IEA-ს ხელმძღვანელი 2027 წელს ენერგეტიკულ ბაზრებზე ნორმალიზებას არ ელოდება

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს (IEA) აღმასრულებელმა დირექტორმა ფატიჰ ბიროლმა სამშაბათს, 20 ოქტომბერს განაცხადა, რომ გლობალური ენერგეტიკული ბაზრების ნორმალიზებამდე ერთ წელზე მეტია დარჩენილი. მან ყურადღება გაამახვილა ახლო აღმოსავლეთში არსებულ "ერთმანეთზე გადაფარებულ კრიზისებზე" და აღნიშნა, რომ ეს მიწოდებას ძალიან დაუცველს ხდის. "პირადად მე ვერ ვხედავ ვერანაირ სანდო გზას იმისა, რომ 2027 წელი ნორმალიზების წელი იქნება," განუცხადა ბიროლმა ლონდონში Financial Times-ის ენერგეტიკული გადასვლის სამიტს.cnn.com+1

მისი განცხადება მაშინ გაკეთდა, როდესაც Brent-ის ტიპის ნავთობის ფასმა სამშაბათს ხუთთვიან მაქსიმუმს მიაღწია. ტრეიდერები შიშობენ, რომ აშშ-სა და ირანს შორის დაძაბულობა კვლავ გამწვავდება. საუდის არაბეთზე ირანის მოკავშირე ჰუსიტების თავდასხმებმა ასევე შეაფერხა ნავთობის გადაზიდვები.edition.cnn.com+1

დიზელი როგორც მთავარი პრობლემა

ბიროლის თქმით, კრიზისის მხოლოდ ნავთობის ფასებით შეფასება "მოკლემხედველობაა", რადგან ნავთობმა არ მიაღწია იმ 200 დოლარს ბარელზე, რასაც ზოგიერთი ანალიტიკოსი ომის დაწყებისას პროგნოზირებდა. "ჩვენ არ მოვიხმართ ნედლ ნავთობს, ჩვენ მოვიხმართ პროდუქტებს," განაცხადა მან. მან აღნიშნა, რომ დიზელის ფასები ომამდელ დონესთან შედარებით გაორმაგდა, ძირითადად ირანის ომის, ნაწილობრივ კი რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმების გამო.edition.cnn.com

IEA-ს ოქტომბრის ნავთობის ბაზრის ანგარიშის თანახმად, დიზელის ფასები სექტემბერში დაფიქსირებული 200 დოლარზე მეტი რეკორდული მაჩვენებლიდან შემცირდა. თუმცა, ფასები კვლავ კრიზისამდელ დონესთან შედარებით თითქმის ორჯერ მაღალია, ხოლო მიწოდების დეფიციტმა აიძულა რეზერვების გამოყენება გადამამუშავებელი ქარხნების ტექნიკური მომსახურების სეზონისა და ზამთრის პიკური მოთხოვნის წინ. სააგენტო მოელის, რომ დიზელის ბაზრებზე დაძაბულობა მომავალი წლის განმავლობაშიც შენარჩუნდება, რაც ინფლაციას კიდევ უფრო გაზრდის.reuters.com+1

საგანგებო რეზერვები მზადყოფნაშია

IEA-მ გასულ კვირას გადაწყვიტა დაეჩქარებინა მარტში შეთანხმებული საგანგებო რეზერვების გამოთავისუფლების პროცესი. ეს მოიცავს 20 მილიონ ბარელზე მეტ დიზელს, რომელიც რაც შეიძლება მალე უნდა მიეწოდოს ბაზარს. ბიროლმა 15 ოქტომბრის მმართველთა საბჭოს სხდომამდე წერილით მიმართა წევრი ქვეყნების მთავრობებს და სთხოვა მათთვის პრიორიტეტი დიზელი ყოფილიყო.english.aawsat.com+1

მარტში დაპირებული 400 მილიონი ბარელიდან დაახლოებით 80% უკვე მივიდა ბაზარზე. ბიროლის თქმით, წევრებს ჯერ კიდევ აქვთ დაახლოებით 1.6 მილიარდი ბარელი, რომელსაც ისინი "შავი დღისთვის" ინახავენ. "თუ საჭირო გახდება… და თუ ჩვენი ქვეყნები ჩათვლიან, რომ ღილაკზე ხელის დაჭერის დროა, როგორც ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტო, ჩვენ მზად ვართ," განაცხადა მან.cnn.com+1

ნაკადები აღდგება, რისკები რჩება

ნავთობი კვლავ გადის რეგიონიდან. სამშაბათს გამოქვეყნებულმა Kpler-ის მონაცემებმა აჩვენა, რომ ახლო აღმოსავლეთიდან ექსპორტის შვიდდღიანი საშუალო მაჩვენებელი, ჰორმუზის სრუტის, წითელი ზღვისა და ომანის ყურის გავლით, ომამდელ დონეს აღემატება და დღეში 24 მილიონ ბარელზე მეტს შეადგენს. საუდის არაბეთის მილსადენებით ექსპორტის ზრდამ აანაზღაურა ჰორმუზის სრუტის გავლით ტანკერების მოძრაობის შემცირება, რომელიც კვლავ ომამდელ დონეზე დაბალია.cnn.com

აშშ-ს ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაცია მოელის, რომ Brent-ის ფასი მეოთხე კვარტალში საშუალოდ 105 დოლარი იქნება, ხოლო 2027 წელს 84 დოლარამდე დაიკლებს. ბიროლი უფრო ფრთხილია. "ძალიან ვღელავ, რომ ახლო აღმოსავლეთში იქნება რამდენიმე ერთმანეთზე გადაფარებული კრიზისი," განაცხადა მან და დასძინა, რომ ნებისმიერ ესკალაციას ექნება გავლენა ბაზრებზე.eia.gov+1