Tuna’daki kriz Karadeniz tahıl ihracatını zora sokuyor

Tuna Nehri'ndeki rekor düzeydeki düşük su seviyeleri, ardı ardına gelen sıcak hava dalgaları ve aylarca süren kuraklığın kıtanın en uzun ikinci nehrini tarihi dip seviyelere çekmesiyle, Orta ve Doğu Avrupa genelinde enerji arzını aksatıyor ve tahıl ihracatını zora sokuyor.

Nükleer Santraller Devre Dışı Kalıyor

Macaristan'ın tek nükleer tesisi olan ve elektrik ihtiyacının neredeyse yarısını karşılayan Paks Nükleer Güç Santrali, soğutma suyunun yetersiz olması nedeniyle reaktörlerinin çoğunun devre dışı bırakılmasının ardından, ağustos ayının başından bu yana normal 2.000 megavatlık kapasitesinin yaklaşık %10'u ile çalışıyor. Euronews'e göre santral, 44 yıllık tarihinde ilk kez 3 Ağustos'ta tamamen kapatıldı, ancak Başbakan Péter Magyar günler sonra su seviyelerinin hafifçe yükselmesiyle temkinli bir iyimserlik dile getirdi.aljazeera+2

"İyi haber şu ki, şu anda Tuna'nın pazar günkü en düşük seviyesinin dokuz santimetre üzerindeyiz ve Avusturya'daki havza alanlarında yağış bekleniyor," Magyar, 7 Ağustos'ta X platformunda yaptığı paylaşımda böyle yazdı. Buna rağmen Macar halkını elektrik tüketimini gönüllü olarak azaltmaya devam etmeye çağırdı.euronews

Associated Press'in haberine göre Romanya'da yetkililer, suyu tesise yönlendirmek amacıyla Cernavodă nükleer santralindeki bir reaktörü kapattı ve Tuna'nın Bala Kanalı yakınlarındaki kayaları patlatmak için askeri patlayıcılar kullandı. Sırbistan'ın en önemli hidroelektrik santralinin kapasitesi ise %20'ye kadar düştü.apnews

AP'nin bildirdiğine göre, bölge genelinde Tuna'nın Budapeşte'deki su seviyesi yaklaşık 10 santimetreye geriledi: bu seviye, 2018'de kaydedilen 33 santimetrelik bir önceki tarihi rekorun oldukça altında.apnews

Tahıl Koridoru Baskı Altında

Kuraklık aynı zamanda Karadeniz tahılı için kritik bir ihracat rotasını da tıkıyor. Bloomberg'in 10 Ağustos tarihli haberine göre, Tuna'daki rekor düzeydeki düşük su seviyeleri, Rusya'nın 2022'deki geniş çaplı işgalinden bu yana Ukrayna tahılı için bir cankurtaran simidi görevi gören Romanya'nın Köstence limanından yapılan kargo akışını kısıtlıyor.gcaptain+1

Tuna'daki mavnalar yüklerini %80'e varan oranlarda azaltmak zorunda kaldı, bu da nehir navlun maliyetlerini artırdı ve karayolu ile demiryolu taşımacılığında zincirleme gecikmelere yol açtı. Romanya Profesyonel Çiftçiler ve İşleyiciler Forumu Başkan Yardımcısı Stan Tiberiu-Dan, "Rumen çiftçilerin artık kamyonlara erişimi kalmadı ve nakliye maliyetleri fahiş düzeyde arttı," dedi.mezha+1

Bu lojistik kriz, Romanya'nın rekor düzeyde buğday, arpa ve kanola hasadına doğru ilerlediği ve mısır sevkiyatlarının buğday akışının son dönemiyle çakışacağı bir sırada yaşanıyor. Yaşanan aksaklıklar nedeniyle geçen ay hem Paris hem de Chicago'da buğday ve mısır vadeli işlemleri sert yükseldi.gcaptain

Yakın Zamanda Rahatlama Beklenmiyor

Yağış tahmini olmaması ve ağustos ayının genellikle Avrupa'nın en sıcak ve en kurak ayı olması nedeniyle koşulların daha da kötüleşmesi bekleniyor. Denizcilik ve enerji aracı kurumlarından Arrow'un küresel araştırma müdürü Burak Çetinok, "Gerek Karadeniz'deki çatışmaların hafiflemesi gerekse Tuna'daki su seviyelerinin yükselmesi yönünde yakın zamanda bir rahatlama görünmediğinden, fiyatlar güçlü kalmaya devam edebilir," dedi.gcaptain

Ren Nehri'nde ise Kaub'daki su seviyeleri 5 Ağustos'ta rekor kırarak 19 santimetreye kadar geriledi. Bu durum, hammaddelerini mavnalarla taşıyamayan BASF ve diğer kimya üreticilerinin mücbir sebep ilan etmesine yol açtı.cyprusshippingnews