Sýrlenskur dómstóll dæmir Assad til dauða að honum fjarstöddum

Sýrlenskur sakadómstóll dæmdi á þriðjudag Bashar al-Assad, fyrrverandi forseta landsins, yngri bróður hans Maher og frænda þeirra Atef Najib til dauða. Þetta eru fyrstu dómarnir sem falla gegn meðlimum fyrrum valdafjölskyldunnar frá því að henni var steypt af stóli fyrir tæpum tveimur árum.

Fjórði sakadómstóllinn í Damaskus sakfelldi Assad fyrir „fyrirfram skipulögð og ásetningsmikil morð á fleiri en einum einstaklingi og á börnum, pyndingar, gerræðislegar handtökur og glæpi gegn mannkyninu,“ eins og dómarinn Fakhr al-Din al-Aryan tilkynnti í beinni útsendingu frá réttarhöldunum. Dómarinn sagði vitnisburði sýna fram á að Assad hefði verið „æðsti ákvarðanatökumaðurinn“ sem nýtti ríkisstofnanir til að fremja glæpina.cnn+3

Maher al-Assad, sem stýrði úrvalsliði fjórðu bryndrekasveitar sýrlenska hersins, var einnig dæmdur til dauða að honum fjarstöddum. Dómstóllinn sakfelldi jafnframt fjóra aðra fyrrverandi her- og öryggisembættismenn í fjarveru þeirra, þar á meðal fyrrverandi varnarmálaráðherrann Fahd al-Freij og Louay al-Ali, sem stýrði herleyniþjónustunni í Daraa-héraði árið 2011.english.aawsat+2

Najib í sakamannastúkunni

Eini sakborningurinn sem var viðstaddur var Najib, fyrrverandi undirhershöfðingi sem stýrði deild pólitísks öryggis í Daraa-héraði. Hann stóð í fangabúningi inni í búri á meðan dómarinn las upp dóm hans. Najib var sakfelldur fyrir morð, „ásetningsmorð á börnum undir 15 ára aldri“ og „pyndingar sem leiddu til dauða“.bbc+2

Suður-borgin Daraa er almennt talin fæðingarstaður uppreisnarinnar árið 2011. Í mars það ár hleyptu handtökur og pyndingar á unglingum, sem sakaðir voru um að skrifa slagorð gegn stjórnvöldum, af stað mótmælum sem var mætt með banvænu ofbeldi undir stjórn Najibs. Þetta hratt af stað borgarastríði sem kostaði um hálfa milljón manna lífið og hrakta milljónir til viðbótar af heimilum sínum. Dómarinn sagði Najib sýna „enga iðrun“.english.aawsat+2

Dómur utan seilingar

Assad og bróðir hans flúðu til Rússlands eftir að stjórnarandstæðingar undir forystu Ahmed al-Sharaa ruddust inn í Damaskus í desember 2024, sem batt enda á meira en fimm áratuga valdatíð Assad-fjölskyldunnar. Ný ríkisstjórn Sýrlands hefur farið fram á að stjórnvöld í Moskvu framselji Assad-bræðurna, en óvíst er hvort Rússar muni verða við því.dw+2

Starfsstjórn Sýrlands hóf réttarhöld yfir Assad og öðrum fyrrverandi embættismönnum í apríl 2026. Dómurinn á þriðjudag er að miklu leyti táknrænn þar sem Assad nýtur hælis í Moskvu, en með honum er kveðinn upp formlegur dauðadómur yfir fyrrverandi þjóðhöfðingja sem stjórnaði ríki sem sakað var um að beita efnavopnum, varpa tugum þúsunda tunnusprengja á svæði óbreyttra borgara og bera ábyrgð á kerfisbundnum pyndingum og morðum á föngum í ríkisfangelsum.openthemagazine+2