Մեծ Բրիտանիայում անտառային հրդեհները ռեկորդային մակարդակի են հասել, Եվրոպայում հինգերորդ ջերմային ալիքն է

Եվրոպայում ամռան հինգերորդ ջերմային ալիքը ազդում է մայրցամաքի ավելի քան 300 միլիոն բնակչի վրա՝ տևելով ավելի երկար, քան 2003 թվականի մահաբեր շոգը, որը տասնյակ հազարավոր մարդկանց կյանք էր խլել։ Միևնույն ժամանակ, Մեծ Բրիտանիայում անտառային հրդեհները հասել են ռեկորդային մակարդակի, իսկ սաստիկ երաշտը կաթվածահար է արել ջրային ուղիները, գյուղատնտեսությունը և էներգետիկ համակարգերը Պորտուգալիայից մինչև Ռումինիա։

Բրիտանիան այրվում է շոգից

Անգլիայում և Ուելսում անտառային հրդեհների թիվը գերազանցել է 2025 թվականի 1017-ի նախորդ տարեկան ռեկորդը, ընդ որում՝ հրդեհների սեզոնը դեռ կիսով չափ է անցել։ Հրշեջ ծառայությունների ազգային խորհրդի նախագահ Ֆիլ Գարիգանը ուրբաթ օրը հայտնել է, որ հրշեջ ծառայությունները նախորդ 24 ժամվա ընթացքում 11 խոշոր միջադեպ են գրանցել, և որ «աջակցության պահանջարկը հավանաբար գերազանցել է Մեծ Բրիտանիայի հրշեջ և փրկարար ծառայության հնարավորությունները»:yahoo

Հինգշաբթի օրը Լոնդոնի Քյու այգիներում գրանցվել է 38.1°C ջերմաստիճան, ինչը 2026 թվականի ամենաշոգ օրն է և Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ հինգերորդ ամենաշոգ օրը։ Կենտրոնական Անգլիայի Սթաուրբրիջ քաղաքում հրդեհները չորացած դաշտերից տարածվել են դեպի բնակելի տներ՝ հարյուրավոր մարդկանց ստիպելով տարհանվել։ «Ես ճիչ լսեցի, և երկաթուղու երկայնքով բոլոր ծառերը պայթում էին», — Reuters-ին պատմել է տեղի բնակիչ Փոլ Նեշը:bbc+1

Վարչապետ Էնդի Բերնեմը զգուշացրել է, որ «Բրիտանիան այժմ վառոդի տակառի է վերածվել» և նշել, որ հրշեջ ծառայությունները որոշ շրջաններում աշխատում են զինվորականների հետ համատեղ։ Կառավարությունը Անգլիայի և Ուելսի բնակիչների բջջային հեռախոսներին արտակարգ ազդանշան է ուղարկել՝ հորդորելով ձեռնպահ մնալ հրդեհ առաջացնող ցանկացած գործողությունից:yahoo

Համաեվրոպական ճգնաժամ

Եվրոպայում ընթացիկ ջերմային ալիքը տևում է ավելի երկար, քան 2003 թվականի աղետը, որը միայն Ֆրանսիայում շուրջ 15,000 մարդու մահվան պատճառ էր դարձել։ Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Իսպանիայում մոտ 92 միլիոն մարդ տառապում է 35°C-ից բարձր ջերմաստիճանից այնպիսի քաղաքներում, որոնք հիմնականում զուրկ են օդորակիչներից։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտնել է ընդամենը հինգ երկրում ավելի քան 10,000 ավելորդ մահվան դեպքերի մասին, մինչդեռ Bloomberg-ի տվյալներով այդ թիվը հասնում է 25,000-ի:nytimes+2

Երաշտը ավերել է Եվրոպայի ջրային ուղիները։ Հռենոս գետի մակարդակը հասել է 1880 թվականից ի վեր ամենացածր մակարդակին՝ խաթարելով բեռնափոխադրումներն ու մատակարարման շղթաները։ Դանուբում ջրի ռեկորդային նվազումը ստիպել է Ռումինիային սկսել Չեռնավոդայի ատոմակայանի ռեակտորներից մեկի անջատումը, իսկ Հունգարիայի Պակշի ատոմակայանը աշխատում է չորս ռեակտորներից միայն մեկով՝ նվազագույն հզորությամբ։ Հուլիսի կեսերի դրությամբ Ֆրանսիան անջատել էր մինչև 29 գիգավատ միջուկային հզորություն՝ գետերի ջրի ջերմաստիճանի սահմանափակումների պատճառով:npr+2

Ակնկալվում է, որ Եվրոպայում կկորչի մոտ 9 միլիոն տոննա հացահատիկ, իսկ Ֆրանսիան բախվել է վերջին 50 տարվա իր ամենավատ եգիպտացորենի բերքին:inkl

Կլիմայագիտությունը մատնանշում է հանածո վառելիքը

World Weather Attribution-ի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ներկայիս երաշտի պայմանները Արևմտյան Եվրոպայում 80 անգամ, իսկ Արևելյան Եվրոպայում՝ 40 անգամ ավելի հավանական են դարձել գլոբալ տաքացման պատճառով։ Սենտ Էնդրյուսի համալսարանի գիտաշխատող Մեթ Փաթերսոնը New York Times-ին ասել է. «Հանածո վառելիքն է պատասխանատու սրա համար։ Շատ առումներով դա հենց այդքան պարզ է»:nytimes+1

Գիտնականները նշում են, որ Եվրոպան տաքանում է երկու անգամ ավելի արագ, քան ցանկացած այլ մայրցամաք՝ մթնոլորտային և օվկիանոսային հոսանքների, ինչպես նաև Արկտիկային մոտ լինելու պատճառով։ ՄԱԿ-ի կլիմայի հարցերով ղեկավար Սայմոն Սթիլը երաշտները անվանել է «անտեսանելի կարմիր ազդանշան այն մասին, որ մեր մոլորակը գերտաքանում է», հավելելով, որ «քանի դեռ մարդկությունը չի դադարեցրել ածուխի, նավթի և գազի հսկայական քանակությամբ այրումը, կլիմայական այս դաժան երաշտները միայն ավելի կսրվեն»:inkl+1