ԵԿԲ-ն նախազգուշացնում է գնաճային ռիսկերի մասին, քանի որ Եվրոպայում էներգետիկ ճգնաժամը խորանում է

Եվրոպան բախվում է 2022 թվականից ի վեր իր ամենասուր էներգետիկ արտակարգ իրավիճակին, երբ հում նավթի գինը գերազանցում է 100 դոլարը մեկ բարելի դիմաց, իսկ բնական գազի գները հասել են վերջին երեք տարվա ընթացքում չտեսնված մակարդակների՝ ճնշելով տնային տնտեսությունների բյուջեները և մտավախություն առաջացնելով ամբողջ մայրցամաքում ցավոտ ձմեռվա վերաբերյալ։

Հոլանդական TTF բնական գազի ստանդարտ գինը սեպտեմբերի 10-ին գերազանցել է 80 եվրոն մեկ մեգավատ-ժամի դիմաց, ինչը 2022 թվականի վերջից ի վեր չգրանցված բարձր ցուցանիշ է։ Brent տեսակի նավթը թանկացել է 100 դոլարից՝ անցյալ շաբաթվա վերջին գրանցելով շուրջ 8 տոկոս շաբաթական աճ՝ մատակարարումների սղության պատճառով։ Այս աճը պայմանավորված է Պարսից ծոցի երկրներում էներգետիկ ենթակառուցվածքներին հասցված պատերազմական վնասներով, Հորմուզի նեղուցով փոխադրումների խափանումներով և եվրոպական գազի պահեստարանների մակարդակով, որոնք սեզոնային նորմաներից զգալիորեն ցածր են՝ կազմելով մոտ 67 տոկոս, ըստ հունական էներգետիկ հաշվետվությունների։tovima+3

Գների աճը և էներգահամակարգի խնդիրները

Գների աճը հարվածում է սպառողներին Աթենքից մինչև Նիկոսիա և Սկոպյե։ Հունաստանում անկապար բենզինի գինը հասել է միջինը 2,12 եվրոյի մեկ լիտրի դիմաց, իսկ դիզվառելիքինը՝ 2,077 եվրոյի, ընդ որում Կիկլադյան կղզիների նման շրջաններում գներն ավելի բարձր են։ Էլեկտրաէներգիայի գները նույնպես հետևել են այս միտմանը. հունական շուկայում մեկ օր առաջվա գինը հասել է 186,76 եվրոյի մեկ մեգավատ-ժամի դիմաց, ինչը վերջին 12 ամսվա ամենաբարձր ցուցանիշներից է։tovima

Կիպրոսում վառելիքի գները մոտենում են 2022 թվականի ճգնաժամի ժամանակ սահմանված ռեկորդներին։ Ըստ Ekathimerini-ի, բենզինը վաճառվում է մինչև 1,718 եվրո մեկ լիտրի դիմաց, իսկ դիզվառելիքը՝ 1,989 եվրոյի, ինչը նվազեցնում է տարբերությունը 2022 թվականի հուլիսի 1,886 և 2,053 եվրո առավելագույն ցուցանիշներից։ Կիպրոսի կառավարությունը անցյալ շաբաթ երկարաձգեց վառելիքի ակցիզային հարկի կրճատումը մինչև նոյեմբերի 30-ը՝ վարորդներին խնայելով մոտ 8,3 եվրոցենտ մեկ լիտրի դիմաց։ekathimerini+2

Հյուսիսային Մակեդոնիան կիրակի օրը հայտարարեց, որ սեպտեմբերի 15-ից մինչև սեպտեմբերի 28-ը վառելիքի ԱԱՀ-ն կկրճատի 18 տոկոսից մինչև 10 տոկոս։ Սա այս տարի կառավարության կողմից սպառողներին աջակցելու համար իրականացված ժամանակավոր կրճատումների շարքի վերջին քայլն է։ Իտալիան, որը գրեթե ամբողջությամբ ներկրում է իր սպառած գազն ու նավթը, մնում է հանածո վառելիքի ցնցումներին առավել ենթակա ԵՄ երկրներից մեկը։presstv+1

Ձմեռային նախազգուշացումներ և քաղաքականության փոփոխություններ

Քանի որ Հունաստանում ջեռուցման վառելիքի սեզոնը մեկնարկում է հոկտեմբերի 15-ին, պաշտոնյաները նախազգուշացնում են, որ գները կարող են սկսվել 1,80 եվրոյից մեկ լիտրի դիմաց, ինչը մոտ 60 տոկոսով բարձր է անցյալ տարվա 1,13 եվրո մեկնարկային գնից։ Հունաստանի կառավարությունը դիտարկում է դիզվառելիքի 0,15 եվրո/լիտր սուբսիդիայի երկարաձգումը, ջեռուցման վառելիքի հատուկ սպառման հարկի կրճատումը և ցածր եկամուտ ունեցող տնային տնտեսությունների համար ջեռուցման նպաստի ավելացումը, որոնց վերաբերյալ որոշումները սպասվում են սեպտեմբերի վերջին։tovima

Եվրոպական կենտրոնական բանկը ուշադրությամբ հետևում է էներգետիկ ցնցումներին։ ԵԿԲ-ի քաղաքականություն մշակող Պետեր Կազիմիրը երկուշաբթի օրը հայտարարել է, որ եվրոգոտու գնաճը «կարող է ավելի բարձր լինել, քան արդեն իսկ բարձր կանխատեսումները»՝ բնական գազի և էլեկտրաէներգիայի գների աճը անվանելով հիմնական մտահոգություն, հայտնում է Reuters-ը։ ԵԿԲ-ն սեպտեմբերի 10-ին բարձրացրել է իր հիմնական տոկոսադրույքը 25 բազիսային կետով, և սվոպ շուկաները կանխատեսում են հետագա խստացումներ։wtvbam+2

Միևնույն ժամանակ, անցյալ շաբաթ հրապարակված Եվրոպական հաշվեքննիչ պալատի զեկույցը պարզել է, որ ռուսական էներգակիրներից հրաժարվելու ԵՄ ծրագիրը ձախողվում է. REPowerEU-ի շրջանակներում հատկացված 300 միլիարդ եվրոյից իրականում տրամադրվել է միայն 54,3 միլիարդ եվրոն, նույնիսկ այն դեպքում, երբ տարեվերջին սպասվում է ռուսական հեղուկացված բնական գազի (ՀԲԳ) ներմուծման արգելքը։ Այս ֆոնին Metlen ընկերության գործադիր տնօրեն Եվանգելոս Միտիլինեոսը Բրյուսելին կոչ է արել շարունակել ռուսական էներգակիրների գնումը՝ պնդելով, որ առաջիկա ներմուծման արգելքները կխորացնեն ձմեռային ճգնաժամը, հայտնում է The Times-ը։reuters+2