Dónárkreppa þrengir að kornútflutningi um Svartahaf

Sögulega lágt vatnsborð í Dóná truflar orkuveitu og þrengir að kornútflutningi í Mið og Austur Evrópu, þar sem hitabylgjur og mánaðarlangir þurrkar hafa leitt til þess að næstlengsta fljót álfunnar hefur náð sögulega lágum stöðum.

Kjarnorkuver neydd til lokunar

Paks kjarnorkuverið í Ungverjalandi, eina kjarnorkuver landsins og birgir nær helmingar raforku þess, hefur starfað á um 10% af venjulegri 2.000 megavatta afkastagetu sinni síðan snemma í ágúst eftir að flestir kjarnakljúfar þess voru teknir úr sambandi vegna ónógs kælivatns. Verinu var lokað alfarið þann 3. ágúst í fyrsta sinn í 44 ára sögu þess, samkvæmt Euronews, þótt Péter Magyar forsætisráðherra hafi lýst yfir varfærnislegri bjartsýni dögum síðar þegar vatnsborðið hækkaði örlítið.aljazeera+2

"Góðu fréttirnar eru þær að við erum nú níu sentimetrum yfir lágmarki Dónár frá sunnudegi og búist er við rigningu yfir vatnasviðum í Austurríki," skrifaði Magyar á X þann 7. ágúst. Hann hvatti engu að síður Ungverja til að halda áfram að draga sjálfviljugir úr raforkunotkun.euronews

Í Rúmeníu lokuðu yfirvöld einum kjarnakljúfi í Cernavodă kjarnorkuverinu og notuðu hernaðarsprengiefni til að sprengja grjót nálægt Bala skurði Dónár í tilraun til að beina vatni að verinu, samkvæmt Associated Press. Helsta vatnsaflsvirkjun Serbíu hefur verið skert niður í 20% afkastagetu.apnews

Um allt svæðið féll vatnsborð Dónár í Búdapest niður í um 10 sentimetra, langt undir fyrra meti upp á 33 sentimetra frá árinu 2018, greindi AP frá.apnews

Kornleiðin undir álagi

Þurrkarnir teppa einnig mikilvæga útflutningsleið fyrir korn frá Svartahafi. Bloomberg greindi frá því þann 10. ágúst að sögulega lágt vatnsborð í Dóná takmarki farmflutninga um Constanta höfnina í Rúmeníu, sem hefur þjónað sem öryggisventill fyrir úkraínskt korn frá því að Rússar hófu allsherjarinnrás sína árið 2022.gcaptain+1

Prammar á Dóná hafa neyðst til að minnka farm um allt að 80%, sem hækkar flutningskostnað á ánni og skapar tafir á veg- og járnbrautarflutningum. "Rúmenskir bændur hafa ekki lengur aðgang að vörubílum og flutningskostnaður hefur aukist verulega," sagði Stan Tiberiu-Dan, varaforseti samtaka fagbænda og vinnsluaðila í Rúmeníu.mezha+1

Flutningaþrengingarnar koma á sama tíma og Rúmenía stefnir að metuppskeru á hveiti, byggi og repju, þar sem maíssendingar munu skarast við lok hveitiútflutningsins. Framvirkir samningar á hveiti og maís hækkuðu í síðasta mánuði bæði í París og Chicago vegna truflana.gcaptain

Engin lausn í sjónmáli

Þar sem engin rigning er í spánni og ágúst er venjulega heitasti og þurrasti mánuður Evrópu, er búist við að ástandið versni. "Þar sem engin tafarlaus lausn er í sjónmáli, hvort sem er með minnkandi átökum við Svartahaf eða hækkun á vatnsborði Dónár, gæti verð haldist hátt," sagði Burak Cetinok, yfirmaður rannsókna hjá Arrow, flutninga- og orkumiðlunarfyrirtæki.gcaptain

Við Rín féll vatnsborðið við Kaub í metlága 19 sentimetra þann 5. ágúst, sem leiddi til þess að BASF og aðrir efnaframleiðendur lýstu yfir óviðráðanlegum aðstæðum þar sem þeir gátu ekki flutt hráefni með prömmum.cyprusshippingnews