Δανικό μουσείο αποκαλύπτει το πρώτο αυθεντικό «πορτρέτο» Βίκινγκ

Το Εθνικό Μουσείο της Δανίας αποκάλυψε αυτό που οι επιμελητές περιγράφουν ως το πρώτο αυθεντικό «πορτρέτο» ενός Βίκινγκ — ένα εξαιρετικά λεπτομερές ειδώλιο του 10ου αιώνα που αμφισβητεί τα μακροχρόνια στερεότυπα για τους Νορβηγούς πολεμιστές. Το μικροσκοπικό σκάλισμα από ελεφαντόδοντο θαλάσσιου ίππου, με ύψος μόλις 3 εκατοστά, απεικονίζει έναν καλοχτενισμένο άνδρα με αυτοκρατορικό μουστάκι, πλεκτή γενειάδα και σχολαστικά διαμορφωμένα μαλλιά.

Η ανακάλυψη προέκυψε από τα ίδια τα αρχεία του μουσείου, όπου το ειδώλιο ήταν αποθηκευμένο για περισσότερους από δύο αιώνες μετά την αρχική του ανασκαφή από έναν ιππικό τάφο στο φιορδ του Όσλο το 1796. Ο επιμελητής Peter Pentz, ο οποίος βρήκε το κομμάτι ενώ εξερευνούσε τις συλλογές του μουσείου για μια έκθεση σχετικά με τις μάντισσες της εποχής των Βίκινγκ, δήλωσε ότι το ειδώλιο «τον κοίταζε κατάματα» όταν το συνάντησε για πρώτη φορά.cbsnews+1

Ένα πορτρέτο της ελίτ των Βίκινγκ

Το ειδώλιο αποκαλύπτει πρωτοφανείς λεπτομέρειες σχετικά με τα πρότυπα περιποίησης και την κοινωνική ιεραρχία των Βίκινγκ. Σύμφωνα με τον Pentz, το χτένισμα του άνδρα διαθέτει μια ακριβή χωρίστρα στη μέση που εκτείνεται μέχρι την κορυφή του κεφαλιού, με τα μαλλιά κουρεμένα στον αυχένα και χαρακτηριστικά κυματιστά τμήματα στα πλάγια που αφήνουν τα αυτιά ακάλυπτα. Η μορφή διαθέτει επίσης φαβορίτες δίπλα στο έντονο μουστάκι και το πλεκτό μουτσάκι.cbsnews+2

«Αν θεωρείτε τους Βίκινγκ άγριους ή πρωτόγονους, αυτή η μορφή αποδεικνύει το αντίθετο. Είναι πολύ καλοχτενισμένος», εξήγησε ο Pentz. Κατά την εποχή των Βίκινγκ, το περίτεχνο χτένισμα αποτελούσε δείκτη πλούτου και κοινωνικής θέσης, υποδηλώνοντας ότι αυτό το άτομο κατείχε τις υψηλότερες κοινωνικές βαθμίδες.omanobserver+1

Ο επιμελητής εικάζει ότι το ειδώλιο μπορεί να αναπαριστά τον ίδιο τον Βασιλιά Χάραλντ τον Κυανόδοντα, τον θρυλικό ηγεμόνα του 10ου αιώνα που ένωσε τη Δανία και εισήγαγε τον Χριστιανισμό στην περιοχή. Το κομμάτι ήταν αρχικά το πιόνι του «βασιλιά» στο Hnefatafl, ένα αρχαίο επιτραπέζιο παιχνίδι των Βίκινγκ που συχνά αποκαλείται «σκάκι των Βίκινγκ», σκαλισμένο από ακριβό ελεφαντόδοντο θαλάσσιου ίππου.news.artnet+4

Μοναδική ιστορική σημασία

Αυτό το ειδώλιο ξεχωρίζει από άλλες απεικονίσεις της εποχής των Βίκινγκ, οι οποίες συνήθως εμφάνιζαν γενικά πρόσωπα σε νομίσματα ή χαρακτηριστικά ζωικά μοτίβα. Η τέχνη της εποχής των Βίκινγκ σπάνια απεικόνιζε ανθρώπους με ατομικά χαρακτηριστικά ή εκφράσεις.cbsnews+2

«Αυτό είναι το πρώτο αντικείμενο που πλησιάζει την έννοια του πορτρέτου από την περίοδο των Βίκινγκ που έχω δει», σημείωσε ο Pentz. Η τρισδιάστατη φύση του κομματιού επιτρέπει στους θεατές να δουν το λεπτομερές χτένισμα από όλες τις γωνίες, παρέχοντας γνώσεις για την κομμωτική των Βίκινγκ που ήταν προηγουμένως άγνωστες στους ιστορικούς.omanobserver+2

Αρχαιολογικό πλαίσιο και έρευνα

Το ειδώλιο ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών εργασιών σε έναν ιππικό τάφο, πιθανότατα ενός πολεμιστή Βίκινγκ, στην περιοχή του φιορδ του Όσλο στη Νορβηγία. Αποτελεί μέρος της συλλογής του Εθνικού Μουσείου από το 1797, φέροντας τον αριθμό καταχώρισης 589 ανάμεσα σε περίπου 2 εκατομμύρια αντικείμενα που διαθέτει σήμερα το μουσείο.news.artnet

Η πρόσφατη έρευνα του Pentz, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Medieval Archaeology, επικεντρώνεται στα ειδώλια και τον συμβολισμό της εποχής των Βίκινγκ. Η ανακάλυψη συμπίπτει με την τρέχουσα έκθεση του μουσείου σχετικά με τις μάντισσες της εποχής των Βίκινγκ, αναδεικνύοντας τον εξελιγμένο υλικό πολιτισμό της νορβηγικής κοινωνίας.news.artnet

Η έκφραση του ειδωλίου έχει προσελκύσει ιδιαίτερα την προσοχή των ερευνητών. «Μερικοί λένε ότι φαίνεται διαβολικός. Αλλά εγώ νομίζω ότι μοιάζει περισσότερο σαν να έχει μόλις πει ένα αστείο ή κάτι τέτοιο. Χαμογελάει», παρατήρησε ο Pentz.cbsnews+1

Αυτό το αξιοσημείωτο τεχνούργημα παρέχει την πιο λεπτομερή ματιά μέχρι σήμερα για το πώς εμφανίζονταν πραγματικά οι Βίκινγκ, ξεπερνώντας τις δημοφιλείς παρανοήσεις για να αποκαλύψει έναν πολιτισμό που εκτιμούσε την προσωπική περιποίηση και την καλλιτεχνική έκφραση ως δείκτες κοινωνικής διάκρισης.