Çin, Tayvan’ın doğusunda benzeri görülmemiş bir deniz varlığı kuruyor

Asya Denizcilik Şeffaflık Girişimi'nin (AMTI) 19 Ağustos'ta yayınlanan yeni raporuna göre Çin, Tayvan'ın doğusundaki Filipin Denizi'nde "benzeri görülmemiş operasyonlar" yürütmek üzere araştırma ve kolluk kuvveti gemileri konuşlandırdı. Bu durum, analistlerin Pekin'in tartışmalı sular üzerindeki kontrolünü sağlama çabalarının bir tırmanışı olarak tanımladığı bir gelişmeye işaret ediyor.

Pekin, Japonya-Filipinler İşbirliğine Yanıt Veriyor

AMTI raporu, Japonya ve Filipinler'in 2026 Mayıs ayı sonlarında deniz sınırı belirleme görüşmelerini duyurmasının ardından Çin'in nasıl hızla yanıt verdiğini detaylandırıyor. Çin Ulaştırma Bakanlığı, günler içinde 10.000 tonluk Hai Xun 09 dahil olmak üzere büyük devriye gemilerini Filipin Denizi'nde "deniz trafiği kolluk kuvveti ve hidrografik araştırma operasyonları" yürütmek üzere görevlendirdi.amti.csis+1

Bu operasyonlar sırasında Çin kolluk kuvvetleri, bölgeden geçen 198 ticari gemiye çağrıda bulundu ve mürettebat ile varış noktaları hakkında bilgi talep etti; AMTI bu eylemleri, Çin'in kendi münhasır ekonomik bölgesi içinde gerçekleştirilse bile hukuka aykırı olarak nitelendiriyor. Haziran ve Ağustos ayları arasında Çin Sahil Güvenlik gemileri, önceki beş ayda neredeyse hiçbir Çin kolluk kuvveti faaliyetinin gözlemlenmediği bölgede neredeyse kesintisiz bir varlık sürdürdü.thevibes+1

AMTI, "Çin'in yanıtının ölçeği ve karakteri, bu operasyonların sadece Tokyo ve Manila'ya bir sinyal göndermekle ilgili olmadığını gösteriyor" açıklamasında bulunarak, Pekin'in "yarı kalıcı bir varlık kurarak ve Tayvan'ın doğusunda bir tür yetki kullanarak statükoyu değiştirmeye" çalışıyor olabileceği konusunda uyardı.amti.csis

Endonezya-Çin Tatbikatı Protestolara Yol Açtı

Gerilimi artıran bir diğer gelişme olarak, Çin ve Endonezya Ağustos ortasında Tayvan'ın doğusunda ortak bir deniz geçiş tatbikatı gerçekleştirdi; bu, Çin ve yabancı bir donanmanın o sularda ilk kez birlikte hareket etmesiydi. Tayvan Anakara İşleri Konseyi, tatbikatı Tayvan'ın egemenliğini ihlal eden bir "askeri provokasyon" olarak "şiddetle kınadı".focustaiwan+1

ABC News'e göre, üst düzey bir Tayvanlı istihbarat yetkilisi, Endonezya fırkateyni KRI Gusti Ngurah Rai'nin Tayvan'ın doğu kıyısından yaklaşık 80 deniz mili açıkta tespit edildiğini söyledi. Endonezya Savunma Bakanlığı bunu, geminin Rusya'daki tatbikatlardan eve dönerken gerçekleştirdiği rutin bir geçiş tatbikatı olarak tanımlasa da, Melbourne Üniversitesi'ndeki analistler "Pekin'in, Tayvan'ı sıkıştırma gündemini ilerletmek için Cakarta'yı kullandığı" konusunda uyardı.indonesiaatmelbourne.unimelb+1

Daha Geniş Bir Baskı Modeli

Gelişmeler, Tayvan çevresinde yoğunlaşan Çin denizcilik faaliyetlerinin arka planında gerçekleşiyor. The Defense Post tarafından bildirilen Tayvan sahil güvenlik verilerine göre, sadece Haziran ayında Tayvan çevresindeki sularda 2025 Haziran ayındaki 171 gemiye kıyasla toplam 263 Çin gemisi tespit edildi. Çin Sahil Güvenlik gemileri 1 Haziran'dan bu yana Tayvan'ın doğusunda sürekli devriye geziyor ve PLA Güney Tiyatro Komutanlığı 1 Ağustos'ta Scarborough Shoal yakınlarında ortak deniz ve hava eğitimi gerçekleştirdi.aei+2

AMTI, operasyonların "bölgesel tepkileri test etmek ve düşük seviyeli bir zorlamayı normalleştirmek için bir karantina çabası provası olarak işlev görebileceği" konusunda uyardı ve Avustralya, Fransa, Almanya, Tayvan, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Çin'in genişletilmiş operasyonlarını kınadığını kaydetti.amti.csis