Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

wsjcnn+1reuters+1გლობალური ნავთობის ბაზარი ათწლეულების განმავლობაში ყველაზე მძიმე ზეწოლას განიცდის, რადგან სამი კრიტიკული წერტილი: ჰორმუზის სრუტე, საუდის არაბეთის აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენი და ბაბ-ელ-მანდების სრუტე ერთდროულად შეფერხდა, რამაც Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი 108 დოლარს ზემოთ აწია, ხოლო აშშ-ში დიზელის ფასმა რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია.
The Wall Street Journal News Corp ორშაბათს იტყობინებოდა, რომ ამერიკელი ნავთობკომპანიების ხელმძღვანელები აცხადებენ, რომ დიდი საწვავის კრიზისი დადგა. ისინი აფრთხილებენ, რომ მსოფლიოში საწვავის კომერციული მარაგები ექვს თვეზე მეტია მცირდება, ხოლო სტრატეგიული რეზერვები ამოწურვის პირასაა. კრიზისი მკვეთრად გამწვავდა გასულ კვირას, მას შემდეგ რაც 11 სექტემბერს ერაყიდან გაშვებულმა დრონებმა საუდის არაბეთის 1200-კილომეტრიანი აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენის სატუმბი სადგურები დააზიანა, რამაც რიადს მილსადენის პრევენციული მიზნით დახურვა აიძულა.wsj+2
აღმოსავლეთ-დასავლეთის მილსადენს ნავთობი საუდის არაბეთის აღმოსავლეთ საბადოებიდან წითელი ზღვის პორტ იანბუმდე გადაჰქონდა, რითაც ჰორმუზის სრუტის გვერდის ავლით ხდებოდა ტრანსპორტირება. მილსადენის გაჩერების გამო, იანბუს მარაგები მხოლოდ 5-7 დღის ექსპორტისთვისაა საკმარისი, იუწყება Reuters-ი სამ ინდუსტრიულ წყაროზე დაყრდნობით. მილსადენს დღეში დაახლოებით 4 მილიონი ბარელის გატარება შეუძლია და მისი დახურვა გლობალური მიწოდების 4 პროცენტის დაკარგვის საფრთხეს ქმნის.reuters
ვითარებას ართულებს ისიც, რომ ირანის მიერ მხარდაჭერილმა ჰუსიტებმა იემენის საპორტო ქალაქი მოხა დაიკავეს და წითელი ზღვის სანაპიროზე წინ მიიწევენ, რაც მათ ბაბ-ელ-მანდების სრუტის კონტროლთან აახლოებს. ეს არის კრიტიკული საზღვაო მარშრუტი, რომელიც სპარსეთის ყურის ალტერნატივად გამოიყენებოდა. DW-ის ცნობით, ჰუსიტების წინსვლამ სრუტის გავლით ენერგომატარებლების მიწოდებასთან დაკავშირებით შეშფოთება გამოიწვია.reuters+2
მიწოდების შეფერხებამ ფასების მკვეთრი ზრდა გამოიწვია. ორშაბათს, 14 სექტემბერს, აზიური ბაზრის გახსნისას Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი 108.49 დოლარამდე გაიზარდა, იუწყება Rigzone. აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასმა 11 სექტემბერს პირველად გადააჭარბა 6 დოლარს და 6.06 დოლარი შეადგინა, AAA-ს მონაცემებით. Reuters-ის ცნობით, ეს ნიშნული ირანის ომისა და რუსული ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების წინააღმდეგ უკრაინული თავდასხმების კომბინირებული ეფექტით იყო განპირობებული.rigzone+3
კრიზისი სათავეს იღებს 2026 წლის თებერვალში ირანის წინააღმდეგ დაწყებული აშშ-ის და ისრაელის სამხედრო ოპერაციიდან, რამაც ჰორმუზის სრუტის თითქმის სრული ჩაკეტვა გამოიწვია. ამ სრუტეზე მსოფლიო ნავთობვაჭრობის დაახლოებით 20 პროცენტი გადის. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ ამას გლობალური ნავთობის ბაზრის ისტორიაში ყველაზე დიდი მიწოდების შეფერხება უწოდა.wikipedia
მიუხედავად აშშ-ის მცდელობისა, შეასუსტოს ირანის კონტროლი ჰორმუზზე, პროგრესი შეზღუდულია. ომი, რომელიც თავდაპირველად რამდენიმე კვირას უნდა გაგრძელებულიყო, გრძელდება და ივნისში ჩაშლილი შეთანხმების შემდეგ დიპლომატიური გარღვევა არ ყოფილა. პრეზიდენტმა ტრამპმა გასულ კვირას განაცხადა, რომ კონფლიქტის დასრულებას აშშ-ის შუალედური არჩევნების შემდეგ ელოდება და დასძინა, რომ სიტუაცია კარგად მოგვარდება. ამ დროისთვის ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ფასები შესაძლოა კიდევ გაიზარდოს. Standard Chartered-ის პროგნოზით, Brent-ის ფასმა შესაძლოა 110 დოლარს მიაღწიოს, რადგან ახლო აღმოსავლეთში გადამამუშავებელი სიმძლავრეების შემცირება ნავთობპროდუქტების ფასებს მაღალ ნიშნულზე ინარჩუნებს.chron+3