Venedik Film Festivali kapanıyor: Gözler Gazze belgeselinin Altın Aslan şansında

"NAZA," Oscar ödüllü İsrailli sinemacılar Yuval Abraham ve Rachel Szor'un imzasını taşıyan ve İsrail'in Gazze'deki Filistinli sivilleri yapay zeka desteğiyle hedef almasını konu alan bir belgesel. Film, 10 Eylül'de 83. Venedik Film Festivali'ndeki prömiyerinde yaklaşık 25 dakika süren ve festival tarihinin en uzunu olarak kayıtlara geçen rekor bir ayakta alkışlamayla karşılandı.deadline+2

İsrail askeri ve siyasi kanadından sert tepki çeken film hakkında İsrail Savunma Kuvvetleri cuma günü yaptığı açıklamada belgeseldeki iddiaları "kesin bir dille reddettiğini" belirtirken, eski Başbakan Naftali Bennett ise filmi İsrail'e yönelik bir "kan iftirası" olarak nitelendirdi.timesofisrael

"Ölüm Fabrikası"nın İçinden

Yaklaşık üç yıl boyunca Tel Aviv'deki çatılarda gizlice çekilen 80 dakikalık belgeselde, yüzleri ve sesleri dijital olarak değiştirilmiş 24 İsrailli askeri ve istihbarat ifşacısı yer alıyor. Görüşülen kişiler, Gazze'nin telekomünikasyon ağının kitlesel olarak izlenmesine dayanan ve telefon görüşmeleri, hareketler ile sosyal etkileşimler üzerinden hedefleri belirleyen "Lavender" (Lavanta) adlı yapay zeka destekli bir sistemi anlatıyor.prothomalo+3

Belgeselde konuşanlardan biri, "Bu iş bir fabrika gibi, kitlesel ölçekte yapılıyordu" diyor. Bir diğeri ise uzaktan öldürme sürecini bir video oyununa benzeterek "çılgınca eğlenceli" olarak tanımlıyor. Filmin adı, İbranice askeri bir kısaltmadan geliyor: Planlanan bir hava saldırısında ölmesi beklenen sivil sayısını, yani önceden onaylanmış sivil kayıp eşiğini ifade ediyor.middleeastmonitor+2

Abraham, Associated Press'e yaptığı açıklamada sinemacıların yaklaşımının son derece net olduğunu belirtti: "Bu subay ve askerlerden sadece yaşadıklarını anlatmalarını istedik." Belgesel, daha önce +972 Magazine, İbranice yayın yapan Local Call ve The Guardian tarafından yayımlanan araştırmalara dayanıyor.timesofisrael+3

İsrail'in Yanıtı

IDF, belgeselin isimsiz kaynaklara dayanmasına karşı çıkarak ifşacıların kimliklerinin, orduda görev yapıp yapmadıklarının veya hangi sıfatla görev aldıklarının "doğrulanamayacağını" savundu. Ordu, tüm saldırı kararlarının "yapay zeka tarafından değil, yalnızca askeri personel tarafından" alındığını ve uluslararası hukuka uygun olarak "başta Hamas olmak üzere terör örgütlerinin" hedef alındığını yineledi.timesofisrael

Bennett, 11 Eylül'de X hesabından yaptığı paylaşımda şunları yazdı: "İsrail Gazze halkına zarar vermek isteseydi, kendi askerlerimizin ölmesi ve yaralanması pahasına oğullarımızı ve kızlarımızı sokak sokak, tünel tünel ev ev savaşmaya göndermezdik."timesofisrael

Venedik ve Ötesi

"NAZA" yapımcıların kaynakların kimliklerini gizleme sürecini tamamlamasının ardından, 23 Ağustos'ta festivalin ana yarışmasına son anda dahil edildi. Maggie Gyllenhaal başkanlığındaki jüri ödüllerinin cumartesi günü açıklanmasıyla sona erecek olan festivalde Altın Aslan için yarışan tek belgesel bu film oldu. Abraham ve Szor, Filistinli ortak yönetmenler Basel Adra ve Hamdan Ballal ile birlikte, işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrailli yerleşimci şiddetini konu alan "No Other Land" filmiyle 2025 yılında en iyi belgesel dalında Akademi Ödülü kazanmıştı.labiennale+3

Filmin Kuzey Amerika prömiyerinin, 25 Eylül ile 12 Ekim tarihleri arasında düzenlenecek olan 2026 New York Film Festivali'nde yapılması planlanıyor.wikipedia