ABD-İran savaşı petrol rotalarını değiştirirken süper tanker siparişleri 20 milyar doları aştı

Gemi sahipleri bu yıl, 2025'in tamamında verdiklerinden iki kat daha fazla süper tanker siparişi verdi. 20 milyar doları aşan bu satın alma çılgınlığı, ABD-İran savaşının küresel petrol ticaret rotalarını yeniden çizmesi ve uzun mesafeli ham petrol sevkiyatlarına olan talebi artırmasıyla son 25 yılın en büyük dalgası haline geldi.globalbankingandfinance+1

Denizcilik analitiği platformu Signal Group'un verileri, 2026'da şu ana kadar 217 adet Çok Büyük Ham Petrol Taşıyıcısı (VLCC) siparişi verildiğini gösteriyor; geçen yıl bu sayı 93'tü. Allied Shipbroking ise 83'ten 164'e yükselen VLCC siparişleri kaydetti. Her bir VLCC yaklaşık iki milyon varil petrol taşıyor ve inşası yaklaşık 130 milyon dolara mal oluyor.reuters+1

Hürmüz darboğazı küresel petrol akışını yeniden şekillendiriyor

Sipariş çılgınlığı, enerji piyasaları için yeni bir gerçeği yansıtıyor. Savaştan önce küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, Şubat sonundan bu yana fiilen kapalı durumda. Irak'tan gelen bir İHA saldırısı, 12 Eylül'de Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattını kapatarak Körfez ham petrolü için bir başka rotayı daha devre dışı bıraktı ve boru hattını haftalarca hizmet dışı bıraktı.carraglobe+4

Allied Shipbroking'e göre, boru hattının vurulmasından bu yana VLCC spot fiyatları, savaş başlamadan önce Şubat ayında yaklaşık 132.000 dolar iken günlük 500.000 doların üzerine çıktı. Brent petrol bu hafta 105 doların üzerinde işlem görürken, ABD'de dizel fiyatları Eylül başında galon başına 5,85 dolarla rekor kırarak Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından yaşanan 2022 enerji krizindeki önceki zirveyi aştı.nytimes+6

Atlantik havzası devreye giriyor

Orta Doğu'dan gelen arzın kesintiye uğramasıyla ABD ham petrol ihracatı rekor seviyelere ulaştı ve Atlantik havzası üreticileri üretimi artırıyor. Veri istihbarat firması Vortexa'dan analist Ioannis Papadimitriou'ya göre, Brezilya, Guyana ve Arjantin öncülüğündeki Güney Amerika'nın doğu kıyısındaki ülkeler, 2030'a kadar günde yaklaşık 2,5 milyon varil üretim ekleyebilir ve bu üretim büyük ölçüde Avrupa ve Asya pazarlarını besleyebilir.globalbankingandfinance

Veson Nautical kıdemli analisti Rebecca Galanopoulos, "Atlantik'ten Asya'ya artan uzun mesafeli sevkiyatlara bahis oynayan armatörlerin, VLCC siparişlerine yönelik yenilenen talepte büyük rol oynadığına inanıyoruz" dedi.globalbankingandfinance

Frontline ↗ 0.67% CEO'su Lars Barstad, Norveç'teki bir konferansta, Orta Doğulu üreticilerin gemi sahiplerinin boğazdan geçerek İran saldırılarına maruz kalma riskini almak istemediklerini görmeleri nedeniyle, Suudi Arabistan'ın "bu işe çok daha büyük ölçüde dahil olması gerekeceğini… en azından geçici olarak" söyledi.globalbankingandfinance

Gelişmekte olan ülkeler bedel ödüyor

Bu hafta Cenevre'de düzenlenen Dünya Ticaret Örgütü Kamu Forumu'nda, Umman'ın Daimi Temsilcisi İdris bin Abdurrahman el Hancari, kesintilerin "nakliye, sigorta, enerji ve gıda maliyetlerini hızla artırdığını" ve bunun ithalata bağımlı olan ve dış şokları emme kapasitesi sınırlı olan gelişmekte olan ekonomiler için orantısız sonuçlar doğurduğu konusunda uyardı. Umman, boğazdan güvenli geçişi kolaylaştırmak için İran ve Körfez ülkeleriyle istişarelerin devam ettiğini belirtti.omanobserver

Talep o kadar keskin ki, Pareto Securities'deki brokerlar 10 yıllık bir petrol tankeri satın almanın yenisini sipariş etmekten daha pahalı olduğunu tahmin ediyor.globalbankingandfinance