Κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Ρουμανία: Έκλεισε πυρηνικός αντιδραστήρας λόγω της κρίσης στον Δούναβη

Η Ρουμανία κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε εθνικό επίπεδο για τον μήνα Αύγουστο, αφού τα χαμηλά επίπεδα ρεκόρ των υδάτων στον ποταμό Δούναβη ανάγκασαν το κλείσιμο ενός αντιδραστήρα στον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της χώρας, περικόπτοντας περίπου το ένα πέμπτο της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και επιδεινώνοντας την ενεργειακή κρίση που πλήττει πλέον την Κεντρική Ευρώπη.

Ο πρωθυπουργός Ιλίε Μπολοζάν ανακοίνωσε τα μέτρα έκτακτης ανάγκης στις 31 Ιουλίου, δηλώνοντας ότι η κυβέρνηση διέθεσε κονδύλια για την εκτροπή νερού από διώρυγα ώστε να κρατηθεί ο δεύτερος αντιδραστήρας του σταθμού της Τσερναβόντα συνδεδεμένος με το δίκτυο, σύμφωνα με το Reuters. Η Ρουμανία διαπραγματεύεται επίσης με την Ουκρανία και γειτονικές χώρες για την εξασφάλιση εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής της κατανάλωσης.reuters

Ένας ποταμός που στερεύει

Η ροή του Δούναβη στο σημείο εισόδου της Ρουμανίας είχε πέσει σε περίπου 1.630 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, περίπου το ένα τρίτο του μακροπρόθεσμου μέσου όρου για τον Ιούλιο που είναι 4.700 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, μετά από μήνες ξηρασίας και διαδοχικών κυμάτων καύσωνα σε ολόκληρη την ήπειρο. Η Nuclearelectrica, η κρατική εταιρεία εκμετάλλευσης των δύο αντιδραστήρων Candu των 650 megawatt της Τσερναβόντα, έκλεισε τη Μονάδα 1 στις 28 Ιουλίου λόγω των "πρωτοφανώς χαμηλών" επιπέδων του Δούναβη. Η Μονάδα 2 απέφυγε οριακά την ίδια μοίρα, καθώς η ανάλυση που πραγματοποιήθηκε τη νύχτα της 29ης προς 30ή Ιουλίου έδειξε ότι οι παράμετροι λειτουργίας επέτρεπαν ακόμη την ασφαλή λειτουργία, αν και η εταιρεία προειδοποίησε ότι για τον δεύτερο αντιδραστήρα "ενδέχεται να καταστεί αναγκαίο το κλείσιμο ανά πάσα στιγμή".globalbankingandfinance+1

Η Τσερναβόντα παράγει περίπου το ένα πέμπτο της ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας, και ο Μπολοζάν δήλωσε ότι οι διακοπές λειτουργίας θα μπορούσαν να διαρκέσουν από μία έως δύο εβδομάδες.caliber

Η Ουγγαρία και πέραν αυτής

Η κρίση εκτείνεται πολύ πέρα από τη Ρουμανία. Στην Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός του Πακς, ο οποίος καλύπτει σχεδόν τη μισή ηλεκτρική ενέργεια της χώρας με τέσσερις αντιδραστήρες ρωσικής κατασκευής συνολικής ισχύος 2 gigawatt, άρχισε να μειώνει την παραγωγή στις 28 Ιουλίου και λειτουργούσε κάτω από το 50% της δυναμικότητάς του έως τις 30 Ιουλίου, σύμφωνα με το Reuters. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ προειδοποίησε ότι το Πακς θα μπορούσε να τεθεί πλήρως εκτός λειτουργίας, ένα ενδεχόμενο που θα ήταν πρωτοφανές στην ιστορία τεσσάρων δεκαετιών του σταθμού. Ο Μάγιαρ προέτρεψε τους πολίτες να αποφεύγουν τη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και τη χρήση κλιματιστικών κατά τις ώρες αιχμής το βράδυ, ενώ δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει καταρτίσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για τον περιορισμό της κατανάλωσης από μεγάλους βιομηχανικούς χρήστες.bbc+2

Στη Βουδαπέστη, η στάθμη των υδάτων του Δούναβη έπεσε στα 23 εκατοστά στις 30 Ιουλίου, πολύ χαμηλότερα από το προηγούμενο ιστορικό χαμηλό των 33 εκατοστών που είχε σημειωθεί το 2018, σύμφωνα με το Associated Press. Στη Βουλγαρία, η αστυνομία απομάκρυνε 186 τουρίστες από κρουαζιερόπλοιο που προσάραξε κοντά στην πόλη-λιμάνι Βιδίνιο, αφού εξαντλήθηκαν τα τρόφιμα και το νερό για τους επιβάτες. Η Γαλλία, η Ελβετία και η Βουλγαρία έχουν επίσης μειώσει ή διακόψει την πυρηνική παραγωγή σε σταθμούς που ψύχονται από ποταμούς.fortune

Αυξάνονται οι πιέσεις από την κλιματική αλλαγή

Ερευνητές και διαχειριστές σταθμών αναφέρουν ότι οι διαταραχές αυτές αντανακλούν μια αυξανόμενη εποχική ευαλωτότητα που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή. Η ουγγρική MVM, η εταιρεία εκμετάλλευσης του Πακς, σημείωσε ότι κατά τα προηγούμενα έτη ο Δούναβης παρουσίαζε πολλαπλά επεισόδια υψηλής στάθμης υδάτων ετησίως, αλλά το 2026 "η στάθμη του νερού είναι χαμηλή καθ' όλη τη διάρκεια του έτους". Η εταιρεία ανέφερε ότι έχει ξεκινήσει προπαρασκευαστικές εργασίες για τη χαμήλωση των αγωγών υδροληψίας, ώστε ο σταθμός να μπορεί να λειτουργεί σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα υδάτων τα επόμενα χρόνια.

"Είναι προς το κοινό μας συμφέρον να αποφύγουμε τις απρογραμμάτιστες διακοπές λειτουργίας και την κατάρρευση του συστήματος", δήλωσε ο Μάγιαρ.caliber