ESA’nın Euclid teleskobu 900 milyon galaksinin verilerini yayınladı

Avrupa Uzay Ajansı (ESA), 12 Kasım Perşembe günü Euclid uzay teleskobundan gelen ilk büyük veri sürümü olan DR1-Foundation'ı yayınladı. 900 milyondan fazla galaksiyi içeren ve 9.500 dolunaya eşdeğer bir gökyüzü alanını kapsayan bu veriler, ESA tarafından şimdiye kadarki en büyük 3D kozmos haritasının temeli olarak tanımlanıyor. Reuters'ın bildirdiğine göre, veriler bilim insanlarının evrenin içeriğinin yaklaşık %95'ini oluşturduğu düşünülen karanlık madde ve karanlık enerjiyi incelemelerine yardımcı olacakesa.int+1. ## Ölçekte bir değişim Veriler, 2024 baharından 2025 baharına kadar olan 13 aylık gözlemleri kapsıyor. ESA'nın görev sitesine göre, bu süre zarfında Euclid Geniş Alan Taraması, gökyüzünün yaklaşık 1.900 metrekarelik kısmını taradı. Galaksilerin yanı sıra, yaklaşık 15.000 güçlü kütleçekimsel mercek adayı, 60 milyondan fazla kuasar adayı ve 160 milyondan fazla kaynağın spektrumunu içeriyor. Tüm bunlar yaklaşık 1.7 milyon gigabaytlık veriye tekabül ediyorcosmos.esa.int+1. ESA'nın Euclid proje bilimcisi Valeria Pettorino, "Bu, Euclid'in yaklaşık 60 metrekarelik gökyüzü alanında birkaç günlük gözlemler içeren önceki sürümlerine kıyasla ölçekte bir değişimdir" dedi. ESA Bilim Direktörü Carole Mundell ise verileri "güzel resimlerden çok daha fazlası" olarak nitelendirdi ve bunun türünün en büyük uzay tabanlı araştırması olduğunu belirttiesa.int. ## Kozmik merceklerde rekor hasat Reuters'a göre, güçlü mercek kataloğu son yarım yüzyılda bulunanların toplamından daha büyük. Araştırmacılar, mercekleri makine öğrenimi ve Zooniverse "Space Warps" projesindeki binlerce vatandaş bilim insanının yardımıyla buldular. Portsmouth Üniversitesi doktora öğrencisi ve Euclid Konsorsiyumu üyesi Natalie Lines, "Kütleçekimsel mercekler doğanın kendi tartılarıdır" dedi. Lines, Euclid'in ne yer tabanlı teleskopların ne de Hubble ve Webb'in yapamadığı bir şeyi yaparak geniş bir alanda keskin görüntüler alabildiğini ekledi. Bazı kuasarlar, evrenin şimdiki yaşının sadece %5'i olduğu dönemlere kadar uzanıyorreuters.com+1. ## Yolun sadece %14'ü Veriler, Euclid'in altı yıllık araştırması boyunca haritalayacağı gökyüzünün yaklaşık %14'ünü kapsıyor. Görev, galaksi şekli ölçümlerinin ekstra işleme süresine ihtiyaç duyması nedeniyle iki sürüme ayrıldı. Euclid Konsorsiyumu'nun genel bakış belgesine göre, bu ölçümler, zayıf mercekleme verileri ve kozmolojik analizler, tam DR1'i tamamlamak üzere Haziran 2027'de eklenecek. ESA, DR1 için tarih olarak 16 Haziran 2027'yi listeliyor. 2023'te fırlatılan Euclid, gökyüzünün üçte birinden fazlasını kapsayan 3D atlasını 2031'de tamamlamayı hedefliyorcosmos.esa.int+3. Pettorino, "Evrenin büyük ölçekli yapısını benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla haritalamak için kullanılacak" dedi. "Daha keşfedilecek çok şey var."