Ο Παναχί λέει στον Στιούαρτ ότι θα επιστρέψει στο Ιράν μετά τα Όσκαρ παρά την ποινή φυλάκισης

Ο Ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί δήλωσε στον Τζον Στιούαρτ στην εκπομπή The Daily Show ότι σκοπεύει να επιστρέψει στο Ιράν αμέσως μετά τα βραβεία Όσκαρ στις 15 Μαρτίου, παρόλο που τον περιμένει ποινή φυλάκισης ενός έτους. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, η οποία προβλήθηκε στις 3 Μαρτίου, ο Παναχί προσέφερε μια σκληρή υπενθύμιση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες υπό την Ισλαμική Δημοκρατία: "Αν τολμούσες να εκστομίσεις έστω και το ένα εκατοστό από αυτά που μόλις εξέφρασες στο Ιράν, η τιμωρία θα ήταν ο θάνατος".yahoo

Η ταινία του Παναχί, It Was Just an Accident — ένα δράμα για πρώην πολιτικούς κρατούμενους που απαγάγουν έναν άνδρα τον οποίο θεωρούν βασανιστή τους — είναι υποψήφια για Καλύτερη Διεθνή Ταινία Μεγάλου Μήκους και Καλύτερο Πρωτότυπο Σενάριο στα 98α βραβεία Όσκαρ. Η ταινία κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών του 2025 και υποβλήθηκε ως η επίσημη συμμετοχή της Γαλλίας για τα Όσκαρ.abcnews+2

Μια ποινή που επιβλήθηκε ερήμην

Τον Δεκέμβριο του 2025, δικαστήριο της Τεχεράνης καταδίκασε τον Παναχί σε φυλάκιση ενός έτους και διετή απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για "προπαγανδιστικές δραστηριότητες κατά του συστήματος", σύμφωνα με τον δικηγόρο του, Μοσταφά Νιλί, ο οποίος ανακοίνωσε σχέδια για έφεση. Η απόφαση εκδόθηκε ενώ ο Παναχί βρισκόταν στη Νέα Υόρκη για να παραλάβει τρία βραβεία Gotham για την ταινία. Ήταν η τρίτη καταδίκη του 65χρονου σκηνοθέτη με παρόμοιες κατηγορίες.The Associated Press+2

Ο Παναχί έχει δηλώσει επανειλημμένα την πρόθεσή του να επιστρέψει. "Το να μην επιστρέψω θα σήμαινε ότι αποδέχομαι τη λογοκρισία, αποδέχομαι να ορίζουν εκείνοι πού θα γυρίζω ταινίες και πού όχι", δήλωσε στο ABC News. Στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Μαρακές τον Δεκέμβριο, είπε στο Associated Press: "Έχω μόνο ένα διαβατήριο — το διαβατήριο της χώρας μου, και επιθυμώ να το κρατήσω".abcnews+1

Η σύλληψη και η απελευθέρωση του συνσεναριογράφου

Το ανθρώπινο κόστος της διαφωνίας υπογραμμίστηκε από τη σύλληψη του συνσεναριογράφου του Παναχί, Μεχντί Μαχμουντιάν, ο οποίος συνελήφθη στην Τεχεράνη την 1η Φεβρουαρίου αφού υπέγραψε ανοιχτή επιστολή μαζί με άλλους 16 ακτιβιστές, καταδικάζοντας τον ρόλο του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στη βίαιη καταστολή των πανεθνικών διαδηλώσεων. Ο Παναχί ήταν μεταξύ των υπογραφόντων. Ο Μαχμουντιάν αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση μετά από 17 ημέρες κράτησης, αλλά η σύλληψή του προκάλεσε διεθνή καταδίκη εβδομάδες πριν από τα Όσκαρ.NBC News+2

Ο Παναχί δήλωσε στους New York Times ότι είχε μιλήσει τελευταία φορά με τον Μαχμουντιάν λίγες ώρες πριν από τη σύλληψη. "Του έστειλα το τελευταίο μου μήνυμα στις 4 π.μ. Μέχρι το μεσημέρι της επόμενης ημέρας, δεν είχα λάβει απάντηση".nytimes

Κινηματογράφηση υπό ένα καθεστώς

Στο The Daily Show, ο Παναχί περιέγραψε πώς οι Ιρανοί κινηματογραφιστές δεν είναι σε θέση να εκφράσουν ούτε ένα κλάσμα από όσα λέγονται ελεύθερα στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, σημειώνοντας ότι ένας συνάδελφός του σκηνοθέτης σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαδηλώσεων. Η συνέντευξη του Στιούαρτ ακολούθησε έναν μονόλογο που ασκούσε κριτική στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, προσδίδοντας στη συζήτηση επιπλέον βαρύτητα καθώς ο Παναχί μιλούσε για τη μισαλλοδοξία του καθεστώτος απέναντι στην ειρηνική διαμαρτυρία.avclub+1

Ο Παναχί, ο οποίος πέρασε 86 ημέρες στη φυλακή Εβίν του Ιράν το 2022 και έχει υποστεί 20ετή απαγόρευση κινηματογράφησης από το καθεστώς, απέρριψε τον χαρακτηρισμό του ήρωα. "Όταν μιλάς για ηρωισμό, πρέπει να ρωτήσεις: 'Σε σύγκριση με τι;' Αν είναι σε σύγκριση με κάποιον που έχει φυλακιστεί για 10 ή 15 χρόνια, τότε εγώ έχω περάσει μόνο λίγους μήνες στη φυλακή", είπε.yahoo