Սիրիական դատարանը հեռակա կարգով մահապատժի է դատապարտել Ասադին

Սիրիայի քրեական դատարանը երեքշաբթի օրը մահապատժի է դատապարտել տապալված նախագահ Բաշար ալ-Ասադին, նրա կրտսեր եղբորը՝ Մահերին, և նրանց զարմիկին՝ Ատեֆ Նաջիբին: Սա նախկին իշխող ընտանիքի անդամների նկատմամբ առաջին դատավճիռն է շուրջ երկու տարի առաջ նրանց տապալումից ի վեր:

Դամասկոսի չորրորդ քրեական դատարանը Ասադին մեղավոր է ճանաչել «մեկից ավելի անձանց և երեխաների կանխամտածված ու դիտավորյալ սպանության, խոշտանգումների, կամայական ձերբակալությունների և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների համար», դատական նիստի ուղիղ հեռարձակման ժամանակ հայտարարել է դատավոր Ֆախր ալ-Դին ալ-Արյանը: Դատավորը նշել է, որ վկաների ցուցմունքները հաստատում են Ասադի դերը որպես «որոշումներ կայացնող բարձրագույն անձի», ով օգտագործել է պետական կառույցները հանցագործություններն իրականացնելու համար:cnn+3

Մահեր ալ-Ասադը, ով ղեկավարում էր Սիրիայի բանակի էլիտար չորրորդ զրահատանկային դիվիզիան, նույնպես հեռակա կարգով դատապարտվել է մահապատժի: Դատարանը հեռակա կարգով մեղավոր է ճանաչել նաև նախկին զինվորական և անվտանգության չորս այլ պաշտոնյաների, այդ թվում՝ պաշտպանության նախկին նախարար Ֆահդ ալ-Ֆրեյջին և Լուայ ալ-Ալիին, ով 2011 թվականին ղեկավարում էր Դարաա նահանգի ռազմական հետախուզությունը:english.aawsat+2

Նաջիբը մեղադրյալի աթոռին

Միակ ամբաստանյալը, ով ֆիզիկապես ներկա էր դատարանում, Նաջիբն էր՝ նախկին բրիգադային գեներալը, ով ղեկավարում էր Դարաա նահանգի քաղաքական անվտանգության վարչությունը: Նա կանգնած էր վանդակի մեջ՝ բանտարկյալի համազգեստով, երբ դատավորն ընթերցում էր դատավճիռը: Նաջիբը մեղավոր է ճանաչվել սպանության, «մինչև 15 տարեկան երեխաների դիտավորյալ սպանության» և «մահվան պատճառ դարձած խոշտանգումների» համար:bbc+2

Հարավային Դարաա քաղաքը համարվում է 2011 թվականի ապստամբության օրրանը: Այդ տարվա մարտին հակակառավարական գրաֆիտիներ գրելու մեջ մեղադրվող դեռահասների ձերբակալությունն ու ենթադրյալ խոշտանգումները բողոքի ցույցեր առաջացրին, որոնք Նաջիբի հրամանատարությամբ ճնշվեցին կործանարար ուժով: Սա սկիզբ դրեց քաղաքացիական պատերազմին, որը խլեց շուրջ կես միլիոն մարդու կյանք և տեղահանեց միլիոնավոր ուրիշների: Դատավորն ասաց, որ Նաջիբը «ոչ մի զղջում» չի ցուցաբերել:english.aawsat+2

Անհասանելի դատավճիռ

Ասադն ու նրա եղբայրը փախել են Ռուսաստան այն բանից հետո, երբ Ահմեդ ալ-Շարաայի գլխավորած ընդդիմադիր ուժերը 2024 թվականի դեկտեմբերին մտան Դամասկոս՝ վերջ դնելով Ասադների ընտանիքի ավելի քան հինգ տասնամյակ տևած տիրապետությանը: Սիրիայի նոր կառավարությունը պահանջել է Մոսկվայից արտահանձնել Ասադներին, սակայն դեռևս պարզ չէ, թե արդյոք Ռուսաստանը կկատարի այդ պահանջը:dw+2

Սիրիայի անցումային իշխանությունները Ասադի և նախկին այլ պաշտոնյաների դեմ գործընթացը սկսել են 2026 թվականի ապրիլին: Երեքշաբթի օրվա որոշումը, թեև հիմնականում խորհրդանշական է՝ հաշվի առնելով Ասադի ապաստանը Մոսկվայում, պաշտոնական մահապատժի դատավճիռ է սահմանում պետության նախկին ղեկավարի նկատմամբ, ում վարչակարգը մեղադրվում էր քիմիական զենք կիրառելու, խաղաղ բնակչության վրա տասնյակ հազարավոր տակառային ռումբեր նետելու և պետական բանտերում կալանավորների համակարգված խոշտանգումներն ու սպանությունները ղեկավարելու մեջ:openthemagazine+2