Hürmüz ve Karadeniz krizleri çakıştı: Tarım ürünleri fiyatları son üç yılın zirvesinde

Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi nedeniyle Orta Doğu'dan yapılması planlanan tahmini 3,9 milyon tonluk üre ihracatının engellenmesi, küresel tarım ürünü fiyatlarını son üç yılın en yüksek seviyesine çıkardı. Bu durum, Karadeniz'de yeniden tırmanan çatışmalar ve dünya genelinde tahıl arzını daraltan sıcak dalgalarının yarattığı baskıyı daha da artırıyor.finance.yahoo+1

Gübre Sıkıntısı Gıda Krizine Dönüşüyor

Uluslararası Gıda Politikaları Araştırma Enstitüsü (IFPRI), gübre tedarik zincirlerinde yaşanan aksamaları, özellikle yoksul ülkeler için tam kapsamlı bir gıda krizine dönüşme riski taşıyan bir "girdi krizi" olarak tanımladı. ABD ve İsrail'in İran ile savaşa girmesinin ardından boğazın Şubat ayı sonunda ticari gemilere kapatılmasından bu yana, Orta Doğu'nun yıllık gübre ticaretinin yaklaşık %30'u küresel pazarlardan kesildi.cnbc+3

CNBC'nin Oxford Economics verilerine dayandırdığı haberine göre, üre fiyatları çatışmanın başlamasından sonraki haftalarda yaklaşık %50 artarak savaş öncesindeki ton başına 480 dolar seviyesinden Mart ortasında 700 dolara yükseldi. Dünya Bankası, Şubat ve Mart ayları arasında üre fiyatlarında aylık %46'lık bir artış kaydetti. İlk şokun ardından fiyatlar nispeten dengelense de, ABD ve İran'ın Temmuz ortasında su yolunun kontrolü için yeniden çatışmaya girmesiyle devam eden abluka piyasaları zorlamaya devam ediyor.npr+2

Karadeniz'deki Saldırılar ve Sıcak Dalgaları Baskıyı Artırıyor

Gübre krizi, Karadeniz'de yeniden tırmanan gerilimle birleşti. Birleşik Krallık Tarım ve Bahçecilik Geliştirme Kurulu tarafından aktarılan Reuters verilerine göre, Ukrayna'nın Temmuz ayı başlarında Azak Denizi'ndeki Rus tankerlerine düzenlediği saldırılar, Rusya'nın Don Nehrinden yapılan sevkiyatı geçici olarak durdurmasına yol açtı ve Rus buğday ihracatının yaklaşık %25'ini taşıyan rotayı riske attı. 19 Temmuz'da bir Rus füzesi sivil bir tahıl kargo gemisine isabet ederek 10 mürettebatın ölümüne neden oldu. Bu aksamaların etkisiyle buğday vadeli işlemleri son iki yılın en yüksek seviyesine çıkarken, Avrupa'daki mısır rekoltesi de sıcaklık stresinden olumsuz etkilendi. Bu durum Uluslararası Tahıl Konseyi'nin 2026/27 küresel mısır tahminini %4'ten fazla düşürmesine yol açtı.ahdb+3

Milyonlarca Kişi Daha Açlık Riskiyle Karşı Karşıya

Birleşmiş Milletler tarafından bu hafta yayımlanan gıda güvenliği raporu, 2025 yılında 645 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya kaldığını ortaya koydu ve koşulların daha da kötüleşebileceği uyarısında bulundu. Associated Press'e konuşan IFAD Başkanı Alvaro Lario, Hürmüz Boğazı çevresindeki belirsizlik dahil olmak üzere deniz taşımacılığı ve enerji arzındaki jeopolitik aksamaların devam etmesi halinde 9 ila 18 milyon kişinin daha açlığa sürüklenebileceğini ifade etti. FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero ise bu yılın başlarında yaptığı açıklamada, gübre açığının altı ila on iki ay içinde ciddi bir küresel gıda krizine yol açabileceği uyarısında bulunarak, boğaz hemen açılsa bile çiftçilerin halihazırda aldığı ekim azaltma kararlarının fiyatları yüksek tutacağını kaydetmişti.srnnews+2