გერმანია კანადისთვის ევროკავშირის ასოცირებული წევრის სტატუსის მინიჭებას ეწინააღმდეგება

კანადისთვის ევროკავშირის "ასოცირებული წევრის" სტატუსის მინიჭების საკითხზე დავა გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცსა და ევროკომისიის პრეზიდენტ ურსულა ფონ დერ ლაიენს შორის უთანხმოებას აღრმავებს. ოთხმა დიპლომატმა Politico-სთან საუბარში დაადასტურა, რომ ბერლინში ფონ დერ ლაიენის მცდელობას, კანადას ეს სტატუსი მიანიჭოს, მერცის ადრინდელი წინადადების საპასუხო ნაბიჯად აღიქვამენ, რომელიც უკრაინისთვის ანალოგიური სტატუსის შეთავაზებას გულისხმობდა.politico.eu

არცერთი მხარე დათმობაზე არ მიდის. გერმანიამ ოთხშაბათს, 4 ნოემბერს, ევროკავშირის ელჩების შეხვედრაზე კვლავ გაიმეორა თავისი წინააღმდეგობა, ხოლო ფონ დერ ლაიენის პოზიციასთან დაახლოებულმა პირმა Politico-ს განუცხადა, რომ მას ამ ტერმინზე უარის თქმა არ აქვს განზრახული.politico.eu

ჯერ ამოღებული, შემდეგ კი გამოყენებული ტერმინი

უთანხმოება 29 ოქტომბერს მონრეალში გამართულ კანადა-ევროკავშირის სამიტზე გამწვავდა. სამიტამდე კანადა და ევროკავშირი შეთანხმდნენ ერთობლივ დეკლარაციაზე, სადაც საუბარი იყო "მჭიდრო ასოცირებაზე", თუმცა ასოცირებული წევრობა ნახსენები არ ყოფილა. Reuters-ის ცნობით, გერმანიამ უხელმძღვანელა იმ ქვეყნების ჯგუფს, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ იურიდიული სტატუსის არმქონე კონცეფციას. მიუხედავად ამისა, ფონ დერ ლაიენმა ეს ფრაზა მაინც გამოიყენა. "კანადა გეოგრაფიული მდებარეობის გამო ევროკავშირის სრულუფლებიანი წევრი ვერ გახდება", განაცხადა მან და იდეა აღწერა როგორც "ასოცირება გაწევრიანების გარეშე", იტყობინება Associated Press-ი. პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ ასევე გამოიყენა ეს ტერმინი მას შემდეგ, რაც მანამდე განაცხადა, რომ პარტნიორობის "სახელს მნიშვნელობა არ აქვს", იტყობინება CBC News-ი.cbc.ca+2

რატომ ეწინააღმდეგება ბერლინი

ბერლინისთვის პრობლემა განმარტებაშია. ევროკავშირის ორმა დიპლომატმა Politico-ს განუცხადა, რომ ფონ დერ ლაიენის ვერსია აღწერს სტატუსს იმ ქვეყნებისთვის, რომლებიც ვერასდროს გახდებიან ევროკავშირის წევრები, რაც ამ სტატუსს უკრაინისთვის გამორიცხავს. "გერმანიას ასოცირებულ წევრობასთან დაკავშირებით განსხვავებული გეგმები ჰქონდა და კვლავ აქვს", განაცხადა ერთ-ერთმა დიპლომატმა.politico.eu

მაისში მერცმა ევროკავშირის ლიდერებს წერილით მიმართა და შესთავაზა, რომ უკრაინა გამხდარიყო ასოცირებული წევრი, როგორც სრულუფლებიანი წევრობისკენ მიმავალი შუალედური ნაბიჯი. მისი გეგმის მიხედვით, უკრაინა მონაწილეობას მიიღებდა ევროკავშირის ინსტიტუტებში ხმის უფლების გარეშე და მიიღებდა პოლიტიკურ გარანტიებს ურთიერთდახმარების კლაუსულის ფარგლებში, იტყობინება Euronews-ი. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ წინადადებას "უსამართლო" უწოდა, იტყობინება Reuters-ი.euronews.com+1

მმართველობის ფართო განხეთქილება

ორივე მხარე აცხადებს, რომ არსებითად ერთსა და იმავეს ესწრაფვიან. "ჩვენ ორივე შევთანხმდით უნიკალური პარტნიორობის ჩამოყალიბებაზე, რომელიც ევროკავშირის გარეთ არცერთ სხვა ქვეყანასთან არ გვაქვს", განუცხადა გერმანელმა დიპლომატმა Politico-ს. კომისიის პრესსპიკერმა პაულა პინიომ განაცხადა, რომ ბრიუსელი ფოკუსირებულია სამიტზე დასახული "საფუძვლების განვითარებაზე".politico.eu

მიუხედავად ამისა, ტერმინთან დაკავშირებული დავა სხვა უთანხმოებებსაც ემატება. ბერლინმა განაცხადა, რომ არ დაამტკიცებს კომისიის მიერ შემოთავაზებულ დაახლოებით 2 ტრილიონი ევროს ოდენობის გრძელვადიან ბიუჯეტს, თუ ის "ასობით მილიარდით" არ შემცირდება. ფონ დერ ლაიენის იდეას ევროპული უსაფრთხოების საბჭოს შექმნის შესახებ გერმანიაში მცირე მხარდაჭერა აქვს. Eurasia Group-ის იან ტეხაუს თქმით, ფონ დერ ლაიენი "მკაცრად ინტეგრაციულ მიდგომას" იყენებს, მაშინ როცა მერცი ევროკავშირის პოლიტიკის მთავარ მამოძრავებელ ძალად ეროვნულ მთავრობებს მიიჩნევს. მან არსებული დაძაბულობა "გადაუჭრელად" შეაფასა.