Trump, BM’de Danimarka ile Grönland güvenlik anlaşmasını imzaladı

Başkan Trump, Salı günü New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun oturum aralarında Danimarka ve Grönland ile üçlü bir güvenlik anlaşması imzalayarak, Amerika Birleşik Devletleri'ne stratejik konumdaki Arktik adasında genişletilmiş bir askeri ve ticari varlık sağladı.usnews+1

Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen tarafından imzalanan anlaşma, ABD'nin Narsarsuaq ve Mestersvig'de iki yeni askeri üs kurmasına, mevcut Pituffik Uzay Üssü'ndeki faaliyetlerini genişletmesine ve adaya bir "Altın Kubbe" balistik füze savunma sistemi yerleştirmesine izin veriyor. Trump törende yaptığı konuşmada, "Muazzam bir ilişkimiz, güvenli bir ilişkimiz olacak ve bunu dört gözle bekliyoruz" dedi.reuters+3

Anlaşma Neleri Kapsıyor

Anlaşma, NATO üyesi olmayan herhangi bir devletin, üç imzacının da onayı olmadan Grönland'da askeri tesisler kurmasını veya adada hassas yatırımlar yapmasını yasaklıyor. Trump, BM'deki konuşmasında, "ABD'nin hiçbir düşmanının artık Grönland'da askeri varlık kurmasına veya açık yazılı onayımız olmadan orada hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyecek" dedi. Bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, anlaşmanın "sadece ABD ve müttefiklerimizin Grönland'da hassas yatırımlar yapabileceğine" dair "kalıcı" garantiler oluşturduğunu ve düşmanların adanın hassas sektörlerine yatırım yapmasına izin veren statükoya son verdiğini belirtti.reuters+2

Anlaşma, Grönland'ın Danimarka Krallığı'nın bir parçası olarak egemenliğini yeniden teyit ediyor ve Trump'ın bölgeyi ilhak etme yönündeki önceki taleplerinin gerisinde kalıyor. Frederiksen, bunu 1951 tarihli ABD-Danimarka savunma antlaşmasından "daha büyük ve daha iyi bir anlaşma" olarak nitelendirdi. "Sonsuza kadar sürebilecek bir anlaşma" dedi.politico+2

Diplomatik Krizin Sonu

İmza töreni, Trump'ın 2025'in Ocak ayında Grönland'ı "almakla" tehdit etmesi ve zaman zaman askeri güç kullanma ihtimalini dışlamayı reddetmesiyle başlayan yaklaşık iki yıllık gerilimi sona erdiriyor. Bu açmaz transatlantik ittifakını germiş ve NATO içinde diplomatik bir krize yol açmıştı. Trump, 2025'in Ocak ayında Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda duruşunu yumuşatarak "güç kullanmayacağını" ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile "gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini" oluşturduğunu söylemişti.foreignpolicy

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen Pazar günü TV2'ye verdiği demeçte, anlaşma kapsamındaki Arktik güvenliğinin büyük ölçüde NATO tarafından ele alınacağını söyledi; bu, Trump'ın tek taraflı ABD kontrolü tanımlamasından farklı bir çerçeve. Dünya liderlerinin bu hafta Genel Kurul'daki toplantılarına devam etmesiyle birlikte, yorumdaki bu farklılığın dikkat çekmesi bekleniyor.foreignpolicy

Arktik'teki Riskler

Anlaşma, ABD'ye Grönland'ın kritik mineraller ve nadir toprak elementleri rezervleri üzerinde geniş bir nüfuz sağlayabilir, ancak adanın zorlu iklimi, sınırlı altyapısı ve yerel muhalefet çıkarma çabalarını yavaşlatabilir. Grönland ile bağlantılı nadir toprak elementi hisseleri, Trump'ın Cuma günü anlaşmayı ilk duyurmasının ardından Pazartesi günü yükselişe geçti.foreignpolicy