Ο πόλεμος στο Ιράν στρέφει 33 χώρες στην καθαρή ενέργεια, αλλά οι εκπομπές ρύπων αυξάνονται

Επτά μήνες μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, η σύγκρουση έχει ωθήσει περισσότερες από 30 κυβερνήσεις να υιοθετήσουν πολιτικές υπέρ της καθαρής ενέργειας, ωστόσο οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται και οι επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια έχουν χάσει τη δυναμική τους παγκοσμίως.

Το Associated Press ανέφερε την Τετάρτη ότι 33 κυβερνήσεις είχαν υιοθετήσει πολιτικές για τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στον ηλεκτρισμό ή τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ως απάντηση στον πόλεμο, έως τις 9 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Η Ολλανδία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο συγκαταλέγονται στις πιο δραστήριες χώρες, προωθώντας ταυτόχρονα κίνητρα για ηλεκτρικά οχήματα, επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υιοθέτηση αντλιών θερμότητας και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων.military+2

Παρά αυτό το κύμα πολιτικών δράσεων, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αυξήθηκαν κατά 0,2% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, σύμφωνα με το Climate TRACE. Παράλληλα, οι παγκόσμιες επενδύσεις στην κατασκευή και ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών μειώθηκαν κατά 17% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, σύμφωνα με το Clean Investment Monitor του Rhodium Group, κυρίως λόγω της κάμψης στην Κίνα.apnews+2

Ένα σοκ τιμών με άνισες συνέπειες

Ο πόλεμος προκάλεσε το μεγαλύτερο παρατεταμένο σοκ στις τιμές του πετρελαίου από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990. Οι εισαγωγείς ορυκτών καυσίμων κατέβαλαν 330 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από τις προπολεμικές προσδοκίες της αγοράς για θαλάσσιες μεταφορές αργού πετρελαίου, διυλισμένων προϊόντων και υγροποιημένου φυσικού αερίου στους έξι μήνες από την έναρξη της σύγκρουσης, σύμφωνα με το Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA). Η Ευρωπαϊκή Ένωση επωμίστηκε το μεγαλύτερο μέρος με 78 δισεκατομμύρια δολάρια, ακολουθούμενη από την Κίνα και την Ινδία.energyandcleanair+1

Χώρες που είχαν επενδύσει στην καθαρή ενέργεια μετά από προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις εξοικονόμησαν περίπου 36 δισεκατομμύρια δολάρια από την αποφυγή εισαγωγών ορυκτών καυσίμων κατά τους πρώτους πέντε μήνες της σύγκρουσης, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, με την Κίνα και την Ιαπωνία να καταγράφουν τη μεγαλύτερη εξοικονόμηση.military

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά ανά περιοχή. Στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ινδία, όπου οι οικονομίες είναι πιο εκτεθειμένες στις ασταθείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι επενδύσεις στην ηλιακή ενέργεια αυξήθηκαν και οι επενδύσεις στην αιολική ενέργεια παρέμειναν σταθερές ή αυξήθηκαν, δήλωσε η Hannah Pitt, διευθύντρια στον Rhodium Group. Οι επενδύσεις των ΗΠΑ σε καθαρές τεχνολογίες το δεύτερο τρίμηνο του 2026 έφτασαν τα 75 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας αύξηση 22% από το πρώτο τρίμηνο και αποτελώντας το δεύτερο υψηλότερο τρίμηνο που έχει καταγραφεί ποτέ.cleaninvestmentmonitor+2

Πολύ νωρίς για να ανακηρυχθεί νικητής

Οι ειδικοί παραμένουν διχασμένοι σχετικά με το αν ο πόλεμος θα επιταχύνει ή θα εμποδίσει τελικά την ενεργειακή μετάβαση. Ο καθηγητής κλίματος και διεθνών σχέσεων του Πρίνστον, Michael Oppenheimer, έγραψε ότι ενώ πολλοί προέβλεπαν μια στροφή προς άλλες πηγές ορυκτών καυσίμων, "σε αυτό το σημείο, φαίνεται ότι τα γεγονότα θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθαρό κέρδος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας".apnews

Ο επιστήμονας του κλίματος στο Στάνφορντ, Rob Jackson, παραδέχτηκε ότι δεν περίμενε οι τιμές του πετρελαίου να παραμείνουν πάνω από τα 90 ή 100 δολάρια το βαρέλι για τόσο μεγάλο διάστημα, αλλά προειδοποίησε ότι απαιτείται συνεχής δράση για "χρόνια έως δεκαετίες" ώστε να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα στο πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής.military

Η Samantha Gross από το Brookings Institution δήλωσε ότι ο πόλεμος επαναπροσδιορίζει την ενεργειακή μετάβαση ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας και όχι μόνο ως περιβαλλοντική πολιτική. "Αυτό διευρύνει την απήχηση", είπε η Gross. "Προσέλκυσε όχι μόνο όσους ανησυχούν για την πράσινη πλευρά, αλλά και εκείνους που ανησυχούν για τη σκληρή ασφάλεια".apnews