İran’da kritik atama: Kıdemli Devrim Muhafızları komutanı en üst güvenlik makamına getirildi

İran Dini Lideri Mücteba Hamaney Pazar günü, Devrim Muhafızları Ordusu'nun uzun süreli komutanlarından Muhsin Rızai'yi Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'ndeki temsilcisi olarak atarken, görevden ayrılan konsey sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr'i ise siyasi danışmanı olarak görevlendirdi. Bu çifte atama, ABD ile gerilimin tırmandığı bir dönemde askeri kanadın İran'ın en üst düzey güvenlik organı üzerindeki nüfuzunu daha da derinleştiriyor.

Çekirdek Kadroya Dönüş

Hamaney, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada atamayı duyururken, Rızai'nin İran'da 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak Savaşı'nı tanımlamak için kullanılan "zaferle sonuçlanan 8 yıllık Kutsal Savunma'nın ilk komutanlarından biri" olarak "değerli deneyimine" atıfta bulundu. Rızai, 1981-1997 yılları arasında Devrim Muhafızları Ordusu'na komuta etmişti ve şu anda İran Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi'nde görev yapıyor. Rızai, Mart ayından bu yana Hamaney'in askeri danışmanlığını yürütüyordu.aa

Zülkadr, bu yılın başlarında ABD-İsrail askeri operasyonları sırasında Ali Laricani'nin bir İsrail hava saldırısında öldürülmesinin ardından konsey sekreterliği görevini üstlenen Zülkadr, bu görevinden istifa ederek siyasi danışmanlık rolüne geçecek. The Jerusalem Post gazetesi, Zülkadr'in 1979 devriminden bu yana Devrim Muhafızları bünyesinde, 1997-2006 yılları arasındaki başkan yardımcılığı görevi de dahil olmak üzere birçok üst düzey pozisyonda bulunduğunu belirtti.apnews+1

Stratejik Arka Plan

Bu atamalar, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin Hürmüz Boğazı konusundaki açmazda İran'ın yaklaşımını şekillendirmede merkezi bir rol oynadığı bir dönemde gerçekleşti. Konsey Cumartesi günü yaptığı açıklamada, ABD "davranışlarını düzeltene" kadar boğazın yeniden açılmayacağını ilan etti ve Washington'dan İran'ı bir daha asla tehdit etmemesini, düşmanlıklara kalıcı olarak son vermesini, deniz ablukasını kaldırmasını, bölgeden askeri olarak çekilmesini, İran'ın savaş zararlarını tazmin etmesini, yaptırımları kaldırmasını ve dondurulmuş varlıkları serbest bırakmasını talep etti.apnews

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi Pazar günü yaptığı açıklamada, Umman ile boğaz üzerinden yeni deniz rotaları oluşturulmasına yönelik müzakerelerin son aşamada olduğunu belirtti ancak bunun "Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı anlamına gelmediğini" vurguladı.apnews

Devrim Muhafızları'nın Güç Kazanması

The New York Times, bu adımın "ülkenin köklü güvenlik mekanizması içinde gücün daha da derinleşmesi" anlamına gelebileceğini yazdı. Hem Rızai hem de Zülkadr, Devrim Muhafızları'nın kurucu döneminden gelen figürler olup, her iki ismin de eş zamanlı olarak yükselmesi, muhafız ordusunun İran'ın karar alma mekanizmaları üzerindeki artan kontrolünü gözler önüne seriyor. Mart ayında Zülkadr'in, Devrim Muhafızları'nın İran üzerinde daha fazla kontrol sahibi olması gerektiğini söylediği aktarılmış, The Economist ise o dönemde kendisini bir "Devrim Muhafızları aparatçiki" olarak tanımlamıştı.nytimes+1

Bu görev değişimi, ABD ve İsrail ile yaşanan savaş sürecinde çok sayıda üst düzey yetkilinin kaybedilmesiyle birlikte sık sık sekreter değiştiren konseydeki son liderlik değişimlerinden biri oldu.apnews