Yapay zeka bellek çipi krizi elektronik fiyatlarını yükseltiyor, küresel gerilimi tırmandırıyor

Yapay zeka veri merkezlerinin doymak bilmez talebiyle tetiklenen küresel bellek çipi kıtlığı, tüketici elektroniği pazarlarını derinden sarsıyor. Bu durum Hindistan'da akıllı telefon fiyatlarını artırırken, Birleşik Krallık'ta enflasyonun hızlanması riskini doğuruyor ve yarı iletken tedarik zincirleri üzerinden ABD ile Çin arasındaki jeopolitik gerilimi tırmandırıyor.

Bellek Sıkıntısı Tüketicileri Vuruyor

Bellek üreticileri, yapay zeka uygulamaları için yüksek kâr marjlı sunucu çiplerine giderek daha fazla öncelik veriyor; bu da günlük cihazlarda kullanılan DRAM ve NAND bileşenlerinin küresel stoklarını daraltıyor. Hindistan'da, aralarında iQOO ve Redmi'nin de bulunduğu büyük akıllı telefon markaları fiyatları 13.000 rupiye (yaklaşık 150 dolar) varan oranlarda artırdı. Amiral gemisi iQOO 15'in başlangıç fiyatı 72.999 rupiden 85.999 rupiye yükseldi. Araştırma şirketi Everstream Analytics'e göre, artan üretim maliyetleri nedeniyle tüketici elektroniği nihai fiyatları yüzde 20'ye varan oranlarda artabilir.latestly+1

Bu kıtlığın temelinde bellek sektöründeki yapısal bir değişim yatıyor. Samsung Ocak ayında yaptığı uyarıda, bellek kıtlığının sektör genelinde fiyat artışlarına yol açacağını belirtmiş, şirketin başkanı Wonjin Lee Bloomberg'e verdiği demeçte "Bu durum sadece Samsung'u değil, herkesi etkileyecek" demişti. Gartner, hem geleneksel hem de eski nesil pazarlardaki arz yetersizliği nedeniyle DRAM fiyatlarının 2026 yılında yüzde 47 artacağını öngörüyor. Everstream'e göre, 2026'da küresel bellek çipi üretiminin yüzde 70'e kadarı yapay zeka veri merkezlerine ayrılacak.everstream+1

Birleşik Krallık Enflasyonu ve 'Çipflasyon' Etkisi

Birleşik Krallık'ta bellek sıkıntısı genel enflasyonist baskıları körüklüyor. Bloomberg'in haberine göre, Çarşamba günü açıklanacak olan Birleşik Krallık tüketici fiyat verilerinin, enflasyonun son dört ayda ilk kez hızlandığını göstermesi bekleniyor; ekonomistlerin medyan tahmini Temmuz ayında yüzde 2,9'luk bir artışa işaret ediyor. İran çatışmasıyla bağlantılı yüksek enerji maliyetleri ve yapay zeka kaynaklı elektronik fiyat artışları bu durumun başlıca nedenleri arasında yer alıyor.bloomberg

Apple, Washington ile Pekin Arasında Kaldı

Yaşanan kıtlık, ABD-Çin ilişkilerinde de yeni bir gerilim noktası yarattı. The Wall Street Journal News Corp ↗ 0.73% Cuma günü yayınladığı haberde, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in Apple ↗ 0.22% şirketine, yönetimin Çinli üreticilerden bellek tedarik edilmesine karşı olduğunu doğrudan ilettiğini yazdı. Apple, Çin'de satılan cihazlarda kullanmak üzere ChangXin Memory Technologies ve Yangtze Memory Technologies firmalarının çiplerini test ediyordu.investing+1

Apple Operasyon Direktörü (COO) Sabih Khan, kıtlığın boyutunun şirketi "mevcut tedarikçilerin ABD'deki üretimlerini genişletmelerine yardımcı olmak da dahil olmak üzere mevcut tüm seçenekleri değerlendirmek zorunda bıraktığını" söyledi. Micron Technology ↗ 2.30% ise bu alımların yerli üretimi baltalayacağını savunarak engellenmesi için hükümet nezdinde lobi yaptı. Temmuz ayında ABD'li senatörler, Apple CEO'su Tim Cook'a bir mektup göndererek şirketin 21 Ağustos'a kadar Çinli tedarikçilerden kaçınma taahhüdünde bulunmasını talep etti.appleinsider+1

Bu anlaşmazlık temel bir gerilimi gözler önüne seriyor: Yapay zeka talebi küresel çip pazarlarını yeniden şekillendirirken, tüketici elektroniği üreticileri az sayıda kolay alternatifle ve artan maliyetlerle karşı karşıya kalıyor; yarı iletken jeopolitiği ise seçeneklerini daraltmaya devam ediyor.