Bilim insanları bağırsak sinir sisteminin beyinden önce evrimleştiğini savunuyor

Ya beyin ilk olarak bağırsaklara hizmet etmek için evrimleştiyse? Avustralya'daki Flinders Üniversitesi'nden araştırmacılar, bağırsakların kendi sinir sistemi olan enterik sinir sisteminin vücudun orijinal "beyni" olabileceğini savunuyor. Phys.org tarafından 19 Ekim 2026'da yayınlanan bir üniversite bültenine göre, beyin daha sonra bağırsakların enerji ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olmak için gelişti.phys.org

Bu argüman, The Journal of Physiology'de "Merkezdeki ilk beyin: Sinir sisteminin enterik bir yeniden çerçevelemesi" başlıklı bir görüş yazısında yer alıyor. Tim Hibberd, Hayley Rhodes ve Nick J. Spencer tarafından kaleme alınan makale, mevcut kanıtlara bakmak için yeni bir yol sunuyor. Makale yeni bir deney rapor etmiyor.phys.org

İkinci beyinden ilk beyne

Enterik sinir sistemi genellikle vücudun "ikinci beyni" olarak adlandırılır. Yüz milyonlarca nörona sahiptir ve sindirim ile diğer işlevleri kendi başına yürütebilir. Yazarlar, sinir sistemlerinin bağırsaklarda başlamış olabileceğini savunmak için fizyoloji ve evrimsel biyolojiden elde edilen kanıtları kullanıyor. Bu erken ağların, organizmaların hayatta kalmak için ihtiyaç duydukları enerjiyi elde etmelerine yardımcı olduğunu öne sürüyorlar.phys.org

Flinders Tıp ve Halk Sağlığı Koleji'nden baş yazar Hibberd, "Sinir sistemine bakmanın farklı bir yolunu öneriyoruz" dedi. "Bağırsaktaki enterik sinir sistemi çevresini algılayabilir, bilgiyi işleyebilir ve karmaşık tepkileri koordine edebilir. Birçok yönden, kendi başına bir beyin gibi işlev görür".phys.org

Flinders Sağlık ve Tıbbi Araştırma Enstitüsü'nden kıdemli yazar Spencer, bağırsağın "sürekli bilgi topladığını ve diğer organlarla iletişim kurduğunu" söyledi. Sindirim, metabolizma ve diğer temel süreçlerin "sinir sisteminin evrimini yönlendirmeye yardımcı olmuş olabileceğini" ekledi.phys.org

Önceki çalışmaların üzerine inşa etmek

Bu fikir, Spencer'ın grubunun yıllardır süren bağırsak araştırmalarına dayanıyor. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology'de 2020 yılında yayınlanan bir incelemede Spencer ve bir meslektaşı, bağırsağın kendi tam sinir sistemine sahip tek içi boş organ olduğunu belirtti. Beyin ve omurilikten herhangi bir girdi olmadan çalışabilir ve vücuttan çıkarılan bağırsak bölümleri hala karmaşık hareketler üretir. Bir Flinders tezi, insan bağırsağında 200 milyon ila 600 milyon enterik nöron olduğunu tahmin etti. Teze göre enterik sistem "muhtemelen merkezi sinir sisteminden önce evrimleşti".flex.flinders.edu.au+1

Etkiler ve sınırlar

Araştırmacılar, bu fikrin tıbbi tedaviyi bir gecede değiştirmeyeceğini söylüyor. Obezite, diyabet, Parkinson hastalığı ve sindirim bozuklukları gibi hem bağırsağı hem de sinir sistemini içeren durumlarla ilgili gelecekteki araştırmaları şekillendirebileceğini savunuyorlar.phys.org

Bunu kanıtlamak zor olacak. Yüz milyonlarca yıl önceki olaylar sadece ipuçları bırakır ve sinir sistemlerinin nasıl başladığına dair birçok soru hala cevapsızdır.techexplorist.com

Hibberd, "Vücut hakkında düşünme biçimimiz, hastalıkları araştırma biçimimizi şekillendirir" dedi.phys.org