Το Ιράν διεξάγει συνομιλίες κρίσης στο Ομάν καθώς οι ΗΠΑ απαιτούν δέσμευση για το Ορμούζ

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έφτασε στο Ομάν το Σάββατο για συνομιλίες κρίσης σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ απαίτησε από την Τεχεράνη να δεσμευτεί δημόσια ότι θα διατηρήσει την κρίσιμη θαλάσσια οδό ανοιχτή για το εμπορικό ναυτιλιακό εμπόριο, μετά τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που κατέστρεψαν μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.nytimes+2

Η διπλωματία υψηλού διακυβεύματος έρχεται μετά την επίθεση ιρανικών δυνάμεων σε τρία εμπορικά πλοία που διέπλεαν τα στενά νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, προκαλώντας ένα νέο κύμα στρατιωτικών πληγμάτων από τις ΗΠΑ και την ανάκληση άδειας που επέτρεπε στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές.bbc+1

Παρασκηνιακές παραδοχές

Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν την Παρασκευή ότι Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει κατ' ιδίαν σε συμβούλους του Τραμπ ότι «έκαναν λάθος» πυροβολώντας εμπορικά πλοία. «Επέστρεψαν στο τραπέζι και είπαν: 'Τα θαλασσώσαμε. Κάναμε λάθος. Ας συνεχίσουμε να μιλάμε'», δήλωσε ένας αξιωματούχος στο CBS News.cbsnews

Οι Ιρανοί απέδωσαν τις επιθέσεις σε μια «πλανημένη» ομάδα σκληροπυρηνικών που προσπαθούσαν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ προσέφερε μια διαφορετική εξήγηση: το Ιράν αιφνιδιάστηκε από την ταχύτητα με την οποία η κίνηση —ιδιαίτερα οι αποστολές πετρελαίου και φυσικού αερίου— διεξαγόταν μέσω μιας νότιας λωρίδας κατά μήκος της ακτής του Ομάν, την οποία η Ουάσιγκτον θεωρούσε ανοιχτή βάσει του μνημονίου κατανόησης που υπογράφηκε τον Ιούνιο.cbsnews

Ο Λευκός Οίκος θέλει το Ιράν να αναγνωρίσει δημόσια το λάθος του, το οποίο η κυβέρνηση θεωρεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός. Μετά τη συνάντηση του Σαββάτου, η κυβέρνηση αναμένει ότι η θέση του Ιράν θα είναι ότι τα στενά θα παραμείνουν ανοιχτά και θα διαχειρίζονται όπως πριν από τη σύγκρουση. «Αν αυτή δεν είναι η θέση τους», δήλωσε ένας αξιωματούχος, «δεν θα είναι μια καλή μέρα γι' αυτούς».cbsnews

Κυρώσεις και πίεση

Παράλληλα με τη διπλωματική πίεση, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Πέμπτη έναν βασικό χρηματοδότη του Ανώτατου Ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και έβαλε στο στόχαστρο ιρανικά ανταλλακτήρια συναλλάγματος που κατηγορούνται ότι διακινούν δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για λογαριασμό τραπεζών που υπόκεινται σε κυρώσεις μέσω στρωμάτων εταιρειών-βιτρίνα. Οι κυρώσεις ακολούθησαν την επαναφορά των περιορισμών στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, οι οποίες είχαν ανασταλεί βάσει της συμφωνίας του Ιουνίου.reuters+2

Εύθραυστη διπλωματία

Οι συνομιλίες στο Ομάν, στις οποίες συμμετείχαν επίσης αξιωματούχοι του Ομάν συζητώντας «κατάλληλους μηχανισμούς» για την ασφαλή διέλευση μέσω των στενών, αποτελούν μια δοκιμασία για το αν η ευρύτερη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν μπορεί να επιβιώσει. Το μνημόνιο κατανόησης, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και την υπογραφή τον Ιούνιο, προέβλεπε ένα παράθυρο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση μιας τελικής συμφωνίας που θα κάλυπτε τα στενά, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και ένα πακέτο οικονομικής ανάπτυξης.fm+3

Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει δώσει εντολή σε μια ομάδα με επικεφαλής τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον Τζάρεντ Κούσνερ, τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις — αλλά «δεν απομένει πολύς χρόνος», δήλωσαν αξιωματούχοι.cbsnews