BM: Küresel gıda fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyesinde

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Cuma günü yaptığı açıklamada, Karadeniz'de tırmanan çatışmalar, Avrupa genelindeki aşırı hava koşulları ve güçlü bir El Niño doğa olayının artan tehdidi nedeniyle küresel gıda fiyatlarının Ağustos ayında 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyeye çıktığını bildirdi.

Aylık Bazda Sert Yükseliş

Uluslararası ticarete konu olan gıda emtialarından oluşan bir sepetin aylık fiyat değişimlerini izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, Temmuz ayındaki revize edilmiş 130,8 puandan Ağustos ayında ortalama 133,3 puana yükselerek aylık %1,9 artış gösterdi. Bu durum, Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından Mart 2022'de kırılan rekor seviyenin yaklaşık %17 altında kalmasına rağmen, Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek endeks değeri oldu.wsj+2

FAO'ya göre tüm temel emtia kategorileri yükseliş kaydetti. Tahıl fiyatları son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşırken şeker fiyatları son bir yılın zirvesini gördü. Bu yükseliş, endeksin Mayıs, Haziran ve Temmuz ayları boyunca 130 ila 131 puan civarında seyrettiği yılın ilk dönemlerindeki görece istikrarlı gidişatı tersine çevirdi.middleeasteye+2

Karadeniz'deki Aksamalar ve İran Savaşı

Karadeniz'deki deniz taşımacılığına yönelik tırmanan saldırılar, hem Rusya hem de Ukrayna'dan yapılan tahıl ihracatını ciddi şekilde kısıtladı. Denizcilik kuruluşu BIMCO'ya göre, Ağustos ortasına kadarki beş haftalık dönemde küresel tahıl sevkiyatları yıllık bazda %8 azalırken, Karadeniz tahıl ihracatı %26 düştü. Aksamalar, Ukrayna'nın Temmuz ayı başlarında Rus bağlantılı gemileri hedef alan MoLoChKa Operasyonu'nu başlatmasının ardından şiddetlendi ve Ukrayna'nın tahıl ihracat kapasitesinin yaklaşık üçte birini devre dışı bırakan misilleme saldırılarına yol açtı.marinelink+1

İran savaşı küresel gübre akışını daha da zorlaştırarak arz üzerindeki baskıları artırdı. Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 5.44% haberinde, Karadeniz'deki aksamaların fiyatları yükseltmesiyle Mısır ve Endonezya'nın da aralarında bulunduğu başlıca buğday ithalatçılarının arz darboğazına karşı hazırlık yaptığını aktardı.reuters+1

El Niño ve Geleceğe Yönelik Beklentiler

Sıcak çatışmaların ötesinde, güçlenen bir El Niño doğa olayı gelecekteki rekolteler konusunda endişeleri artırıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi, Ağustos ayında El Niño'nun geri döndüğünü ve güçlendiğini, 2026-2027 sonbahar ve kış aylarında çok güçlü bir doğa olayının gerçekleşme olasılığının %90'ın üzerinde olduğunu bildirdi. Dünya Gıda Programı, güçlü bir El Niño'nun önümüzdeki yılın sonuna kadar yaklaşık 49 milyon kişiyi daha akut gıda güvensizliğine sürükleyebileceği konusunda uyarıda bulundu.weforum+1

Aşırı sıcaklar ve kuraklık bu yaz Avrupa'daki ürünleri şimdiden vurdu. FAO, 2026-2027 sezonunda dünya tahıl üretiminin 2025'teki rekor seviyelere kıyasla %2 düşeceğini tahmin etmişti. Hava koşulları kaynaklı riskler ile jeopolitik aksamaların bir araya gelmesi, sonbahara girerken tarım piyasalarını tedirgin bıraktı.reuters+1