Stríð í Íran ýtir 33 þjóðum í átt að hreinni orku en losun eykst enn

Sjö mánuðum eftir að Bandaríkin og Ísrael hófu hernaðaraðgerðir gegn Íran hefur átökin hvatt yfir 30 ríkisstjórnir til að innleiða stefnur sem styðja við hreina orku, en alþjóðleg losun gróðurhúsalofttegunda heldur áfram að aukast og fjárfestingar í hreinni orku hafa misst skriðþunga á heimsvísu.

Associated Press greindi frá því á miðvikudag að 33 ríkisstjórnir hefðu tekið upp stefnur til að skipta úr jarðefnaeldsneyti yfir í rafmagn eða bæta orkunýtni í kjölfar stríðsins, samkvæmt Alþjóðaorkumálastofnuninni (IEA) þann 9. september. Holland, Spánn og Bretland eru meðal þeirra sem ganga harðast fram með ívilnunum fyrir rafbíla, uppbyggingu endurnýjanlegrar orku, innleiðingu varmadæla og endurbótum á byggingum.military+2

Þrátt fyrir þessa stefnuvakningu jókst alþjóðleg losun gróðurhúsalofttegunda um 0,2% á fyrri helmingi ársins 2026 samanborið við sama tímabil árið áður, samkvæmt Climate TRACE. Alþjóðlegar fjárfestingar í framleiðslu og innleiðingu hreinna tækni drógust saman um 17% á fyrri helmingi ársins 2026 miðað við fyrri helming ársins 2025, samkvæmt Clean Investment Monitor hjá Rhodium Group, aðallega vegna samdráttar í Kína.apnews+2

Verðáfall með ójöfnum afleiðingum

Stríðið hefur valdið mesta viðvarandi verðáfalli á olíu síðan Persaflóastríðið 1990. Innflytjendur jarðefnaeldsneytis hafa greitt 330 milljörðum dollara meira en markaðsvæntingar fyrir stríð gerðu ráð fyrir vegna hráolíu, hreinsaðra afurða og fljótandi jarðgass á sex mánuðum frá því að átökin hófust, samkvæmt Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA). Evrópusambandið bar stærsta hlutann, 78 milljarða dollara, á eftir komu Kína og Indland.energyandcleanair+1

Lönd sem höfðu fjárfest í hreinni orku eftir fyrri orkukreppur spöruðu um 36 milljarða dollara í innflutningi jarðefnaeldsneytis á fyrstu fimm mánuðum átakanna, samkvæmt sömu rannsókn, þar sem Kína og Japan spöruðu mest.military

Myndin er mjög mismunandi eftir svæðum. Í Bandaríkjunum, Evrópu og á Indlandi, þar sem hagkerfi eru útsettari fyrir sveiflukenndu olíu- og gasverði, jókst fjárfesting í sólarorku og fjárfesting í vindorku hélst stöðug eða jókst, sagði Hannah Pitt, forstjóri hjá Rhodium. Fjárfesting Bandaríkjanna í hreinni tækni á öðrum ársfjórðungi 2026 nam 75 milljörðum dollara, sem er 22% aukning frá fyrsta ársfjórðungi og næsthæsta gildi sem mælst hefur.cleaninvestmentmonitor+2

Of snemmt að lýsa yfir sigurvegara

Sérfræðingar eru klofnir um hvort stríðið muni að lokum flýta fyrir eða hindra orkuskiptin. Michael Oppenheimer, prófessor í loftslags- og alþjóðamálum við Princeton, skrifaði að þótt margir hafi búist við áhlaupi á aðra tegundir jarðefnaeldsneytis, þá virðist sem atburðirnir gætu reynst vera hreinn ávinningur fyrir endurnýjanlega orku.apnews

Rob Jackson, loftslagsvísindamaður við Stanford, viðurkenndi að hann hefði ekki búist við að olíuverð héldist yfir 90 eða 100 dollurum á tunnu svo lengi, en varaði við því að viðvarandi aðgerðir yfir mörg ár eða áratugi séu nauðsynlegar til að hafa áhrif á loftslagsvandann.military

Samantha Gross hjá Brookings Institution sagði að stríðið væri að endurmóta orkuskiptin sem mál er varðar þjóðaröryggi, ekki bara umhverfisstefnu. Það eykur aðdráttaraflið, sagði Gross. Það nær ekki bara til fólks sem hefur áhyggjur af umhverfismálum, heldur einnig fólks sem hefur áhyggjur af hörðu öryggi.apnews