İsveç’in kültür bütçesi artışa rağmen 26 yılın en düşük seviyesinde

İsveç'in kültür sektörü, hükümetin 2026 bütçesinde kültüre 9,6 milyar kron ayırmasıyla kritik bir dönemece girdi; bu miktar, bir önceki yılın finansmanına göre nominal bir artış olmasına rağmen toplam devlet harcamaları içindeki en küçük payı oluşturuyor.swedenherald+1

Bu tahsisat, İsveç'in 2026 yılı toplam bütçesinin sadece yüzde 0,62'sini temsil ediyor ve 2000 yılından bu yana en düşük oranı işaret ediyor. Kültür Bakanı Parisa Liljestrand, bütçeyi "gururlu ve memnun" bir şekilde savundu ve beş büyük kültür kurumu için maliyet kirasının kaldırılması ve dans grubu vergisinin yüzde 25'ten yüzde 6'ya düşürülmesi gibi çeşitli girişimleri duyurdu.omni+1

"Kahve Parası" Finansmanına Sektörden Tepki

Kültür camiası sert eleştirilerle karşılık verdi. DIK (Dokümantasyon, Bilgi ve Kültür) sendikası başkanı Anna Troberg, artışı "kahve parası" olarak nitelendirdi ve bütçeyi bir "skandal" olarak tanımladı. Troberg, Dagens Nyheter'e verdiği demeçte, "Bu yılki pay neredeyse otuz yılın en düşüğü. Bu bir felaket," dedi.omni+1

İsveç Sanat Dernekleri Ulusal Birliği, bütçenin "daha az sergi, daha kısa çalışma saatleri ve özellikle büyük şehirlerin dışında sanat için ağır bir darbe" ile sonuçlanacağı konusunda uyardı. Kuruluş, hükümetin yeni bir anlaşma kapsamında görsel sanatçılar için artırılmış tazminatı finanse etmemesini eleştirdi.swedenherald

İsveç Müzeleri genel sekreteri Gunnar Ardelius, vakıf müzelerine yapılan yatırımları memnuniyetle karşılarken ülke genelindeki il müzelerine yönelik yetersiz destekten duyduğu endişeyi dile getirerek karmaşık bir değerlendirme yaptı. Ardelius, TT'ye verdiği demeçte, "Toplumun değiştiği ve diğer alanlarda büyük yatırımların yapıldığı bir dönemde daha atak bir kültür politikası görmek isteriz," dedi.swedenherald

Bütçe Öncelikleri Savunma ve Vergi İndirimlerinden Yana

Kültürel finansman tartışması, İsveç'in 2026 için hazırladığı, öncelikli olarak vergi indirimleri, savunma harcamaları ve ekonomik teşvik önlemlerine odaklanan 80 milyar kronluk devasa harcama paketi çerçevesinde gelişiyor. Sadece savunma harcamaları 26,6 milyar kron artacak; bu da askeri harcamaları GSYİH'nin yüzde 2,8'ine taşıyacak yüzde 18'lik bir sıçramayı temsil ediyor.reuters+1

Hükümetin öncelikleri, kültürel yatırımlardan daha geniş bir uzaklaşmayı yansıtıyor; vergi indirimleri, gıda KDV'sinin düşürülmesi ve daha düşük elektrik vergileri yoluyla hanehalkı desteğine 47,6 milyar kron ayrıldı. Buna kıyasla, kültürün 9,6 milyar kronluk payı, ekonomik büyümeyi teşvik etmek için tasarlanan bu geniş kapsamlı seçim öncesi bütçesinde marjinal görünüyor.omni+1

Liljestrand'ı çevreleyen son tartışmalar, onun kültürel yönetim tarzına yönelik eleştirileri yoğunlaştırdı. Ocak ayındaki Göteborg Film Festivali'nde, film endüstrisinin tamamen sanatsal değil ticari olduğuna dair sözleri katılımcılardan yuhalamalar aldı. Ünlü yönetmen Ruben Östlund, daha sonra İsveç'in "utanç verici derecede eğitimsiz" kültür politikasını eleştirdi ve daha olgun bir liderlik çağrısında bulundu.variety+1

Kültür bütçesi krizi, İsveç'in Eylül 2026 genel seçimleri öncesinde ekonomik toparlanma, savunma taahhütleri ve kültürel koruma arasında denge kurarken değişen önceliklerini vurguluyor. Kültür kuruluşlarının azalan programlama ve erişilebilirlik konusunda uyarıda bulunmasıyla birlikte hükümet, bütçe payı azalmasına rağmen İsveç'in yaratıcı sektörünün hala değerli olduğunu göstermek için artan bir baskıyla karşı karşıya.