ირანმა უსაფრთხოების უმაღლეს პოსტზე „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ ვეტერანი მეთაური დანიშნა

ირანის უზენაესმა ლიდერმა მოჯთაბა ხამენეიმ კვირას „ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ (IRGC) ვეტერანი მეთაური მოჰსენ რეზაი ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლეს საბჭოში თავის წარმომადგენლად დანიშნა, ხოლო საბჭოს მიმავალი მდივანი მოჰამად ბაღერ ზოლყადრი თავის პოლიტიკურ მრჩევლად დაასახელა. ეს ორმაგი საკადრო ცვლილება კიდევ უფრო აძლიერებს სამხედრო გავლენას ირანის უსაფრთხოების უმაღლეს ორგანოზე ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დაძაბულობის გამწვავების პერიოდში.

დაბრუნება გავლენიან წრეში

ხამენეიმ დანიშვნის შესახებ სოციალურ ქსელში განაცხადა და ხაზი გაუსვა რეზაის „ფასდაუდებელ გამოცდილებას“, როგორც „ტრიუმფალური 8-წლიანი წმინდა თავდაცვის ერთ-ერთი პირველი მეთაურისას“ (ასე უწოდებს ირანი 1980-1988 წლების ირან-ერაყის ომს). რეზაი IRGC-ს 1981 წლიდან 1997 წლამდე ხელმძღვანელობდა, ამჟამად კი ირანის მიზანშეწონილობის განსაზღვრის საბჭოს წევრია. მარტიდან ის ხამენეის სამხედრო მრჩევლად მუშაობდა.aa

ზოლყადრმა, რომელმაც საბჭოს მდივნის თანამდებობა მას შემდეგ დაიკავა, რაც მიმდინარე წლის დასაწყისში, აშშ-ის და ისრაელის ერთობლივი სამხედრო ოპერაციების დროს, ალი ლარიჯანი ისრაელის საჰაერო დარტყმის შედეგად დაიღუპა, აღნიშნული პოსტი დატოვა და პოლიტიკური მრჩევლის როლზე გადავა. გამოცემა The Jerusalem Post-მა აღნიშნა, რომ ზოლყადრს 1979 წლის რევოლუციის შემდეგ IRGC-ში რამდენიმე წამყვანი თანამდებობა ეკავა, მათ შორის 1997 წლიდან 2006 წლამდე მეთაურის მოადგილის პოსტი.apnews+1

სტრატეგიული კონტექსტი

ეს დანიშვნები იმ ფონზე ხდება, როდესაც ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესი საბჭო ცენტრალურ როლს ასრულებს ჰორმუზის სრუტის გარშემო შექმნილ დაპირისპირებაში ირანის პოზიციის ჩამოყალიბებაში. შაბათს საბჭომ განაცხადა, რომ სრუტე არ გაიხსნება მანამ, სანამ ამერიკის შეერთებული შტატები „არ გამოასწორებს თავის ქცევას“. ვაშინგტონისგან მოითხოვენ, რომ მან აღარასოდეს დაემუქროს ირანს, სამუდამოდ შეწყვიტოს საომარი მოქმედებები, მოხსნას საზღვაო ბლოკადა, გაიყვანოს სამხედრო ძალები რეგიონიდან, აანაზღაუროს ომით მიყენებული ზარალი, გააუქმოს სანქციები და გაათავისუფლოს გაყინული აქტივები.apnews

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ კვირას განაცხადა, რომ ომანთან მოლაპარაკებები სრუტის გავლით ახალი საზღვაო მარშრუტების შესახებ დასკვნით ეტაპზეა, თუმცა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს „არ ნიშნავს ჰორმუზის სრუტის გახსნას“.apnews

IRGC-ის ძალაუფლების კონსოლიდაცია

გამოცემა The New York Times-ის შეფასებით, ეს ნაბიჯი შესაძლოა მიუთითებდეს „ქვეყნის უსაფრთხოების აპარატში ძალაუფლების კიდევ უფრო ღრმა განმტკიცებაზე“. რეზაიც და ზოლყადრიც IRGC-ის დაარსების ეპოქის ფიგურები არიან და მათი ერთდროული დაწინაურება ხაზს უსვამს გუშაგთა კორპუსის მზარდ გავლენას ირანის გადაწყვეტილებების მიღების პროცესზე. მარტში გავრცელდა ზოლყადრის სიტყვები, რომ IRGC-მ მეტი კონტროლი უნდა მოიპოვოს ირანზე, ხოლო The Economist-მა მას იმ პერიოდში „IRGC-ის აპარატჩიკი“ უწოდა.nytimes+1

ეს საკადრო ცვლილებები ბოლოა საბჭოში განხორციელებულ ხელმძღვანელობის ცვლილებათა სერიაში, სადაც მდივნები ხშირად იცვლებოდნენ აშშ-სა და ისრაელთან ომის დროს რამდენიმე მაღალჩინოსნის დაღუპვის ფონზე.apnews