Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

eurekalert+1eurekalertwwfამაზონის ტროპიკული ტყე კატასტროფული გვალვისა და ხანძრების მზარდი საფრთხის წინაშე დგას, რადგან 2026 წლის ელ-ნინიო, რომელიც თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე ძლიერ მოვლენად არის მიჩნეული, წყნარ ოკეანეში ძლიერდება. ეს მოვლენა 2024 წლის დამანგრეველი გვალვიდან სულ რაღაც ორი წლის შემდეგ მოდის, რომელმაც მდინარეები ისტორიულ მინიმუმამდე დაიყვანა და ბოლო ორი ათწლეულის ყველაზე მძიმე ხანძრების სეზონი გამოიწვია.
9 სექტემბერს Communications Earth & Environment-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ, რომელსაც ლანკასტერის უნივერსიტეტი 50-ზე მეტ მეცნიერთან და WWF UK-თან ერთად ხელმძღვანელობდა, აჩვენა, რომ ამაზონში კლიმატური ექსტრემები საშუალო მაჩვენებლებზე ბევრად უფრო სწრაფად მძიმდება. ამაზონის აუზის ათმა პროცენტმა, რაც 700 000 კვადრატულ კილომეტრზე მეტია, მშრალი სეზონის ტემპერატურის მატება ათწლეულში მინიმუმ 0.75°C-ით განიცადა, რაც 1981 წლიდან ჯამში 3.2°C-ზე მეტს შეადგენს.eurekalert+2
კვლევამ ცენტრალური ჩრდილოეთ ამაზონია, ხელუხლებელი ტყეებისა და ძირძველი ხალხის ტერიტორიების რეგიონი, ექსტრემალური სიცხისა და ტენიანობის დეფიციტის ახალ კერად დაასახელა. "ცვლილებების ტემპი, რომელსაც ყველაზე დაზარალებულ რეგიონებში ვხედავთ, ძალიან საგანგაშოა", – განაცხადა ლანკასტერის უნივერსიტეტის პროფესორმა ჯოს ბარლოუმ, კვლევის წამყვანმა ავტორმა.wwf+1
ცალკე, 4 სექტემბერს გამოქვეყნებულმა MapBiomas-ის ანალიზმა აჩვენა, რომ ბრაზილიის ამაზონის დასახლებული პუნქტების 38% გვალვის მაღალი რისკის ქვეშ იყო 2024 წლის სექტემბრიდან ნოემბრამდე პერიოდში, ბოლო ელ-ნინიოს შემდეგ. ზედაპირული წყლები 1985-2025 წლების საშუალო მაჩვენებელზე 12%-ით დაბალი იყო, ტემპერატურა ნორმაზე 2.6°C-ით მაღალი, ხოლო ნალექიანობა საშუალოზე 27%-ით ნაკლები.bloomberg
მიმდინარე ელ-ნინიო უჩვეულო სისწრაფით ვითარდება. ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა უკვე ნორმაზე ბევრად მაღალია და კვლავ იზრდება. დიდი ბრიტანეთის მეტეოროლოგიური სამსახურის უახლესი პროგნოზები აჩვენებს, რომ იანვრისთვის ამაზონზე "საშინლად საშიში" ნალექების ანომალია ჩამოყალიბდება, ამბობს მეტეოროლოგი ადამ სკეიფი. ჰავაის უნივერსიტეტის მკვლევარმა ტიმ ლიმ აღნიშნა, რომ 2026 წლის ივნისიდან აგვისტომდე ამაზონში ნალექების დეფიციტი უკვე "ბევრად უფრო ძლიერია", ვიდრე ნებისმიერი წინა ელ-ნინიოს დროს ანალოგიურ ეტაპზე.newscientist
ანდების ამაზონის მონიტორინგის პროექტმა გააფრთხილა, რომ 2026 წლის ბოლოსთვის მოსალოდნელი ძალიან ძლიერი ელ-ნინიოს გათვალისწინებით, საუკეთესო ანალოგია 2015 წლის მოვლენა, რომელსაც 2016 წელს ამაზონის პირველადი ტყის თითქმის 1.8 მილიონი ჰექტარის განადგურება მოჰყვა.maapprogram
მეცნიერები აფრთხილებენ, რომ განმეორებითი მძიმე გვალვები ამაზონს კრიტიკული ზღვრის გადაკვეთის საფრთხის წინაშე აყენებს, სადაც ტროპიკული ტყის ეკოსისტემა იშლება და დეგრადირებულ სავანად გარდაიქმნება. WWF-ის 2025 წლის გლობალური კრიტიკული ზღვრების ანგარიშის თანახმად, გაუტყიანების მხოლოდ 20-25%-მა შეიძლება გამოიწვიოს ეს ტრანსფორმაცია; დაახლოებით 17% უკვე დაკარგულია.wwf
"ადაპტაციის ზომები სასწრაფოდ არის საჭირო", – თქვა ბარლოუმ, "განსაკუთრებით 2026 წლის მსგავს წელს, როდესაც სუპერ ელ-ნინიო მოდის".eurekalert