Fransa’da dizel fiyatları rekor kırdı, Avrupa’da yakıt krizi derinleşiyor

Avrupa'daki dizel krizi, yakıt fiyatlarının kıta genelinde yeni rekorlar kırmasıyla derinleşti ve hükümetlerin enerji politikalarındaki artan görüş ayrılıklarını gözler önüne seren bir dizi önlem almasına yol açtı. Fransa'da 20 Eylül Pazar günü dizel fiyatı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, Macaristan fiyat tavanına geri dönmek yerine hedefe yönelik sübvansiyonları seçti, İrlanda ise planlanan yakıt vergisi artışlarını ertelemesi yönündeki baskılarla karşı karşıya.

Avrupa Genelinde Rekor Fiyatlar

AFP'nin 8.700'den fazla akaryakıt istasyonuna dayanan analizine göre, Fransa'da dizel fiyatları Pazar sabahı litre başına yaklaşık 2.41 Euro'ya ulaşarak bir gün önce kırılan rekoru geride bıraktı. Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği'ne göre, 17 Eylül itibarıyla AB'de ağırlıklı ortalama dizel fiyatı, Şubat sonuna kıyasla yüzde 38'lik bir artışla 2.26 Euro'ya yükseldi. Euronews Euronext N.V., dizel fiyatlarının 2026'nın başından bu yana yaklaşık yüzde 40 oranında arttığını bildirdi.dailysabah+2

Fiyatlardaki bu sıçrama, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Rusya'nın rafinaj üretimindeki düşüşle bağlantılı aksaklıklardan kaynaklanıyor. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 1.10% verilerine göre, Orta Doğu'dan dizel ihracatı Mart ve Ağustos ayları arasında yüzde 50'den fazla düşerken, Rusya dizel ihracatına yönelik tam yasağı Ekim ayı sonuna kadar uzattı. Avrupa'daki dizel stokları son 12 yılın en düşük seviyesine geriledi.dailynewshungary+1

Macaristan'ın Sübvansiyon Tercihi

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, 11 Eylül'de yaptığı açıklamada, hükümetin 150 beygir gücü veya daha düşük motorlu dizel araç sahiplerine Aralık ayına kadar aylık 5.000 Macar Forinti (yaklaşık 16 Dolar) tutarında sübvansiyon sağlayacağını duyurdu. Çiftçiler de yıl sonuna kadar dizel üzerindeki özel tüketim vergisini geri alabilecekler. İlk ödemelerin 30 Eylül'de yapılması planlanıyor.reuters+2

Bu yaklaşım, Viktor Orbán yönetimindeki önceki hükümetin Mart ayında getirdiği ve Magyar hükümetinin uluslararası petrol fiyatlarının geçici olarak gevşemesinin ardından Haziran ayında kaldırdığı yakıt fiyat tavanından bilinçli bir sapmayı temsil ediyor. Magyar, hedefe yönelik sübvansiyonun mevcut piyasa fiyatları ile eski korumalı fiyat arasındaki yaklaşık farkı yansıttığını belirtti.english.news+2

Politikada Bölünmüş Bir Kıta

Almanya, 2.5 milyar Euro değerindeki yardım paketi kapsamında 1 Ekim'den yıl sonuna kadar geçerli olmak üzere yakıt vergisinde litre başına 0.17 Euro indirim yapacağını duyurdu. İspanya ise 1 Eylül'den itibaren dizel vergisindeki indirimi litre başına 20 sente çıkararak iki katına çıkardı.euronews+2

İrlanda ise tam tersi yönde ilerliyor. Hükümet, 1 Kasım'dan itibaren geçici yakıt özel tüketim vergisi indirimlerini geri çekmeye başlamayı planlıyor; bu durum, Ulusal Petrol Rezervleri Ajansı vergisinin geri getirilmesiyle birlikte dizel fiyatına litre başına tahmini 10 sent ekleyecek. RTÉ, tam geri dönüşün 2027 Şubat ayına kadar dizel fiyatına 32 sent ekleyeceğini bildirdi. İrlanda Karayolu Taşımacılığı Derneği, hükümete artışları durdurması çağrısında bulunarak, bunun nakliyeciler ve tüketiciler üzerinde "dayanılmaz bir baskı" yaratacağı konusunda uyardı.rte+1