შვედეთში ყველაზე ხანგრძლივი გაფიცვა დასრულდა: Tesla-მ გაფიცული თანამშრომლები გამოისყიდა

შვედეთის უმსხვილესმა ინდუსტრიულმა პროფკავშირმა, IF Metall, ხუთშაბათს განაცხადა, რომ 19 აგვისტოდან Tesla-ს ↗ 2.05% წინააღმდეგ ყველა საპროტესტო აქციას წყვეტს, მას შემდეგ რაც ელექტრომობილების მწარმოებელმა კომპანიამ ყველა გაფიცული წევრი გამოისყიდა. თითქმის სამწლიანი დავა, რომელიც 2023 წლის 27 ოქტომბერს დაიწყო, შვედეთის თანამედროვე ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივი გაფიცვაა.wtvbam+1

პროფკავშირის თქმით, გადაწყვეტილება მარტივი იყო: რადგან Tesla-ში არცერთი გაფიცული წევრი აღარ დარჩა, გაფიცვას აზრი აღარ ჰქონდა. "Tesla-მ კომპანიაში ჩვენი ყველა გაფიცული წევრი გამოისყიდა," – ნათქვამია IF Metall-ის განცხადებაში. "ეს არ ნიშნავს, რომ კონფლიქტის მიღმა არსებული ფუნდამენტური პრობლემა მოგვარდა."industriall-union

გაფიცვა, რომელმაც ნორდიკული მოდელი შეარყია

კონფლიქტი მას შემდეგ დაიწყო, რაც შვედეთის შვიდ სახელოსნოში დასაქმებულმა დაახლოებით 120-მა მექანიკოსმა სამუშაო შეწყვიტა, რადგან კომპანიამ უარი თქვა კოლექტიური ხელშეკრულების (kollektivavtal) გაფორმებაზე, რომელიც შვედეთის დასაქმებულთა თითქმის 90%-ს იცავს. გაფიცვა მასშტაბური გახდა, როდესაც სოლიდარობის ნიშნად ნორდიკული ქვეყნების სხვა პროფკავშირებიც ჩაერთვნენ: პორტის მუშები Tesla-ს ავტომობილების გადმოტვირთვაზე უარს ამბობდნენ, ფოსტის თანამშრომლები სანომრე ნიშნებს არ აწვდიდნენ, ხოლო ელექტრიკოსები დამტენი სადგურების მომსახურებაზე უარს აცხადებდნენ.electrek+1

Tesla-მ ბლოკადას გვერდი აუარა და ავტომობილების იმპორტი გერმანიის გავლით განახორციელა, ხოლო სანომრე ნიშნები სასამართლოს გზით მოიპოვა. აღმასრულებელმა დირექტორმა ილონ მასკმა შვედურ მოდელს "შეშლილი" უწოდა და კომპანია პოზიციებიდან არ დაძრულა. შვედეთის შუამავლობის ეროვნულმა ოფისმა 2025 წლის სექტემბერში მოლაპარაკებების მცდელობა შეწყვიტა და განაცხადა, რომ "გზის ბოლოს მივიდნენ."lemonde

გაფიცვის ხაზის გამოსყიდვა

კოლექტიური ხელშეკრულების გაფორმების ნაცვლად, Tesla-მ საკუთარი ფინანსური რესურსები გამოიყენა და გაფიცული მუშები სათითაოდ გამოისყიდა, სანამ არავინ დარჩა. "ჩვენ შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ Tesla იმდენად მტკიცედ ეწინააღმდეგება კოლექტიურ ხელშეკრულებებს, რომ ურჩევნია პროფკავშირის წევრი თანამშრომლები გამოისყიდოს, ვიდრე მათ უსაფრთხო პირობები შესთავაზოს," – განაცხადა IF Metall-მა და ამ ტაქტიკას "შვედეთის შრომის ბაზარზე უპრეცედენტო" უწოდა.investing

IndustriALL Global Union-ის გენერალურმა მდივანმა ატლე ჰოიემ განაცხადა: "როგორც ჩანს, არ არსებობს ზღვარი, რომელსაც Tesla არ გადალახავს, რათა პროფკავშირები თავის საქმიანობას ჩამოაშოროს. სამწუხაროდ, მათ შვედეთში ფულით თავის დაღწევა მოახერხეს."industriall-union

რა იქნება შემდეგ

IF Metall-ის თავმჯდომარემ მარი ნილსონმა გაფიცულ მუშებს "პროფკავშირის გმირები" უწოდა, რომლებმაც "უზარმაზარი პირადი მსხვერპლი" გაიღეს, ხოლო პროფკავშირმა პირობა დადო, რომ კოლექტიური მოლაპარაკებების უფლებისთვის ბრძოლას გააგრძელებს. გაფიცვას 2023 და 2024 წლებში Tesla-ს შვედურ გაყიდვებზე გავლენა არ მოუხდენია – Model Y ორივე წელს ქვეყნის ყველაზე გაყიდვადი ავტომობილი იყო – თუმცა 2025 წელს რეგისტრაციები დაახლოებით 67%-ით შემცირდა, რაც შრომით დავას კი არა, მასკის მიმართ არსებულ პოლიტიკურ უკმაყოფილებას უკავშირდება.electrek

ახლა ევროპელი პროფკავშირების წინაშე დგას კითხვა: შვედეთში Tesla-ს მიერ გამოყენებული სტრატეგია წაახალისებს თუ არა კომპანიას, რომ კონტინენტის სხვა ნაწილებშიც შეეწინააღმდეგოს პროფკავშირების შექმნას, განსაკუთრებით გერმანიაში, სადაც IG Metall გრიუნჰაიდეს ქარხანაში მუშების გაერთიანებას ცდილობს.electrek