Webb-ը ջրային ամպերի տեղաշարժ է նկատել ամենասառը գաճաճ աստղի վրա

Ջեյմս Ուեբի անվան տիեզերական աստղադիտակը հետևել է WISE 0855-ի՝ ամենասառը հայտնի գաճաճ աստղի եղանակային փոփոխություններին: 11 ժամվա ընթացքում ջրային բարձր ամպերը խտացել և նոսրացել են, իսկ գազերը բարձրացել են օբյեկտի խորքից: Արիզոնայի համալսարանի Ստյուարդի աստղադիտարանի ասիստենտ-աստղագետ Բրիտանի Մայլսի գլխավորած թիմը արդյունքները հրապարակել է The Astrophysical Journal-ում: Համալսարանը սա անվանում է առաջին ուղղակի հաստատումն այն բանի, որ մեր արեգակնային համակարգից դուրս գտնվող աշխարհում ջրային ամպերի հաստությունը ժամանակի ընթացքում փոխվում է:indiatoday+1

"Սա առաջին դեպքն է, երբ մենք կարողացել ենք հաստատել, որ մերձակա աշխարհում ջրային ամպերը դառնում են ավելի նոսր կամ ավելի խիտ," — ասել է Մայլսը համալսարանի հայտարարության մեջ: "Մինչ JWST-ն մենք ունեինք միայն ֆոտոմետրիա, որը խառնում էր ամպերի, քիմիայի և ջերմաստիճանի ազդեցությունները: Այժմ մենք կարող ենք իրականում տարբերակել դրանք:"news.arizona+1

Երկու շերտ, երկու ռիթմ

Webb-ի NIRSpec գործիքը 2023 թվականի դեկտեմբերի 2-ին յուրաքանչյուր 15 րոպեն մեկ գրանցել է օբյեկտի սպեկտրը: Որոշ ալիքների երկարությունների դեպքում լույսը տատանվել է մինչև 10%-ով: Հետազոտողները հայտնաբերել են առնվազն երկու գործընթաց: Մթնոլորտի վերին շերտերում գտնվող ջրային ամպերը տեղաշարժվել են օբյեկտի պտույտին զուգընթաց: Նրանցից ներքև կոնվեկցիան ածխածնի մոնօքսիդը և ֆոսֆինը բարձրացրել է ավելի խորը, տաք շերտերից: Այդ երկրորդ գործընթացը հայտնի է որպես դիսեկվիլիբրիումային քիմիա. գազերը շարժվում են ավելի արագ, քան քիմիական ռեակցիաները կարող են դրանք վերադարձնել հավասարակշռության:labrujulaverde+2

"Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են ջրային ամպերը խտանում և նոսրանում, և ինչպես են խորքային գազերը բարձրանում ու իջնում, և մենք կարող ենք իրական ժամանակում հետևել դրանց փոփոխությանը," — ասել է Մայլսը:news.arizona

Հետազոտությունն ինքնին ավելի զգուշավոր է, քան հայտարարությունը: Այն նկարագրում է ջրային ամպերի առկայության ապացույցները, որոնք ստացվել են տվյալները մթնոլորտային մոդելների հետ համեմատելու միջոցով, այլ ոչ թե ամպերի ուղղակի դիտարկմամբ: Ամպեր պարունակող մոդելները ավելի լավ են համապատասխանում տվյալներին բոլոր փորձարկված դեպքերում, սակայն դրանցից ոչ մեկը լիովին չի համընկնում ամբողջ սպեկտրի հետ: Ածխածնի մոնօքսիդի և ֆոսֆինի տատանումները նույնպես չափազանց մեծ էին, որպեսզի բացատրվեին միայն ամպերի կամ ջերմաստիճանի փոփոխությամբ:labrujulaverde

Սառցե հարևանը

WISE 0855-ը գտնվում է մոտ 7.4 լուսային տարի հեռավորության վրա և ունի մոտ 265 կելվին ջերմաստիճան, կամ մոտավորապես -8 °C: Այն ունի Յուպիտերի զանգվածի կրկնակին, սակայն չափերով գրեթե նույնն է: Աստղագետները այնտեղ ջրային ամպերի առկայությունը կասկածում էին դեռ 2016 թվականից, երբ Gemini North-ի դիտարկումները, որոնք ղեկավարում էր Կալիֆորնիայի համալսարանի (Սանտա Կրուզ) գիտնական Էնդրյու Սկեմերը, գտան դրա ուժեղ ապացույցները: Սկեմերի խումբը նաև առաջարկել էր Webb-ի ծրագիրը, որը հիմք է հանդիսացել այս նոր հետազոտության համար:science.nasa+2

Դեռևս անհայտ է, թե որքան է տևում օրը WISE 0855-ի վրա: Webb-ի տվյալները ցույց են տալիս ազդանշաններ, որոնք կրկնվում են 5.4-ից 5.6 ժամը մեկ, մինչդեռ Spitzer-ի հին տվյալները մատնանշում էին մոտ ինը ժամ: Հեղինակների խոսքով՝ անհրաժեշտ կլինի ավելի քան 20 ժամվա դիտարկում՝ տարբեր օրերի կրկնվող, որպեսզի պտույտը տարբերվի քամիներից կամ մթնոլորտային ալիքներից: Մայլսը ծրագրում է Webb-ի հետագա դիտարկումներ՝ օբյեկտի պտույտը և դրա մթնոլորտի եռաչափ շարժումը հստակեցնելու համար:labrujulaverde+1