Trump’ın Pekin zirvesini tamamlamasıyla ABD müttefikleri Çin ile bağlarını güçlendiriyor

Başkan Donald Trump bu hafta Pekin'e yaptığı iki günlük devlet ziyaretini tamamlarken, paralel bir eğilim dış politika analistlerinin incelemesine takıldı: Washington'ın en yakın müttefiklerinden birkaçı, ABD ticaret politikası ve kapsamlı gümrük vergileri konusundaki belirsizliğin etkisiyle, Çin ile bağımsız olarak daha güçlü ticari ve diplomatik ilişkiler kuruyor.

Clara Fong tarafından 14 Mayıs'ta yayınlanan bir Dış İlişkiler Konseyi analizi, Kanada, İngiltere, Fransa, Güney Kore ve Avustralya gibi ülkelerin Pekin ile ekonomik ortaklıklarını çeşitlendirmeye nasıl yöneldiklerini vurguladı. Makale, Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in ticaret, İran, Tayvan ve enerji alımları üzerine görüşmeler yaptığı sırada yayınlandı.cnbc+3

Müttefikler Kendi Rotalarını Çiziyor

En çarpıcı örnek, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin Pekin'e giderek 49.000'e kadar Çinli elektrikli aracın %6,1 gümrük vergisi oranıyla Kanada'ya girmesine izin verecek "ön hazırlık niteliğinde ancak dönüm noktası" bir anlaşmayı duyurduğu Ocak ayında yaşandı. Bu, Ottawa'nın 2024'te Washington ile uyum içinde uyguladığı %100'lük ek vergiden dramatik bir geri dönüştü. Buna karşılık Çin, Kanada kanola tohumu üzerindeki gümrük vergilerini yaklaşık %85'ten %15'e düşürmeyi kabul etti. Kanada ayrıca 2030 yılına kadar Çin'e ihracatını %50 artırma hedefi belirledi.politico+3

Günler sonra İngiltere Başbakanı Keir Starmer Pekin'i ziyaret etti ve İskoç viskisi üzerindeki Çin gümrük vergilerini %10'dan %5'e düşüren bir anlaşma sağladı; İngiliz hükümeti bu anlaşmanın beş yıl içinde 250 milyon sterlin değerinde olduğunu belirtti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Fransa'nın G7 başkanlığı öncesinde ticaretin yeniden dengelenmesi ve stratejik diyaloğa odaklanarak Aralık 2025'te Çin'e dördüncü devlet ziyaretini gerçekleştirdi.reuters+3

Doğu Asya'da Güney Kore, Çin ve Japonya, Mart 2025'te beş yıl aradan sonra ilk üçlü ekonomik diyaloglarını gerçekleştirdiler ve Trump'ın Güney Kore ihracatına uygulanan gümrük vergilerini %25'e çıkarma tehdidinde bulunduğu bir dönemde bölgesel bir serbest ticaret anlaşması arayışına girmeyi kabul ettiler. Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, Canberra'nın en büyük ticaret ortağıyla ilişkilerini istikrara kavuşturmaya devam etmesiyle Nisan ayı sonlarında Çin'i ziyaret etti.nytimes+3

Ayrışma Değil, Riskten Korunma

Analistler, bu eğilimin kapsamlı bir yeniden hizalanmayı değil, bir riskten korunma (hedging) stratejisini yansıttığını söylüyor. Oxford Economics, Kanada'nın anlaşmasını, Amerika Birleşik Devletleri'ne olan bağımlılığı çeşitlendirmeyi amaçlayan ticaret politikasında "önemli bir değişim" olarak tanımladı. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi, hem Avrupa'nın hem de Güney Kore'nin, öngörülemez Amerikan politikasına karşı bir önlem olarak "Pekin ile daha derin ilişkiler kurma cazibesiyle" karşı karşıya olduğunu kaydetti.icis+1

CFR Başkanı Michael Froman bu hafta sosyal medyada Trump-Xi zirvesinin "bekleyen sorunları çözmekle değil, istikrarı yönetmekle ilgili olduğunu" yazdı ve Pekin'in bu göreceli yumuşama dönemini "teknolojik özerkliği pekiştirmek" için kullandığını kabul etti. Washington için zorluk, kendi müttefiklerinin de aynı sonuca varıyor gibi görünmesi ve buna göre hareket etmesidir.cfr