შვედეთის კულტურის ბიუჯეტი 26-წლიან მინიმუმამდე დაეცა, მიუხედავად ზრდისა

შვედეთის კულტურული სექტორი კრიტიკულ ზღვარზეა, რადგან მთავრობამ 2026 წლის ბიუჯეტში კულტურისთვის 9,6 მილიარდი კრონა გამოყო – ეს არის მთავრობის მთლიანი ხარჯების ყველაზე მცირე წილი ბოლო 26 წლის განმავლობაში, მიუხედავად წინა წლის დაფინანსებასთან შედარებით ნომინალური ზრდისა.swedenherald+1

ეს გამოყოფა შვედეთის 2026 წლის მთლიანი ბიუჯეტის მხოლოდ 0,62 პროცენტს შეადგენს, რაც 2000 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. კულტურის მინისტრმა პარისა ლილიესტრანდმა დაიცვა ბიუჯეტი, განაცხადა, რომ "ამაყი და კმაყოფილია" ამ ინვესტიციით და დააანონსა რამდენიმე ინიციატივა, მათ შორის ხუთი მსხვილი კულტურული დაწესებულებისთვის საიჯარო გადასახადის გაუქმება და საცეკვაო ჯგუფების გადასახადის 25-დან 6 პროცენტამდე შემცირება.omni+1

ინდუსტრიის პროტესტი "ყავის ფულის" დაფინანსების გამო

კულტურულმა საზოგადოებამ მწვავე კრიტიკით უპასუხა. ანა ტრობერგმა, პროფკავშირ DIK-ის (დოკუმენტაცია, ინფორმაცია და კულტურა) თავმჯდომარემ, ზრდას "ყავის ფული" უწოდა და ბიუჯეტს "სკანდალური" უწოდა. "წელს წილი თითქმის სამი ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე დაბალია. ეს კატასტროფაა", – განუცხადა ტრობერგმა Dagens Nyheter-ს.omni+1

შვედეთის ხელოვნების ასოციაციების ეროვნულმა გაერთიანებამ გააფრთხილა ხელშესახები შედეგების შესახებ და განაცხადა, რომ ბიუჯეტი გამოიწვევს "ნაკლებ გამოფენას, შემცირებულ სამუშაო საათებს და მძიმე დარტყმას ხელოვნებისთვის – განსაკუთრებით დიდი ქალაქების გარეთ". ორგანიზაციამ გააკრიტიკა მთავრობა ახალი შეთანხმების ფარგლებში ვიზუალური ხელოვანებისთვის გაზრდილი კომპენსაციის დაფინანსების შეუსრულებლობის გამო.swedenherald

გუნარ არდელიუსმა, შვედეთის მუზეუმების გენერალურმა მდივანმა, შერეული შეფასება მისცა: მან მიესალმა ფონდების მუზეუმებში განხორციელებულ ინვესტიციებს, თუმცა გამოთქვა შეშფოთება ქვეყნის მასშტაბით საოლქო მუზეუმების არასაკმარისი მხარდაჭერის გამო. "ჩვენ გვსურს ვიხილოთ უფრო აგრესიული კულტურული პოლიტიკა, ახლა, როდესაც საზოგადოება იცვლება და სხვა სფეროებში დიდი ინვესტიციები კეთდება", – განუცხადა მან TT-ს.swedenherald

ბიუჯეტის პრიორიტეტები: თავდაცვა და საგადასახადო შეღავათები

კულტურის დაფინანსების შესახებ დებატები მიმდინარეობს შვედეთის 2026 წლის 80 მილიარდიანი ხარჯვითი პაკეტის ფონზე, რომელიც ძირითადად ორიენტირებულია საგადასახადო შეღავათებზე, თავდაცვის ხარჯებსა და ეკონომიკური სტიმულირების ზომებზე. მხოლოდ თავდაცვის ხარჯები 26,6 მილიარდი კრონით გაიზრდება, რაც 18-პროცენტიანი ზრდაა და სამხედრო ხარჯებს მშპ-ს 2,8 პროცენტამდე აიყვანს.reuters+1

მთავრობის პრიორიტეტები ასახავს კულტურული ინვესტიციებისგან უფრო ფართო გადახვევას: 47,6 მილიარდი კრონა გამოიყო ოჯახების მხარდაჭერისთვის საგადასახადო შემცირებების, საკვებზე დღგ-ს შემცირებისა და ელექტროენერგიის გადასახადების კლების გზით. შედარებისთვის, კულტურისთვის გამოყოფილი 9,6 მილიარდი კრონა უმნიშვნელოდ გამოიყურება ამ მასშტაბურ, არჩევნების წინ გათვლილ ბიუჯეტში, რომელიც ეკონომიკური ზრდის სტიმულირებისთვისაა შექმნილი.omni+1

ლილიესტრანდის გარშემო არსებულმა ბოლოდროინდელმა დაპირისპირებებმა გააძლიერა მისი კულტურული მენეჯმენტის კრიტიკა. იანვარში, გეტებორგის კინოფესტივალზე, მისმა კომენტარებმა იმის შესახებ, რომ კინოინდუსტრია უფრო კომერციულია, ვიდრე წმინდა ხელოვნების დარგი, დამსწრეების უკმაყოფილება გამოიწვია. აღიარებულმა რეჟისორმა რუბენ ოსტლუნდმა შემდგომში გააკრიტიკა შვედეთის "სამარცხვინოდ გაუნათლებელი" კულტურული პოლიტიკა და მოუწოდა უფრო მომწიფებული ხელმძღვანელობისკენ.variety+1

კულტურული ბიუჯეტის კრიზისი ხაზს უსვამს შვედეთის ცვალებად პრიორიტეტებს, რადგან ის აბალანსებს ეკონომიკურ აღდგენას, თავდაცვის ვალდებულებებსა და კულტურულ მემკვიდრეობას 2026 წლის სექტემბრის საყოველთაო არჩევნების წინ. ვინაიდან კულტურული ორგანიზაციები აფრთხილებენ პროგრამების შემცირებისა და ხელმისაწვდომობის გაუარესების შესახებ, მთავრობა მზარდი ზეწოლის ქვეშაა, რათა დაამტკიცოს, რომ შვედეთის შემოქმედებითი სექტორი კვლავ ფასეულია, მიუხედავად მისი შემცირებული საბიუჯეტო წილისა.