Η πώληση αρχαίου σκεύους σε σχήμα ακρίδας πυροδοτεί συζήτηση για κλοπή

Ένα αμφιλεγόμενο αρχαίο αιγυπτιακό σκεύος καλλυντικών, σκαλισμένο σε σχήμα ακρίδας, πωλήθηκε για 340.000 λίρες στον οίκο Apollo Art Auctions στο Λονδίνο στις 27 Ιουλίου, πυροδοτώντας νέα συζήτηση για το αν το αντικείμενο είχε κλαπεί από τον τάφο του βασιλιά Τουταγχαμών τη δεκαετία του 1920. Η πώληση προχώρησε παρά την ευρεία κριτική από αιγυπτιολόγους, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το 3.300 ετών σκεύος από ελεφαντόδοντο και ξύλο ανήκει δικαιωματικά στην Αίγυπτο.artcentron+1

Η αμφιλεγόμενη προέλευση

Η λεγόμενη «Ακρίδα Guennol», με μήκος μόλις 3,5 ίντσες, έχει μια περίπλοκη ιστορία ιδιοκτησίας που ανάγεται στον Βρετανό αρχαιολόγο Χάουαρντ Κάρτερ, ο οποίος ανακάλυψε τον τάφο του Τουταγχαμών το 1922. Σύμφωνα με το περιοδικό Apollo, ο Κάρτερ πούλησε διακριτικά την ακρίδα στον Αιγύπτιο έμπορο Μορίς Ναχμάν, ο οποίος στη συνέχεια την πούλησε στον έμπορο της Νέας Υόρκης Τζόζεφ Μπρούμερ το 1936. Το αντικείμενο πέρασε τελικά από τα χέρια του διάσημου συλλέκτη Άλιστερ Μπράντλεϊ Μάρτιν και πιο πρόσφατα ανήκε στους κληρονόμους του εκλιπόντος Σεΐχη Σαούντ αλ-Θάνι.news.artnet+2

Ο Κρίστιαν Λέμπεν, επιμελητής στο Μουσείο August Kestner της Γερμανίας, δήλωσε στους New York Times ότι είναι «απολύτως πεπεισμένος» πως η ακρίδα προέρχεται από τον τάφο του Τουταγχαμών, επικαλούμενος την άριστη κατάστασή της και τα υφολογικά χαρακτηριστικά που συνάδουν με την εποχή του Φαραώ. Η εξαιρετική διατήρηση του αντικειμένου υποδηλώνει ότι παρέμεινε για χιλιετίες σφραγισμένο μέσα σε έναν θάλαμο τάφου, με ελάχιστες φθορές στα φτερά του με το μοτίβο σκακιέρας, τα οποία είχαν σχεδιαστεί για να ανοίγουν προς τα έξω αποκαλύπτοντας μια μικρή κοιλότητα για την αποθήκευση kohl ή αρώματος.observer+1

Η υπεράσπιση του οίκου δημοπρασιών

Ο οίκος Apollo Art Auctions απέρριψε τους ισχυρισμούς περί παράνομης προέλευσης, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία που να το συνδέουν άμεσα με τον τάφο του και δεν εμφανίζεται σε κανένα επίσημο αρχείο ανασκαφών». Ο οίκος δημοπρασιών τόνισε ότι η ακρίδα εξήχθη από την Αίγυπτο τη δεκαετία του 1930, δεκαετίες πριν από τη Σύμβαση της UNESCO του 1970 και τον Νόμο περί Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου του 1983. Το Art Loss Register παρείχε πιστοποιητικό εκκαθάρισης που επιβεβαιώνει ότι το αντικείμενο δεν είχε αναφερθεί ποτέ ως κλεμμένο.news.artnet+1

Τόσο ο οίκος Christie's όσο και ο Sotheby's είχαν προηγουμένως αρνηθεί να αναλάβουν την πώληση λόγω της περίπλοκης προέλευσής του. Η σύνδεση της ακρίδας με τον τάφο του Τουταγχαμών υποστηρίχθηκε δημόσια για πρώτη φορά το 1978 από τον Τόμας Χόβινγκ, πρώην διευθυντή του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης, στο βιβλίο του «Tutankhamun: The Untold Story».apolloauctions+1

Αυξανόμενες αποδείξεις για τις κλοπές του Κάρτερ

Πρόσφατες μελέτες έχουν ενισχύσει τις υποψίες ότι ο Κάρτερ υπεξαίρεσε αντικείμενα από τον τάφο. Μια προηγουμένως αδημοσίευτη επιστολή του 1934 από τον φιλόλογο Άλαν Γκάρντινερ προς τον Κάρτερ ανέφερε ότι ένα «φυλαχτό whm» που του επιδείχθηκε «έχει αναμφίβολα κλαπεί από τον τάφο του Τουταγχαμών». Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης επέστρεψε 19 αρχαία αιγυπτιακά αντικείμενα «που αποδίδονται με βεβαιότητα στον τάφο του Τουταγχαμών» στην Αίγυπτο το 2010.instagram

Η πώληση της ακρίδας αναδεικνύει τις συνεχιζόμενες εντάσεις στην αγορά αρχαιοτήτων, καθώς τα μουσεία και οι συλλέκτες εξετάζουν όλο και περισσότερο την ηθική της έκθεσης πιθανώς κλεμμένης πολιτιστικής κληρονομιάς. Παρά τη διαμάχη, ο οίκος Apollo Auctions εξέφρασε την ελπίδα ότι το αντικείμενο θα «εισέλθει σε μια δημόσια συλλογή όπου θα μπορεί να φροντίζεται υπεύθυνα και να είναι προσβάσιμο σε όλους».news.artnet