Avrupa’da enerji krizi derinleşirken ECB’den enflasyon uyarısı

Avrupa, ham petrolün varil başına 100 doları aşması ve doğal gazın üç yıldan uzun süredir görülmemiş seviyelere çıkmasıyla 2022'den bu yana en ciddi enerji acil durumuyla karşı karşıya. Bu durum hane halkı bütçelerini zorlarken, kıta genelinde sancılı bir kış korkusunu da körüklüyor.

Hollanda TTF doğal gaz gösterge fiyatı 10 Eylül'de megavat-saat başına 80 Euro'yu aşarak 2022 sonundan bu yana görülmemiş bir seviyeye ulaştı. Brent petrol, arz sıkışıklığı nedeniyle geçen haftayı yaklaşık yüzde 8'lik bir artışla 100 doların üzerinde kapattı. Bu yükseliş, Basra Körfezi ülkelerindeki enerji altyapısına yönelik savaş kaynaklı hasarlar, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat aksaklıkları ve Yunan enerji raporlarına göre mevsim normallerinin oldukça altında, yaklaşık yüzde 67 seviyesinde seyreden Avrupa gaz stoklarından kaynaklanıyor.tovima+3

Pompa ve Elektrik Şebekesinde Fiyat Şoku

Fiyat artışı Atina'dan Lefkoşa'ya ve Üsküp'e kadar tüketicileri vuruyor. Yunanistan'da kurşunsuz benzinin litresi ortalama 2,12 Euro'ya, dizel ise 2,077 Euro'ya yükseldi; Kiklad Adaları gibi bölgelerde fiyatlar daha da yüksek. Elektrik fiyatları da bu artışı takip etti: Yunanistan'da gün öncesi piyasa fiyatı megavat-saat başına 186,76 Euro'ya ulaşarak son 12 ayın en yüksek seviyelerinden birini gördü.tovima

Kıbrıs'ta yakıt fiyatları 2022 krizinde görülen rekorlara yaklaşıyor. Ekathimerini'ye göre benzin litre başına 1,718 Euro'dan, dizel ise 1,989 Euro'dan satılıyor ve bu rakamlar Temmuz 2022'deki 1,886 ve 2,053 Euro'luk zirvelerle aradaki farkı kapatıyor. Kıbrıs Bakanlar Kurulu geçen hafta yakıt özel tüketim vergisi indirimini 30 Kasım'a kadar uzatarak sürücülere litre başına yaklaşık 8,3 sent tasarruf sağladı.ekathimerini+2

Kuzey Makedonya Pazar günü yaptığı açıklamada, tüketicileri korumak amacıyla bu yıl hükümet tarafından uygulanan bir dizi geçici indirimin sonuncusu olarak, 15 Eylül'den 28 Eylül'e kadar yakıt KDV'sini yüzde 18'den yüzde 10'a indireceğini duyurdu. Tükettiği gaz ve petrolün neredeyse tamamını ithal eden İtalya, fosil yakıt şoklarına en açık AB ülkeleri arasında kalmaya devam ediyor.presstv+1

Kış Uyarıları ve Politika Arayışları

Yunanistan'da ısınma yakıtı sezonunun 15 Ekim'de açılmasıyla birlikte yetkililer, fiyatların geçen yılki 1,13 Euro'luk açılış fiyatının yaklaşık yüzde 60 üzerinde, litre başına 1,80 Euro'dan başlayabileceği konusunda uyarıyor. Yunan hükümeti, litre başına 0,15 Euro'luk dizel sübvansiyonunun uzatılmasını, ısınma yakıtındaki özel tüketim vergisinin düşürülmesini ve düşük gelirli haneler için ısınma ödeneğinin artırılmasını değerlendiriyor; kararların Eylül ayı sonuna kadar verilmesi bekleniyor.tovima

Avrupa Merkez Bankası enerji şokunu yakından izliyor. ECB politika yapıcı Peter Kazimir Pazartesi günü yaptığı açıklamada, artan doğal gaz ve elektrik maliyetlerini temel bir endişe kaynağı olarak göstererek, Euro bölgesi enflasyonunun "halihazırda yüksek olan tahminlerden daha yüksek çıkabileceğini" belirtti. ECB, 10 Eylül'de temel faiz oranını 25 baz puan artırdı ve swap piyasaları daha fazla sıkılaşmayı fiyatlıyor.wtvbam+2

Bu arada, Avrupa Sayıştay'ı tarafından geçen hafta yayınlanan bir rapor, AB'nin Rus enerjisinden kurtulma planının aksadığını ortaya koydu. REPowerEU kapsamında ayrılan 300 milyar Euro'nun sadece 54,3 milyar Euro'su tahsis edilmiş durumda; üstelik yıl sonunda Rus LNG ithalatına yönelik bir yasak ufukta görünüyor. Bu tablo karşısında Metlen CEO'su Evangelos Mytilineos, The Times'ın haberine göre, yaklaşan ithalat yasaklarının kış krizini derinleştireceğini savunarak Brüksel'i Rus enerjisi satın almaya devam etmeye çağırdı.reuters+2