Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

news.arizona.labrujulaverde+1.labrujulaverde+1.ჯეიმს ვების კოსმოსურმა ტელესკოპმა დააკვირდა ამინდის ცვლილებას WISE 0855-ზე, რომელიც ყველაზე ცივი ცნობილი ყავისფერი ჯუჯაა. 11 საათის განმავლობაში წყლის მაღალი ღრუბლები სქელდებოდა და თხელდებოდა, ხოლო აირები ობიექტის სიღრმიდან ზედაპირისკენ მოძრაობდნენ. არიზონას უნივერსიტეტის სტიუარდის ობსერვატორიის ასისტენტ-ასტრონომ ბრიტანი მაილსის ხელმძღვანელობით ჩატარებული კვლევა ჟურნალ The Astrophysical Journal-ში გამოქვეყნდა. უნივერსიტეტის განცხადებით, ეს არის პირველი პირდაპირი დადასტურება იმისა, რომ ჩვენი მზის სისტემის მიღმა არსებულ სამყაროზე წყლის ღრუბლების სისქე დროთა განმავლობაში იცვლება.indiatoday+1
"ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც დავადასტურეთ, რომ ახლომდებარე სამყაროზე წყლის ღრუბლები სქელდება და თხელდება," – განაცხადა მაილსმა უნივერსიტეტის პრესრელიზში. "JWST-მდე ჩვენ მხოლოდ ფოტომეტრია გვქონდა, რომელიც ღრუბლების, ქიმიისა და ტემპერატურის ეფექტებს ერთმანეთში ურევდა. ახლა ჩვენ მათი გარჩევა შეგვიძლია."news.arizona+1
ვების NIRSpec ინსტრუმენტმა 2023 წლის 2 დეკემბერს ყოველ 15 წუთში ობიექტის სპექტრი ჩაწერა. ზოგიერთ ტალღის სიგრძეზე სინათლე 10%-ით იზრდებოდა და მცირდებოდა. მკვლევარებმა მინიმუმ ორი პროცესი აღმოაჩინეს. ატმოსფეროს მაღალ ფენებში არსებული წყლის ღრუბლები ობიექტის ბრუნვასთან ერთად მოძრაობდნენ. მათ ქვემოთ, კონვექციამ ნახშირბადის მონოქსიდი და ფოსფინი უფრო ღრმა, ცხელი ფენებიდან ზემოთ ამოიტანა. ეს მეორე პროცესი ცნობილია როგორც დისეკვილიბრიუმის ქიმია: აირები უფრო სწრაფად მოძრაობენ, ვიდრე ქიმიური რეაქციები მათ ბალანსში დააბრუნებს.labrujulaverde+2
"ჩვენ ვხედავთ, როგორ სქელდება და თხელდება წყლის ღრუბლები და როგორ ამოდიან და ჩადიან ღრმა აირები, ჩვენ შეგვიძლია მათი ცვლილება რეალურ დროში ვადევნოთ თვალყური," – თქვა მაილსმა.news.arizona
თავად კვლევა უფრო ფრთხილია, ვიდრე საჯარო განცხადება. ის აღწერს წყლის ღრუბლების არსებობის მტკიცებულებებს, რომლებიც მონაცემების ატმოსფერულ მოდელებთან შედარებით მიიღეს და არა ღრუბლების პირდაპირი ვიზუალიზაციით. ღრუბლების მქონე მოდელები მონაცემებს უკეთ შეესაბამება ყველა ტესტირებულ შემთხვევაში, თუმცა არცერთი მათგანი სრულად არ ემთხვევა მთლიან სპექტრს. ნახშირბადის მონოქსიდისა და ფოსფინის რყევები ასევე ძალიან დიდი იყო იმისთვის, რომ მხოლოდ ღრუბლების ან ტემპერატურის ცვლილებით აიხსნას.labrujulaverde
WISE 0855 დაახლოებით 7.4 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს და მისი ტემპერატურა 265 კელვინია, ანუ დაახლოებით -8 °C. მას იუპიტერის მასაზე ორჯერ მეტი მასა აქვს, თუმცა ზომით თითქმის იდენტურია. ასტრონომები იქ წყლის ღრუბლების არსებობას 2016 წლიდან ვარაუდობდნენ, როდესაც Gemini North-ის დაკვირვებებმა, რომელსაც კალიფორნიის უნივერსიტეტის (სანტა კრუზი) მეცნიერი ენდრიუ სკემერი ხელმძღვანელობდა, ამის ძლიერი მტკიცებულებები იპოვა. სკემერის ჯგუფმა ასევე შესთავაზა ვების პროგრამა, რომელიც ამ ახალ კვლევას უდევს საფუძვლად.science.nasa+2
ჯერჯერობით უცნობია, რამდენ ხანს გრძელდება დღე WISE 0855-ზე. ვების მონაცემები აჩვენებს სიგნალებს, რომლებიც 5.4-დან 5.6 საათამდე მეორდება, ხოლო სპიტცერის ძველი მონაცემები დაახლოებით ცხრა საათზე მიუთითებდა. ავტორების თქმით, საჭირო იქნება 20 საათზე მეტი დაკვირვება, სხვადასხვა თარიღზე განმეორებით, რათა როტაცია ქარებისგან ან ატმოსფერული ტალღებისგან განვასხვავოთ. მაილსი გეგმავს ვების შემდგომ დაკვირვებებს, რათა დააზუსტოს ობიექტის ბრუნვა და მისი ატმოსფეროს სამგანზომილებიანი მოძრაობა.labrujulaverde+1