«Ջեյմս Ուեբ» աստղադիտակը տիեզերական նոր օբյեկտ է հայտնաբերել. «սև ծակի աստղ»

Աստղագետները, օգտագործելով ՆԱՍԱ-ի «Ջեյմս Ուեբ» տիեզերական աստղադիտակը, հայտնաբերել են տիեզերական օբյեկտի բոլորովին նոր տեսակ. «սև ծակի աստղ», որը համատեղում է հսկայական սև ծակի և հսկա աստղի հատկանիշները: Nature ամսագրում հրապարակված հայտնագործությունը կարող է փոխել պատկերացումներն այն մասին, թե ինչպես են ձևավորվել տիեզերքի ամենավաղ կառուցվածքները:

Օբյեկտների նոր դաս

MoM-BH*-1 անվանումը ստացած օբյեկտը հայտնաբերվել է վաղ տիեզերքում՝ Մեծ պայթյունից ընդամենը 660 միլիոն տարի անց: «Ջեյմս Ուեբի» լուսանկարներում այն երևում է որպես արտակարգ պայծառ կարմիր կետ, որը մոտավորապես մեր Արեգակնային համակարգի չափն ունի, սակայն արձակում է մոտ 100 միլիարդ անգամ ավելի շատ էներգիա, քան ցանկացած սովորական աստղ, ինչը զգալիորեն գերազանցում է միջուկային սինթեզի հնարավորությունները:notebookcheck+1

«Մենք կարծում ենք, որ կենտրոնում գտնվում է սև ծակ, որը 100 000 անգամ ավելի զանգվածեղ է, քան Արեգակը», — ասել է հետազոտության առաջատար հեղինակ Ռոհան Նայդուն՝ ՆԱՍԱ-ի Հաբլի կրթաթոշակառու և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (MIT) Կավլիի աստղաֆիզիկայի և տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի Պապալարդոյի կրթաթոշակառու: «Իսկ այդ սև ծակի շուրջ առկա է գազային շատ ընդարձակ թաղանթ, որը նման է Արեգակնային համակարգի չափեր ունեցող աստղի: Այն հսկայական է»:phys

Հետազոտական թիմը հայտնաբերել է օբյեկտը «Mirage or Miracle» (MoM) ծրագրի շրջանակում, որն ուսումնասիրում էր տիեզերքի ամենավաղ գալակտիկաները: Սպեկտրոսկոպիկ վերլուծությունը ցույց է տվել Բալմերի ամենախոր անկումը (Balmer break), որ երբևէ չափվել է որևէ կարմիր շեղման դեպքում, ջրածնից և հելիումից ծանր տարրերի գրեթե իսպառ բացակայություն, ինչպես նաև պայծառություն, որը բացառում է սովորական աստղային բացատրությունները:dailygalaxy+1

Աստղանման թաղանթը սնուցող սև ծակը

Համակարգչային մոդելավորումը ցույց է տվել, որ միայն ակրեցիոն հսկայական սև ծակի և ջրածնային հսկայական գազային թաղանթի համադրության մոդելն է ունակ վերարտադրել MoM-BH*-1-ի արտասովոր պայծառությունն ու սպեկտրալ առանձնահատկությունները: Ի տարբերություն սովորական աստղի, որը սնվում է միջուկային սինթեզով, այս օբյեկտը իր էներգիան ստանում է կենտրոնական սև ծակի մեջ ընկնող նյութից, մինչդեռ շրջապատող գազը ստեղծում է դրա աստղանման տեսքը:notebookcheck+1

Երկու ամսվա դիտարկումների ընթացքում օբյեկտի պայծառությունն ավելացել է մոտ 30 տոկոսով, ինչը համապատասխանում է շրջակա նյութով սնվող աճող սև ծակի վարկածին:dailygalaxy

«Փոքրիկ կարմիր կետերի» առեղծվածի լուծումը

Այս հայտնագործությունը կարող է օգնել լուծելու «Ջեյմս Ուեբի» դարաշրջանի ամենամեծ հանելուկներից մեկը. բազմաթիվ «փոքրիկ կարմիր կետերը», որոնք հայտնվում են վաղ տիեզերքի խորը տիեզերական պատկերներում և կարծես անհետացել են ավելի ուշ տիեզերական ժամանակաշրջաններում: Հետազոտողները ենթադրում են, որ այս առեղծվածային աղբյուրներից շատերը կարող են լինել վաղ գալակտիկաներում տեղակայված սև ծակերի աստղեր:phys+1

«Յուրաքանչյուր փոքրիկ կարմիր կետ համապատասխանում է վաղ գալակտիկայում տեղակայված սև ծակի աստղ լինելու վարկածին», — ասել է Նայդուն: «Բայց MoM-BH*-1-ի հատկանշական կողմն այն է, որ սև ծակի աստղն ըստ էության լրիվ ստվերում է իրեն հյուրընկալող գալակտիկային, այնպես որ մենք տեսնում ենք սև ծակի աստղի մաքուր լույսը»:phys