აშშ-მა ირანის ბლოკადის დამრღვევ გემს ცეცხლი გაუხსნა: ჰორმუზის სრუტეში ვითარება მწვავდება

ამერიკელმა სამხედროებმა ცეცხლი გაუხსნეს პანამის დროშის ქვეშ მცურავ გემს, რომელიც სამშაბათს დილით ირანის პორტების ამერიკული ბლოკადის გარღვევას ცდილობდა. ოფიციალური პირის განცხადებით, ეს ფაქტი ჰორმუზის სრუტის გარშემო მიმდინარე ხუთთვიანი დაპირისპირების მკვეთრ ესკალაციაზე მიუთითებს.wsj

სამხედრო ვერტმფრენმა გემის საჭეს მას შემდეგ დაუმიზნა, რაც ეკიპაჟმა უგულებელყო საზღვაო ბლოკადის დამცველი ამერიკული ძალების გაფრთხილებები, განუცხადა ოფიციალურმა პირმა გამოცემა The Wall Street Journal-ს News Corp ↘ 3.58%. ინციდენტი დაემთხვა სრუტის გახსნის დიპლომატიური პერსპექტივების კიდევ უფრო შემცირებას: ვაშინგტონი და თეირანი ერთმანეთისგან კომპენსაციას ითხოვენ, რაც ანალიტიკოსების შეფასებით, უფრო ორმხრივი იმედგაცრუების გამოხატულებაა, ვიდრე სერიოზული მოლაპარაკებების პოზიცია.wsj

ბლოკადა ციფრებში

აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ (CENTCOM) 9 აგვისტოს განაცხადა, რომ ახლო აღმოსავლეთში 20-ზე მეტი სამხედრო ხომალდი განათავსა, ხოლო ირანული ნაოსნობის „მკაცრი“ ბლოკადის ფარგლებში მიმართულება შეუცვალა 55 კომერციულ გემს, მწყობრიდან გამოიყვანა ორი და გემბანზე ავიდა კიდევ ორზე. სამშაბათს მომხდარი სროლა ყველაზე მკაცრი ზომაა, რომელიც გემის წინააღმდეგ ივლისში ბლოკადის აღდგენის შემდეგ იქნა გამოყენებული.marineinsight

საზღვაო ანალიტიკური კომპანია Kpler-ის მონაცემებით, სრუტეში მიმოსვლა ფაქტობრივად პარალიზებულია. კვირას და ორშაბათს სრუტე მხოლოდ ექვსმა გემმა გადაკვეთა, მაშინ როცა ომამდე დღიური ტრანზიტი 130-დან 140 გემამდე მერყეობდა. პრეზიდენტმა ტრამპმა ორშაბათს განაცხადა, რომ საწყლოსნო გზა „ახლა ღიაა“ და აშშ-ის სრული კონტროლის ქვეშ იმყოფება, ხოლო ბლოკადას „ფოლადის კედელი“ და „შეუვალი“ უწოდა.cbsnews+1

ორმხრივი მოთხოვნები დიპლომატიას აფერხებს

ინციდენტი ორივე მხარის პოზიციების გამკაცრების ფონზე მოხდა. ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელმა, ესმაილ ბაღაიმ ორშაბათს განაცხადა, რომ ამერიკული ბლოკადის პირობებში სრუტის საკითხი „მხოლოდ დიპლომატიით ვერ გადაწყდება“ და დასძინა, რომ ამერიკული აგრესიის დასაპირისპირებლად „დიპლომატიასთან ერთად სამხედრო ძალაც“ არის საჭირო.cbsnews

თეირანმა სრუტის გახსნისთვის ექვსი პირობა წამოაყენა: ბლოკადის დასრულება, აშშ-ის ჯარების გაყვანა, სანქციების შემსუბუქება, აქტივების დეპატიმრება, საომარი მოქმედებების სამუდამოდ შეწყვეტა და სამხედრო რეპარაციები. ტრამპმა ორშაბათს საკუთარი კომპენსაციის მოთხოვნით უპასუხა, რისთვისაც ირანის მხრიდან ათწლეულების განმავლობაში განხორციელებული ძალადობა მოიშველია, მათ შორის 2000 წელს სამხედრო ხომალდ USS Cole-ზე თავდასხმა, და თავის მომლაპარაკებლებს დაავალა, ეს საკითხი ყველა მომავალ მოლაპარაკებაში ჩართონ.thehill+1

როზმარი კელანიკმა, ორგანიზაცია Defense Priorities-ის ახლო აღმოსავლეთის პროგრამის დირექტორმა, გამოცემა The Hill-ს განუცხადა, რომ ტრამპის პასუხი უფრო „იმედგაცრუების გამოხატულება“ იყო, ვიდრე რეალური მოლაპარაკებების პოზიცია და გააფრთხილა, რომ „სავსებით შესაძლებელია, ამ ყველაფრიდან არანაირი შეთანხმება არ გამოვიდეს“.thehill

ეკონომიკური ზეწოლა იზრდება

შექმნილი ჩიხი ორივე მხარეს მძიმედ აწვება. აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტის ინფორმაციით, სტრატეგიული ნავთობის რეზერვები 1983 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე დაეცა, იუწყება ტელეკომპანია KUNP. ტრამპმა ორშაბათს 90 დღით გაახანგრძლივა ჯონსის აქტის მოქმედების შეჩერება შიდა საწვავის ტრანსპორტირების გასაადვილებლად. თეთრი სახლის სპიკერის განცხადებით, ეს ნაბიჯი „უზრუნველყოფს ჩვენი სამხედროებისა და ძირითადი დარგების შეუფერხებელ წვდომას კრიტიკულ რესურსებზე“.kunptv+1

ვიცე-პრეზიდენტმა ვენსმა შაბათს აღიარა, რომ სიტუაცია კვლავ გადაუჭრელია. „ჩვენ თამაშის შუაგულში ვართ“, განუცხადა მან Fox News-ს ↘ 0.63% და დასძინა, რომ ირანმა უნდა წარადგინოს გარანტიები, რომ ცეცხლს არ გაუხსნის გამავალ გემებს.thehill

ირანი კი აცხადებს, რომ ომანთან ახალი საზღვაო მარშრუტების შესახებ შეთანხმების გაფორმებას უახლოვდება, თუმცა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მხოლოდ ეს შეთანხმება სრუტეს ვერ გახსნის.unitednews