Աշխարհի ամենամեծ թվային տեսախցիկը մեկ լուսանկարում ցուցադրել է 500.000 գալակտիկա

Չիլիում գտնվող Վերա Ռուբինի աստղադիտարանը հրապարակել է տիեզերքի ընդարձակ լուսանկար, որը պարունակում է ավելի քան 500.000 գալակտիկա և 50.000 աստղ՝ ստեղծված աշխարհի ամենամեծ թվային տեսախցիկով: Հարյուրավոր առանձին դիտարկումներից հավաքված լուսանկարն ապահովում է COSMOS տիրույթ անունով հայտնի երկնքի լավ ուսումնասիրված հատվածի ամենամանրամասն պատկերներից մեկը՝ նշանավորելով տասնամյա հետազոտության համար նախատեսված սարքի վաղ հաջողությունը:petapixel+1

Մեքենայի չափսերով տեսախցիկը

Լուսանկարն արվել է աստղադիտարանի 3.2 գիգապիքսելանոց LSST տեսախցիկով: Մոտ 3 տոննա քաշով և փոքր ավտոմեքենայի չափսերով այս սարքը տեղադրված է Չիլիի Անդերում՝ Սերո Պաչոն լեռան վրա գտնվող 8.4-մետրանոց Սիմոնիի դիտարկման աստղադիտակի վրա: Մեկ լուսանկարման փոխարեն աստղագետները համադրել են հարյուրավոր առանձին դիտարկումներ՝ հեռավոր օբյեկտներից եկող չափազանց թույլ լույսը որսալու համար՝ բացահայտելով հստակ ճյուղերով պարուրաձև գալակտիկաներ, հարթ էլիպսաձև գալակտիկաներ, միաձուլվող համակարգեր և վաղ տիեզերքի հնագույն կարմիր գալակտիկաներ:thebridgechronicle+2

Այս թողարկումը աստղադիտարանի «Early Data Preview 2» ծրագրի մասն է, որը միավորում է 2025 թվականի ապրիլից մինչև 2026 թվականի հունվարն ընկած ժամանակահատվածում հավաքված գիտական դիտարկումները և ընդգրկում է հարավային երկնքի մոտ 3.000 քառակուսի աստիճան տարածք, ինչը կազմում է տեսանելի Հարավային կիսագնդի մոտ մեկ վեցերորդ մասը:moneycontrol+1

Ինչու է COSMOS-ը կարևոր

COSMOS տիրույթը եղել է աստղագիտության ուշադրության կենտրոնում այն պահից ի վեր, երբ «Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակն առաջին անգամ ուսումնասիրեց այն 2003 թվականին: Գտնվելով Ծիր Կաթինի կենտրոնական հարթությունից հեռու՝ այն բացում է համեմատաբար հստակ պատուհան դեպի հեռավոր տիեզերք՝ զերծ աստղային և փոշու մեծ խոչընդոտներից: Քանի որ ամենահեռավոր գալակտիկաների լույսը միլիարդավոր տարիներ է ճանապարհորդել Երկիր հասնելու համար, այս տիրույթը փաստացի ծառայում է որպես ժամանակի մեքենա՝ թույլ տալով գիտնականներին դիտարկել տիեզերական պատմության տարբեր դարաշրջաններ մեկ տվյալների հավաքածուում:timesnownews+1

Ռուբինի աստղադիտարանը ծրագրում է բազմիցս լուսանկարել COSMOS-ը իր տասնամյա «Legacy Survey of Space and Time» ծրագրի ընթացքում՝ հետևելով անցողիկ և փոփոխական երևույթներին, ինչպիսիք են գերնոր աստղերը: «COSMOS-ի խորքային լուսանկարը Ռուբինի համար ընդամենը սկիզբն է այս տարածաշրջանում», ասել է NSF NOIRLab-ում Ռուբինի աստղադիտարանի տնօրեն Բոբ Բլումը: «Առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում այս տիրույթ կատարվելիք կրկնակի այցելությունները ցույց կտան բացահայտումների համար մեր հետազոտական ծրագրի ուժը»:petapixel

Ինչ է սպասվում հետո

Իր հիմնական առաքելության ընթացքում LSST տեսախցիկը մեկ տասնամյակի ընթացքում ամեն գիշեր նկարահանելու է բարձր լուծաչափով 700 լուսանկար՝ ստեղծելով երկնքի երբևէ արված ամենաթարմացվող արձանագրությունը: SLAC-ում Ռուբինի աստղադիտարանի փոխտնօրեն Ֆիլ Մարշալը COSMOS տիրույթն անվանել է «շատ արժեքավոր փորձադաշտ գիտնականների համար, երբ նրանք պատրաստվում են աշխատել հետազոտության տվյալների հետ»: Ակնկալվում է, որ աստղադիտարանի տվյալները, որոնք ներկայումս փոխանցվում են ԱՄՆ-ի, Չիլիի և միջազգային գործընկեր հաստատությունների միջև, հանրությանը հասանելի կդառնան երկու տարվա ընթացքում:zamin+1