გაერო: სურსათზე გლობალურმა ფასებმა 2022 წლის შემდეგ მაქსიმუმს მიაღწია

გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის პარასკევის ანგარიშის თანახმად, აგვისტოში სურსათზე გლობალურმა ფასებმა 2022 წლის ბოლოს შემდეგ უმაღლეს დონეს მიაღწია. ამის მიზეზი შავ ზღვაში გამწვავებული კონფლიქტი, ევროპაში არსებული ექსტრემალური ამინდი და ძლიერი ელ-ნინიოს კლიმატური მოვლენის მზარდი საფრთხე გახდა.

მკვეთრი ყოველთვიური ზრდა

FAO-ს სურსათის ფასების ინდექსი, რომელიც საერთაშორისო ბაზარზე არსებული სასურსათო პროდუქტების კალათის ყოველთვიურ ცვლილებებს ზომავს, აგვისტოში საშუალოდ 133.3 პუნქტს შეადგენდა, რაც ივლისის დაზუსტებულ 130.8 პუნქტთან შედარებით 1.9%-იან ყოველთვიურ ზრდას ნიშნავს. ეს არის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი 2022 წლის ნოემბრის შემდეგ, თუმცა იგი თითქმის 17%-ით ჩამორჩება 2022 წლის მარტის სარეკორდო პიკს, რომელიც უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ დაფიქსირდა.wsj+2

ფასები გაიზარდა ყველა ძირითად კატეგორიაში. FAO-ს მონაცემებით, მარცვლეულის ფასებმა ბოლო სამი წლის, ხოლო შაქრის ფასმა ბოლო ერთი წლის მაქსიმუმს მიაღწია. ამ ზრდამ შეცვალა წლის დასაწყისში არსებული შედარებით სტაბილური პერიოდი, როდესაც მაისის, ივნისისა და ივლისის განმავლობაში ინდექსი 130-დან 131 პუნქტამდე მერყეობდა.middleeasteye+2

შეფერხებები შავ ზღვაში და ომი ირანის წინააღმდეგ

შავ ზღვაში გემებზე თავდასხმების გახშირებამ მკვეთრად შეამცირა მარცვლეულის ექსპორტი როგორც რუსეთიდან, ისე უკრაინიდან. ნაოსნობის ასოციაცია BIMCO-ს ცნობით, აგვისტოს შუა რიცხვებამდე ხუთკვირიან პერიოდში მარცვლეულის გლობალური გადაზიდვები წლიურად 8%-ით შემცირდა, ხოლო შავი ზღვის რეგიონიდან მარცვლეულის ექსპორტმა 26%-ით იკლო. შეფერხებები მას შემდეგ გაძლიერდა, რაც ივლისის დასაწყისში უკრაინამ დაიწყო ოპერაცია MoLoChKa რუსეთთან დაკავშირებული გემების წინააღმდეგ. ამას მოჰყვა საპასუხო დარტყმები უკრაინის პორტების ინფრასტრუქტურაზე, რამაც უკრაინის მარცვლეულის საექსპორტო სიმძლავრის დაახლოებით მესამედი გაანადგურა.marinelink+1

ირანის წინააღმდეგ ომმა კიდევ უფრო შეზღუდა სასუქის გლობალური მიწოდება, რამაც ბაზარზე ზეწოლა გაზარდა. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 3.37% იტყობინება, რომ ხორბლის მსხვილი იმპორტიორები, მათ შორის ეგვიპტე და ინდონეზია, მიწოდების შემცირებისთვის ემზადებიან, რადგან შავ ზღვაში შეფერხებები ფასებს ზრდის.reuters+1

ელ-ნინიო და სამომავლო პროგნოზი

მიმდინარე კონფლიქტების მიღმა, ელ-ნინიოს გაძლიერება მომავალ მოსავალთან დაკავშირებით შეშფოთებას იწვევს. აშშ-ის ოკეანისა და ატმოსფეროს ეროვნულმა ადმინისტრაციამ აგვისტოში განაცხადა, რომ ელ-ნინიო დაბრუნდა და ძლიერდება. არსებობს 90%-ზე მეტი შანსი, რომ 2026-2027 წლების შემოდგომასა და ზამთარში ძალიან ძლიერი მოვლენა დაფიქსირდეს. მსოფლიო სასურსათო პროგრამა აფრთხილებს, რომ ძლიერმა ელ-ნინიომ შესაძლოა მომავალი წლის ბოლომდე კიდევ 49 მილიონამდე ადამიანი მიიყვანოს მწვავე სასურსათო დეფიციტამდე.weforum+1

ექსტრემალურმა სიცხემ და გვალვამ ამ ზაფხულს ევროპულ მოსავალს უკვე მიაყენა დარტყმა. FAO მანამდე პროგნოზირებდა მარცვლეულის მსოფლიო წარმოების 2%-იან შემცირებას 2026-2027 წლების სეზონისთვის 2025 წლის სარეკორდო მაჩვენებლებთან შედარებით. კლიმატური რისკებისა და გეოპოლიტიკური შეფერხებების ერთობლიობამ აგრარული ბაზრები შემოდგომის წინ დაძაბულ მდგომარეობაში დატოვა.reuters+1