Շվեդիայի մշակութային բյուջեն հասել է 26 տարվա նվազագույնին՝ չնայած աճին

Շվեդիան 2026 թվականի բյուջեում մշակույթին հատկացրել է 9,6 միլիարդ կրոն, ինչը կազմում է պետական ընդհանուր ծախսերի ընդամենը 0,62%-ը. սա վերջին 26 տարվա ամենացածր ցուցանիշն է՝ չնայած նախորդ տարվա համեմատ անվանական աճինswedenherald+1:

Մշակույթի նախարար Պարիսա Լիլյեստրանդը պաշտպանել է բյուջեն՝ այն անվանելով մշակույթի ոլորտում «հսկայական ներդրումներ» և հայտարարելով նախաձեռնությունների մասին, ներառյալ հինգ խոշոր հաստատությունների, ինչպիսիք են Դրամատենը և Օպերան, վարձակալության ծախսերի վերացումը, ինչպես նաև պարային խմբերի հարկի նվազեցումը 25%-ից 6%-իswedenherald+1:

Մշակութային կազմակերպությունները կտրուկ քննադատությամբ են արձագանքել. DIK արհմիության նախագահ Աննա Տրոբերգը աճը անվանել է «սուրճի գումար», իսկ բյուջեն՝ «սկանդալային»՝ զգուշացնելով ցուցահանդեսների նվազման և աշխատանքային ժամերի կրճատման մասին, հատկապես խոշոր քաղաքներից դուրսswedenherald+1:

Մշակութային ֆինանսավորման շուրջ բանավեճը տեղի է ունենում Շվեդիայի 80 միլիարդ կրոն ընդհանուր ծախսային փաթեթի շրջանակներում, որտեղ առաջնահերթություն են տրվում պաշտպանությանը (26,6 միլիարդ կրոն աճ՝ ՀՆԱ-ի 2,8%-ին հասնելու համար) և տնային տնտեսությունների հարկերի կրճատմանը (47,6 միլիարդ կրոն)՝ 2026 թվականի սեպտեմբերյան ընտրություններից առաջreuters+1:

Մշակութային ոլորտի ղեկավարները, ինչպիսին է Շվեդիայի թանգարանների ներկայացուցիչ Գունար Արդելիուսը, մտահոգություն են հայտնել երկրի տարածաշրջանային թանգարաններին ցուցաբերվող անբավարար աջակցության կապակցությամբ՝ կոչ անելով իրականացնել «ավելի հարձակողական մշակութային քաղաքականություն», քանի որ կառավարությունը խոշոր ներդրումներ է կատարում այլ ոլորտներումswedenherald:

Շվեդիայի մշակութային ոլորտը հասել է վճռական հանգրվանի, քանի որ կառավարությունը 2026 թվականի բյուջեում մշակույթին հատկացրել է 9,6 միլիարդ կրոն. սա պետական ընդհանուր ծախսերի ամենափոքր մասնաբաժինն է վերջին 26 տարվա ընթացքում՝ չնայած նախորդ տարվա ֆինանսավորման համեմատ անվանական աճին:swedenherald+1

Այս հատկացումը կազմում է Շվեդիայի 2026 թվականի ընդհանուր բյուջեի ընդամենը 0,62 տոկոսը, ինչը 2000 թվականից ի վեր ամենացածր ցուցանիշն է: Մշակույթի նախարար Պարիսա Լիլյեստրանդը պաշտպանել է բյուջեն՝ հայտարարելով, որ «հպարտ և գոհ» է ներդրումից, և հայտարարել է մի շարք նախաձեռնությունների մասին, ներառյալ հինգ խոշոր մշակութային հաստատությունների վարձակալության ծախսերի վերացումը և պարային խմբերի հարկի նվազեցումը 25 տոկոսից 6 տոկոսի:omni+1

Ոլորտի բողոքը «սուրճի գումար» ֆինանսավորման դեմ

Մշակութային հանրությունը կտրուկ քննադատությամբ է արձագանքել: DIK (Փաստաթղթավորում, տեղեկատվություն և մշակույթ) արհմիության նախագահ Աննա Տրոբերգը աճը անվանել է «սուրճի գումար», իսկ բյուջեն՝ «սկանդալային»: «Այս տարի մասնաբաժինը ամենացածրն է գրեթե երեք տասնամյակի ընթացքում: Սա աղետ է», — ասել է Տրոբերգը Dagens Nyheter-ին:omni+1

Շվեդիայի արվեստի միությունների ազգային ասոցիացիան զգուշացրել է շոշափելի հետևանքների մասին՝ նշելով, որ բյուջեն կհանգեցնի «ավելի քիչ ցուցահանդեսների, աշխատանքային ժամերի կրճատման և արվեստին հասցված լուրջ հարվածի, հատկապես խոշոր քաղաքներից դուրս»: Կազմակերպությունը քննադատել է կառավարությանը՝ նոր համաձայնագրի շրջանակներում տեսողական արվեստի գործիչների համար փոխհատուցման ավելացումը չֆինանսավորելու համար:swedenherald

Շվեդիայի թանգարանների գլխավոր քարտուղար Գունար Արդելիուսը խառը գնահատական է տվել՝ ողջունելով հիմնադրամային թանգարաններում կատարվող ներդրումները, սակայն մտահոգություն հայտնելով երկրի տարածաշրջանային թանգարաններին ցուցաբերվող անբավարար աջակցության կապակցությամբ: «Մենք կցանկանայինք տեսնել ավելի հարձակողական մշակութային քաղաքականություն, այժմ, երբ մենք ունենք փոփոխվող հասարակություն և խոշոր ներդրումներ են կատարվում այլ ոլորտներում», — ասել է նա TT-ին:swedenherald

Բյուջետային առաջնահերթությունները՝ պաշտպանության և հարկերի կրճատման օգտին

Մշակութային ֆինանսավորման շուրջ բանավեճը ծավալվում է Շվեդիայի 2026 թվականի 80 միլիարդ կրոն ընդհանուր ծախսային փաթեթի ֆոնին, որը հիմնականում կենտրոնացած է հարկերի կրճատման, պաշտպանական ծախսերի և տնտեսական խթանման միջոցառումների վրա: Միայն պաշտպանական ծախսերը կավելանան 26,6 միլիարդ կրոնով, ինչը 18 տոկոսանոց աճ է և ռազմական ծախսերը կհասցնի ՀՆԱ-ի 2,8 տոկոսին:reuters+1

Կառավարության առաջնահերթությունները արտացոլում են մշակութային ներդրումներից հեռանալու ավելի լայն միտում. 47,6 միլիարդ կրոն հատկացվել է տնային տնտեսություններին՝ հարկերի կրճատման, սննդամթերքի ԱԱՀ-ի նվազեցման և էլեկտրաէներգիայի հարկերի իջեցման միջոցով: Համեմատության համար նշենք, որ մշակույթին հատկացված 9,6 միլիարդ կրոնը աննշան է թվում այս ընդարձակ նախընտրական բյուջեում, որը նախատեսված է տնտեսական աճը խթանելու համար:omni+1

Լիլյեստրանդի շուրջ վերջին հակասությունները ուժեղացրել են նրա մշակութային կառավարման քննադատությունը: Հունվարին Գյոթեբորգի կինոփառատոնի ժամանակ նրա դիտարկումները կինոարդյունաբերության մասին՝ որպես առևտրային, այլ ոչ թե զուտ գեղարվեստական երևույթ, բուռն արձագանք են առաջացրել ներկաների շրջանում: Հայտնի ռեժիսոր Ռուբեն Էստլունդը հետագայում քննադատել է Շվեդիայի «ամոթալիորեն անկիրթ» մշակութային քաղաքականությունը և կոչ արել ավելի հասուն ղեկավարության:variety+1

Մշակութային բյուջեի ճգնաժամն ընդգծում է Շվեդիայի փոփոխվող առաջնահերթությունները, քանի որ այն հավասարակշռում է տնտեսական վերականգնումը, պաշտպանական պարտավորությունները և մշակութային պահպանումը 2026 թվականի սեպտեմբերին կայանալիք համընդհանուր ընտրություններից առաջ: Մշակութային կազմակերպությունների կողմից ծրագրերի կրճատման և հասանելիության նվազման մասին զգուշացումների պայմաններում կառավարությունը բախվում է աճող ճնշման՝ ապացուցելու, որ Շվեդիայի ստեղծագործական ոլորտը մնում է արժեքավոր՝ չնայած բյուջեի կրճատված մասնաբաժնին:

Աղբյուրներ (52)