Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

newscientist+1։newscientist+1։newscientist+1։newscientist+2։newscientist+1։Ղրիմում հայտնաբերված 42 000 տարվա վաղեմության զարմանալիորեն պահպանված դեղին օքրե մատիտը ամենահզոր ապացույցն է այն բանի, որ նեանդերթալցիները զբաղվել են խորհրդանշական արվեստի ստեղծմամբ, ըստ այս շաբաթ Science Advances-ում հրապարակված հետազոտության։ Հնագույն գունավորող գործիքը, որը հազարամյակներ անց մնում է սուր, ենթադրում է, որ մեր անհետացած զարմիկները միտումնավոր պատրաստել են պիգմենտներ գծեր գծելու և, հնարավոր է, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներ ստեղծելու համար։newscientist+1
Մատիտը, որն ունի 5-ից 6 սանտիմետր երկարություն, ցույց է տալիս միտումնավոր ձևավորման և կրկնակի սրման հստակ նշաններ, ինչը ցույց է տալիս, որ այն պահպանվել և պահվել է որպես մասնագիտացված նշագրման գործիք։ Բորդոյի համալսարանից Ֆրանչեսկո դ'Էրիկոն, ով ղեկավարում էր միջազգային հետազոտական թիմը, ընդգծեց գտածոյի նշանակությունը. «Սա մի գործիք էր, որը բազմիցս պահպանվել և վերափոխվել էր, ինչը այն դարձնում է բավականին յուրահատուկ։ Սա պարզապես մատիտ չէ իր ձևով. սա մատիտ է, քանի որ այն ակտիվորեն օգտագործվել է որպես այդպիսին»։newscientist
Ղրիմի հայտնագործությունը ներառում է երկրորդ՝ ավելի հին կոտրված մատիտ, որը պատրաստված է կարմիր օքրեից և հնարավոր է թվագրվում է մոտ 70 000 տարի առաջ։ Հետազոտողները անցկացրել են Ղրիմի և Ուկրաինայի նեանդերթալյան կայքերից 16 օքրե կտորների մանրամասն միկրոսկոպիկ վերլուծություն՝ ուսումնասիրելով դրանց կազմը և մակերեսային նշանները՝ հասկանալու համար, թե ինչպես են դրանք օգտագործվել։ Միտումնավոր փոփոխությունները և կրկնակի օգտագործման ապացույցները այս արտեֆակտները տարբերում են այլ հնագիտական վայրերում հայտնաբերված պարզ օգտապաշտական օքրե կտորներից։newscientist+1
Վիկտորիայի համալսարանից Էյփրիլ Նոուելը, ով ներգրավված չէր հետազոտության մեջ, նշեց գործիքների հետևում առկա միտումնավոր ճշգրտությունը. «Դուք մատիտի վրա սրածայր ծայրը կպահպանեիք միայն այն դեպքում, եթե մտադիր լինեիք ստեղծել ճշգրիտ գծեր կամ նախագծեր»։ Արդյունքները նպաստում են աճող ապացույցներին, որ խորհրդանշական վարքագիծը ունի խորը էվոլյուցիոն արմատներ՝ մարտահրավեր նետելով վաղուց ընդունված այն ենթադրություններին, որ գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները յուրահատուկ են ժամանակակից մարդկանց համար։newscientist
Այս հայտնագործությունը ավելանում է 2025 թվականի ապացույցների աճող շարքին, որոնք փաստում են նեանդերթալցիների խորհրդանշական կարողությունները։ Այս տարվա սկզբին հետազոտողները հայտնել էին Իսպանիայում գրանիտե քարի վրա կարմիր օքրեով պահպանված 43 000 տարվա վաղեմության նեանդերթալյան մատնահետքի հայտնաբերման մասին, որը ներկայացնում է խորհրդանշական նշագրման վարքագծի ուղղակի ապացույց։ Իսպանական գտածոն ցույց տվեց վիճակագրական վերլուծություն, որը ցույց է տալիս, որ օքրե կետի տեղադրման պատահական լինելու հավանականությունը ընդամենը 0,31% է, ինչը հաստատում է միտումնավոր գեղարվեստական մտադրությունը։modernsciences+2
Ղրիմի մատիտները միանում են այլ վերջին հայտնագործություններին, որոնք ցուցադրում են նեանդերթալցիների գեղարվեստական կարողությունները, ներառյալ ֆրանսիական քարանձավներում հայտնաբերված 57 000 տարվա վաղեմության փորագրությունները և ստալագմիտներից պատրաստված խորհրդավոր շրջանները, որոնք թվագրվում են 175 000 տարի առաջ։ Ինչպես նշել է Քեմբրիջի համալսարանից Էմմա Պոմերոյը. «Օքրեի այս փոքրիկ բեկորները այնքան տեղեկատվություն են հաղորդում։ Սա մարդկության այն փոքրիկ մասնիկն է, որի հետ մենք կարող ենք կապվել։ Այն իսկապես մեզ ավելի է մոտեցնում այդ անհատներին»։newscientist