Τρισδιάστατη τοιχογραφία πουλιού 4.000 ετών βρέθηκε σε ναό στο Περού

Περουβιανοί αρχαιολόγοι αποκάλυψαν μια αξιοσημείωτη τρισδιάστατη τοιχογραφία 4.000 ετών στον αρχαιολογικό χώρο Huaca Yolanda στη La Libertad, στο βόρειο Περού, η οποία αντιπροσωπεύει αυτό που οι ερευνητές περιγράφουν ως μια «πρωτοφανή ανακάλυψη» που παρέχει σπάνια εικόνα για τις πρώτες σύνθετες κοινωνίες στις ακτές του Ειρηνικού της Νότιας Αμερικής. Το πολύχρωμο έργο τέχνης, που ανακαλύφθηκε τον Ιούλιο του 2025, απεικονίζει ένα τεράστιο αρπακτικό πουλί με μοτίβα ρόμβων, δίπλα σε ψάρια, δίχτυα ψαρέματος, αστέρια και μυθολογικά όντα βαμμένα με έντονα μπλε, κόκκινα, κίτρινα και μαύρα χρώματα.themorningnews+1

Η ανακάλυψη έγινε από ομάδα του Ποντιφικού Καθολικού Πανεπιστημίου του Περού υπό την καθοδήγηση της αρχαιολόγου Ana Cecilia Mauricio κατά την πρώτη εβδομάδα των ανασκαφών στις αρχές Ιουλίου. Σύμφωνα με το Live Science, η Mauricio περιέγραψε το εύρημα ως έχον «εικονογραφία, διακοσμητικές τεχνικές και εξαιρετική κατάσταση διατήρησης» που το καθιστούν «μια πραγματικά πρωτοφανή ανακάλυψη στην περιοχή».themorningnews

Ένα παράθυρο στον αρχαίο παράκτιο πολιτισμό

Η τοιχογραφία, μήκους 6 μέτρων και ύψους σχεδόν 3 μέτρων, χρονολογείται στη Μορφοποιητική Περίοδο (2000 έως 1000 π.Χ.), όταν εμφανίστηκαν οι πρώτες σύνθετες κοινωνίες σε αυτό που είναι σήμερα το Περού. Η νότια πλευρά απεικονίζει ένα μεγάλο πουλί με απλωμένα φτερά και μοτίβα ρόμβων στο κεφάλι του, που πιθανώς αντιπροσωπεύει έναν αετό ή γεράκι, ενώ η βόρεια πλευρά διαθέτει φυτά, αστέρια και ανθρωπόμορφες φιγούρες που «φαίνεται να αντιπροσωπεύουν σαμάνους», οι οποίοι κατείχαν σημαντική δύναμη κατά τη διάρκεια εκείνης της εποχής.themorningnews

Αυτό που διακρίνει αυτή την τοιχογραφία από άλλες προ-Ίνκα ανακαλύψεις είναι η χαρακτηριστική παράκτια καλλιτεχνική της παράδοση, με εικονογραφία ψαριών και διχτυών ψαρέματος που διαφέρει σημαντικά από ορεινούς χώρους όπως το Chavín de Huántar. Σύμφωνα με τη Mauricio, η τοιχογραφία πιθανότατα διακοσμούσε «εσωτερικούς χώρους μέσα στο κύριο αίθριο ενός ναού της Μορφοποιητικής Περιόδου», χρησιμεύοντας ως κέντρο πνευματικής και κοινωνικής δύναμης όπου οι σαμάνοι κατείχαν τις υψηλότερες βαθμίδες στην κοινωνία.radar+1

Το έργο τέχνης δημιουργήθηκε χρησιμοποιώντας πηλό αναμεμειγμένο με οργανικά υλικά και επιδεικνύει εξελιγμένες τρισδιάστατες τεχνικές ανάγλυφου, πρωτοφανείς για τους προ-Ίνκα πολιτισμούς της περιοχής. Το Artnet News ανέφερε ότι η «αξιοσημείωτη κατάσταση διατήρησης της τοιχογραφίας οφείλεται στο γεγονός ότι είχε θαφτεί για να επιτραπεί η κατασκευή μιας άλλης δομής από πάνω, μια αρκετά κοινή πρακτική μεταξύ των προ-Ίνκα πολιτισμών».radar

Επείγουσες ανησυχίες για τη διατήρηση

Παρά την αρχαιολογική της σημασία, ο χώρος Huaca Yolanda αντιμετωπίζει άμεσες απειλές από τη λεηλασία, την αγροτική επέκταση και την έλλειψη επίσημης προστασίας. Σε αντίθεση με το Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, το Chavín de Huántar, το Huaca Yolanda δεν προστατεύεται επίσημα, αφήνοντάς το ευάλωτο σε ζημιές από βαριά γεωργικά μηχανήματα και μη εξουσιοδοτημένες ανασκαφές.themorningnews+1

Η Mauricio ζήτησε επείγουσα παρέμβαση από το Υπουργείο Πολιτισμού του Περού, τις περιφερειακές αρχές και οργανώσεις πολιτιστικής κληρονομιάς για την εγκατάσταση προστατευτικής περίφραξης, μέτρων διατήρησης και επιτήρησης στον χώρο. Σύμφωνα με το All That's Interesting, προειδοποίησε ότι «βαριά μηχανήματα, όπως τρακτέρ, που χρησιμοποιούνται για τη γεωργία προκαλούν σοβαρές ζημιές στη huaca», σημειώνοντας παράλληλα ότι η ομάδα της στερείται του πρόσθετου προϋπολογισμού που απαιτείται για την εξειδικευμένη συντήρηση της τοιχογραφίας.jpost

Η αρχαιολογική ομάδα διεξάγει χρονολόγηση με άνθρακα και ανάλυση χρωστικών για να βελτιώσει τη χρονολογία της τοιχογραφίας και να κατανοήσει καλύτερα τη σύνθεσή της. Η ανακάλυψη προστίθεται στην πλούσια αρχαιολογική κληρονομιά του Περού, η οποία περιλαμβάνει χώρους που κυμαίνονται από τον πολιτισμό Caral ηλικίας 5.000 ετών έως τα πιο διάσημα ερείπια των Ίνκα στο Μάτσου Πίτσου, προσφέροντας νέες προοπτικές για τις εξελιγμένες καλλιτεχνικές και πνευματικές παραδόσεις που άκμασαν κατά μήκος της ακτής του Περού χιλιετίες πριν από την άνοδο της Αυτοκρατορίας των Ίνκα.radar+1