Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

eurekalert+1eurekalertwwfԱմազոնի անձրևային անտառները բախվում են աղետալի երաշտի և հրդեհների աճող սպառնալիքին, քանի որ 2026 թվականի Էլ Նինյոն, որը կանխատեսվում է որպես ժամանակակից պատմության մեջ ամենաուժեղը, ուժգնանում է Խաղաղ օվկիանոսում։ Այն գալիս է 2024 թվականի կործանարար երաշտից ընդամենը երկու տարի անց, որը գետերը հասցրեց պատմական նվազագույնի և հրահրեց վերջին երկու տասնամյակի ամենավատ հրդեհաշատ սեզոնը։
Սեպտեմբերի 9-ին Communications Earth & Environment-ում հրապարակված հետազոտությունը, որը ղեկավարել է Լանկաստերի համալսարանը ավելի քան 50 գիտնականների և WWF UK-ի հետ համատեղ, պարզել է, որ Ամազոնում կլիմայական ծայրահեղությունները վատթարացել են շատ ավելի արագ, քան ենթադրում են կլիմայական միջին ցուցանիշները։ Ամազոնի ավազանի տասը տոկոսը՝ 700,000 քառակուսի կիլոմետրից ավելի տարածք, չորային սեզոնի ջերմաստիճանի բարձրացում է ապրել տասնամյակում առնվազն 0.75°C-ով, ինչը 1981 թվականից ի վեր կազմում է ընդհանուր առմամբ ավելի քան 3.2°C:eurekalert+2
Հետազոտությունը որպես ծայրահեղ շոգի և խոնավության դեֆիցիտի նոր օջախ է նույնականացրել կենտրոնական հյուսիսային Ամազոնիան՝ անձեռնմխելի անտառների և բնիկների տարածքների մի շրջան, որը նախկինում համարվում էր կայուն։ "Փոփոխությունների տեմպերը, որոնք մենք տեսնում ենք առավել տուժած շրջաններում, շատ տագնապալի են", — ասել է Լանկաստերի համալսարանի պրոֆեսոր Ջոս Բարլոուն՝ հետազոտության գլխավոր հեղինակը:wwf+1
Առանձին-առանձին, սեպտեմբերի 4-ին հրապարակված MapBiomas-ի վերլուծությունը պարզել է, որ բրազիլական Ամազոնի բնակավայրերի 38%-ը 2024 թվականի սեպտեմբերից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ենթարկվել է երաշտի բարձր ռիսկի՝ նախորդ Էլ Նինյոյից հետո։ Մակերևութային ջրերը 12%-ով ցածր են եղել 1985-2025 թվականների միջինից, ջերմաստիճանը նորմայից 2.6°C-ով բարձր է եղել, իսկ տեղումները՝ միջինից 27%-ով պակաս:bloomberg
Ընթացիկ Էլ Նինյոն զարգանում է անսովոր արագությամբ։ Խաղաղ օվկիանոսի արևադարձային հատվածում ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանն արդեն նորմայից զգալիորեն բարձր է և շարունակում է աճել։ Մեծ Բրիտանիայի օդերևութաբանական ծառայության վերջին կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ մինչև հունվար Ամազոնի վրա կձևավորվի "սարսափելի վտանգավոր" տեղումների անոմալիա, ասում է օդերևութաբան Ադամ Սքեյֆը։ Հավայան կղզիների համալսարանից Թիմ Լին նշել է, որ 2026 թվականի հունիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում Ամազոնում տեղումների դեֆիցիտն արդեն "շատ ավելի ուժեղ" է, քան նախորդ ցանկացած Էլ Նինյոյի ժամանակ համեմատելի փուլում:newscientist
Անդյան Ամազոնի մոնիտորինգի նախագիծը նախազգուշացրել է, որ հաշվի առնելով 2026 թվականի վերջին սպասվող շատ ուժեղ Էլ Նինյոյի կանխատեսումները, լավագույն անալոգը 2015 թվականի իրադարձությունն է, որին հաջորդեց 2016 թվականին Ամազոնի առաջնային անտառների գրեթե 1.8 միլիոն հեկտարի այրումը:maapprogram
Գիտնականները նախազգուշացնում են, որ կրկնվող ծանր երաշտները Ամազոնը մղում են կրիտիկական շեմի, որտեղ անձրևային անտառների էկոհամակարգը փլուզվում է և վերածվում դեգրադացված սավաննայի։ WWF-ի 2025 թվականի գլոբալ կրիտիկական կետերի զեկույցը պարզել է, որ անտառահատումների ընդամենը 20-25%-ը կարող է հրահրել այս փոխակերպումը. մոտ 17%-ն արդեն կորել է:wwf
"Հարմարվողականության միջոցառումներն անհապաղ անհրաժեշտ են", — ասել է Բարլոուն, "հատկապես 2026 թվականի նման տարում, երբ սպասվում է սուպեր Էլ Նինյո":eurekalert