UNDP: ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი წიაღისეული საწვავის სუბსიდიებს 1 ტრილიონ დოლარამდე ზრდის

გაეროს განვითარების პროგრამამ კვირას გააფრთხილა, რომ ახლო აღმოსავლეთში სამხედრო ესკალაციის ეკონომიკური შედეგები ავითარებად ქვეყნებს აიძულებს, ასობით მილიარდი დოლარი წიაღისეული საწვავის სუბსიდირებისკენ მიმართონ – ფული, რომელიც სხვაგვარად სკოლების, საავადმყოფოებისა და კლიმატური პროგრამების დაფინანსებას მოხმარდებოდა.

სუბსიდიები 1,1 ტრილიონ დოლარამდე იზრდება

მოხსენებაში სახელწოდებით "სამხედრო ესკალაცია ახლო აღმოსავლეთში: გლობალური შოკის შერბილება", UNDP პროგნოზირებს, რომ წიაღისეული საწვავის გლობალური სუბსიდიები 2026 წელს 1,1 ტრილიონ დოლარამდე გაიზრდება – დაახლოებით 410 მილიარდი დოლარით მეტი, ვიდრე 2025 წელს – თუ ნავთობის ფასი ბარელზე საშუალოდ 88,60 დოლარი იქნება. უფრო მძიმე სცენარში, სადაც ნავთობის ფასი ბარელზე 110 დოლარს მიაღწევს, სუბსიდიებმა შესაძლოა 1,43 ტრილიონ დოლარსაც კი მიაღწიოს.news.un+1

მოხსენებაში ნათქვამია, რომ დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნები ეყრდნობიან სუბსიდიებს, ფასების ზედა ზღვარსა და საგადასახადო შეღავათებს, რათა დაიცვან ოჯახები კონფლიქტის შედეგად გამოწვეული ენერგიის ფასების ზრდისგან. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ზომები მოკლევადიან შვებას იძლევა, მათ თან ახლავს მაღალი გრძელვადიანი ხარჯები, რაც ამცირებს საჯარო ინვესტიციებს და ქვეყნებს ნახშირბადზე დამოკიდებულ ენერგეტიკულ სისტემებში ამწყვდევს.developmentaid+2

ვალის ზეწოლა კრიზისს ამძაფრებს

UNDP აღნიშნავს, რომ ბევრი განვითარებადი ქვეყანა ამ კრიზისში უკვე მზარდი ვალის ტვირთით შევიდა. მოსალოდნელია, რომ საშუალო განვითარებადი ეკონომიკა წელს სახელმწიფო შემოსავლების 9,5 პროცენტს ვალის მომსახურებაზე დახარჯავს – რაც ორჯერ მეტია ათი წლის წინანდელ მაჩვენებელზე და ყველაზე მაღალი დონეა ბოლო 25 წლის განმავლობაში.news.un

"ფული, რომელიც სკოლების, საავადმყოფოებისა და სუფთა ენერგიის სისტემების მშენებლობას უნდა ხმარდებოდეს, უბრალოდ ეკონომიკის გადასარჩენად გამოიყენება", – განაცხადა UNDP-ის ადმინისტრატორმა ალექსანდრე დე კროომ.news.un

მსოფლიოს ყველაზე ღარიბი ქვეყნების თითქმის ნახევარი ან ვალის კრიზისშია, ან მის მაღალი რისკის ქვეშ, რაც მინიმალურ ფისკალურ სივრცეს ტოვებს დამატებითი ენერგეტიკული ხარჯების დასაფარად განვითარების პრიორიტეტების მსხვერპლშეწირვის გარეშე.news.un

მოწოდება დაფინანსებისა და განახლებადი ენერგიის ინვესტიციებისკენ

დე კროომ მოუწოდა საერთაშორისო დაფინანსებაზე ხელმისაწვდომობის გაფართოებისა და განახლებადი ენერგიის ინვესტიციების დაჩქარებისკენ, დაახასიათა რა კრიზისი, როგორც იმის მტკიცებულება, რომ ენერგეტიკული უსაფრთხოება და ენერგეტიკული გადასვლა აღარ შეიძლება განიხილებოდეს როგორც ცალკეული დღის წესრიგი. "არცერთმა ქვეყანამ არ უნდა შესწიროს თავისი მომავალი განვითარება იმ კრიზისის მართვას, რომელიც მან არ შექმნა", – თქვა მან.news.un