Hürmüz’de gerilim tırmanıyor: ABD, İran ablukasını ihlal eden gemiye ateş açtı

Bir ABD'li yetkiliye göre, ABD askeri personeli Salı günü erken saatlerde İran limanlarına yönelik Amerikan ablukasını delmeye çalışan Panama bayraklı bir gemiye ateş açtı. Bu olay, Hürmüz Boğazı üzerinde beş aydır süren gerilimde sert bir tırmanışa işaret ediyor.wsj

Yetkili, The Wall Street Journal News Corp ↘ 3.58% gazetesine yaptığı açıklamada, mürettebatın deniz ablukasını uygulayan Amerikan güçlerinin uyarılarını dikkate almaması üzerine askeri bir helikopterin geminin dümenini hedef aldığını söyledi. Olay, Washington ve Tahran'ın karşılıklı tazminat taleplerinde bulunmasıyla boğazın yeniden açılmasına yönelik diplomatik umutların daha da azaldığı bir dönemde gerçekleşti. Analistler bu talepleri ciddi pazarlık pozisyonlarından ziyade karşılıklı hayal kırıklığının ifadeleri olarak nitelendiriyor.wsj

Rakamlarla Abluka

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) 9 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Orta Doğu'ya 20'den fazla savaş gemisi konuşlandırdığını ve İran taşımacılığına yönelik "sıkı" olarak nitelendirdiği ablukayı uygularken 55 ticari geminin rotasını değiştirdiğini, ikisini çalışamaz hale getirdiğini ve diğer ikisine de çıktığını belirtti. Salı günkü ateş açma olayı, ablukanın Temmuz ayında yeniden uygulamaya konulmasından bu yana bir gemiye karşı gerçekleştirilen en sert eylemi temsil ediyor.marineinsight

Denizcilik istihbarat firması Kpler'in gemi takip verileri, boğazdan geçen trafiğin çöktüğünü gösteriyor. Savaş öncesinde günde 130 ila 140 olan onaylanmış geçiş sayısı, hem Pazar hem de Pazartesi günü sadece altı gemiye düştü. Başkan Trump Pazartesi günü yaptığı açıklamada, su yolunun "şu anda açık" ve tamamen ABD kontrolü altında olduğunu savunarak ablukayı "çelik bir duvar" ve "kusursuz" olarak nitelendirdi.cbsnews+1

Karşılıklı Talepler Diplomasiyi Tıkıyor

Ateş açma olayı, her iki tarafın da pozisyonlarını sertleştirdiği bir dönemde meydana geldi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghaei Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD ablukası sürerken boğazdaki durumun "diplomasi yoluyla çözülemeyeceğini" belirterek, Amerikan saldırganlığına karşı koymak için "diplomasinin yanı sıra askeri güce" de ihtiyaç duyulduğunu ekledi.cbsnews

Tahran yeniden açılma için altı şart öne sürdü: ablukanın sona ermesi, ABD güçlerinin çekilmesi, yaptırımların kaldırılması, dondurulan varlıkların serbest bırakılması, düşmanlıkların kalıcı olarak sona ermesi ve savaş tazminatı. Trump ise Pazartesi günü, 2000 yılındaki USS Cole bombalaması da dahil olmak üzere onlarca yıldır süregelen İran kaynaklı şiddet olaylarını gerekçe göstererek kendi tazminat talebiyle karşılık verdi ve müzakerecilerine bunu gelecekteki tüm görüşmelere dahil etmeleri talimatını verdi.thehill+1

Defense Priorities Orta Doğu programı direktörü Rosemary Kelanic, The Hill'e yaptığı açıklamada, Trump'ın yanıtının gerçek bir pazarlık pozisyonundan ziyade "bir hayal kırıklığı ifadesi" olduğunu belirterek, "buradan hiçbir anlaşma çıkmaması oldukça muhtemel" uyarısında bulundu.thehill

Ekonomik Baskı Artıyor

Yaşanan çıkmaz her iki tarafa da ağır bir yük getiriyor. KUNP'un haberine göre, ABD Enerji Bakanlığı Pazartesi günü stratejik petrol rezervlerinin 1983'ten bu yana en düşük seviyeye gerilediğini bildirdi. Trump, yurt içi yakıt taşımacılığını kolaylaştırmak amacıyla Pazartesi günü Jones Yasası muafiyetini 90 gün süreyle uzattı. Beyaz Saray sözcüsü, bu adımın "ordumuzun ve kilit sektörlerin kritik kaynaklara kesintisiz erişimini sürdürmesini sağlayacağını" belirtti.kunptv+1

Başkan Yardımcısı Vance Cumartesi günü yaptığı açıklamada durumun henüz çözülmediğini kabul etti. Fox News ↘ 0.63% kanalına konuşan Vance, "Oyunun ortasındayız" diyerek, İran'ın geçiş yapan gemilere ateş açmayacağına dair güvence vermesi gerekeceğini sözlerine ekledi.thehill

İran ise bu sırada, yeni nakliye rotaları konusunda Umman ile bir anlaşmaya varmak üzere olduğunu söylüyor, ancak bu düzenlemenin tek başına su yolunu yeniden açmayacağını net bir şekilde ifade ediyor.unitednews