IEA Başkanı Birol, 2027’de enerji piyasalarında normale dönüş beklemiyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, 20 Ekim Salı günü yaptığı açıklamada, küresel enerji piyasalarının normale dönmesine daha bir yıldan fazla süre olduğunu söyledi. Orta Doğu'daki "birbiriyle örtüşen krizlere" işaret eden Birol, bu durumun arzı oldukça savunmasız bıraktığını belirtti. Londra'daki Financial Times Enerji Dönüşümü Zirvesi'nde konuşan Birol, "Şahsen 2027'nin bir normalleşme yılı olacağına dair inandırıcı bir yol görmüyorum" dedi.cnn.com+1

Birol bu açıklamayı, Brent petrolün Salı günü beş ayın en yüksek seviyesine çıktığı sırada yaptı. Yatırımcılar, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasından endişe ediyor. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları da petrol sevkiyatlarını aksattı.edition.cnn.com+1

Dizel fiyatları baskı noktası

Birol, krizi sadece ham petrol fiyatlarıyla değerlendirmenin "miyopluk" olduğunu, çünkü petrolün savaş başladığında bazı analistlerin tahmin ettiği varil başına 200 dolar seviyesine ulaşmadığını söyledi. "Biz ham petrol kullanmıyoruz, ürünleri kullanıyoruz" diyen Birol, dizel fiyatlarının savaş öncesi seviyelere göre iki katına çıktığını, bunun temel nedeninin İran savaşı, kısmi nedeninin ise Rus rafinerilerine yönelik saldırılar olduğunu kaydetti.edition.cnn.com

IEA'nın Ekim ayı petrol piyasası raporuna göre, dizel fiyatları Eylül ayında kaydedilen varil başına 200 doların üzerindeki rekor seviyeden geriledi. Ancak gösterge fiyatlar hala kriz öncesi seviyelerin neredeyse iki katında seyrediyor ve arz eksikliği, rafineri bakım sezonu ve kış talebinin zirve yapması öncesinde stokların tüketilmesine neden oldu. Ajans, dizel piyasalarının gelecek yıla kadar sıkışık kalmasını ve yüksek fiyatların enflasyonu artırmaya devam etmesini bekliyor.reuters.com+1

Acil durum stokları hazır

IEA, geçen hafta üyelerinin Mart ayında üzerinde anlaştığı rekor acil durum stok serbest bırakma sürecini hızlandırma kararı aldı. Bu, mümkün olan en kısa sürede teslim edilecek 20 milyon varilden fazla dizeli içeriyor. Birol, 15 Ekim'deki Yönetim Kurulu toplantısından önce üye ülke hükümetlerine bir mektup yazarak dizel konusuna öncelik vermelerini istemişti.english.aawsat.com+1

Mart ayında taahhüt edilen 400 milyon varilin yaklaşık %80'i piyasaya ulaştı. Birol, üyelerin hala yaklaşık 1.6 milyar varil stok tuttuğunu ve bunu "kara günler için" sakladıklarını belirtti. Birol, "Eğer ihtiyaç duyulursa… ve ülkelerimiz düğmeye basma zamanının geldiğini düşünürse, Uluslararası Enerji Ajansı olarak biz hazırız" dedi.cnn.com+1

Akışlar toparlanıyor, riskler devam ediyor

Petrol bölgeden çıkmaya devam ediyor. Salı günü yayınlanan Kpler verileri, Orta Doğu'dan Hürmüz, Kızıldeniz ve Umman Körfezi üzerinden yapılan ihracatın yedi günlük ortalamasının, savaş öncesi seviyelerin üzerinde, günlük 24 milyon varilin üzerinde olduğunu gösterdi. Suudi Arabistan'ın boru hattı ihracatındaki artış, savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğindeki düşüşü telafi etti.cnn.com

ABD Enerji Bilgi İdaresi, Brent petrolün dördüncü çeyrekte ortalama 105 dolar olmasını, 2027'de ise 84 dolara düşmesini bekliyor. Birol ise daha temkinli. "Orta Doğu'da birbiriyle örtüşen bazı krizlerin yaşanmasından çok endişeliyim" diyen Birol, herhangi bir tırmanışın piyasalar üzerinde etkileri olacağını sözlerine ekledi.eia.gov+1