რუსულ დარტყმებს კიევში 16 ადამიანი ემსხვერპლა: მსოფლიოში რაკეტების დეფიციტი მწვავდება

ოთხშაბათს, გვიან ღამით, რუსეთმა კიევზე მასშტაბური ბალისტიკური სარაკეტო და უპილოტო საფრენი აპარატების თავდასხმა განახორციელა, რასაც სულ მცირე 16 ადამიანი ემსხვერპლა, 40-ზე მეტი კი დაშავდა. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ეს მოკავშირეების მიერ უკრაინის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების მარაგების შევსების შეფერხების პირდაპირ შედეგად შეაფასა. თავდასხმამ ხაზი გაუსვა მზარდ გლობალურ კრიზისს: ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ირანთან ომის დროს მძიმე რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემების მარაგის უდიდესი ნაწილი დახარჯა, რის გამოც მოკავშირეები მთელ მსოფლიოში სახიფათოდ დაუცველები დარჩნენ.reuters

ამოწურული არსენალი

სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის ანალიზის თანახმად, აშშ-მა ომამდელი Patriot-ის რაკეტების მარაგის დაახლოებით 65 პროცენტი დახარჯა, რის შედეგადაც, დაახლოებით 2,200 ერთეულიანი ომამდელი მარაგებიდან 1,000-ზე ნაკლები რაკეტა დარჩა. კიდევ უფრო მძიმე მდგომარეობაა Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) სისტემასთან დაკავშირებით: CNN იტყობინება, რომ THAAD-ის რაკეტების თითქმის 80 პროცენტი უკვე გამოყენებულია, ხოლო მარაგი დაახლოებით 452-დან სულ რაღაც 234 ერთეულამდე შემცირდა.abcnews+3

„ჩვენ არ გვაქვს საკმარისი საბრძოლო მასალა გრძელვადიანი ბრძოლის საწარმოებლად“, განაცხადა წარმომადგენელთა პალატის ასიგნებების კომიტეტის თავმჯდომარემ, რესპუბლიკელმა კონგრესმენმა ოკლაჰომიდან ტომ კოულმა. გამოცემა The Atlantic იტყობინება, რომ ზოგიერთი საბრძოლო მასალის დარჩენილი მარაგი იმ რაოდენობის მხოლოდ 20 პროცენტს შეადგენს, რისი ხელთ ქონაც პენტაგონს სურს, ხოლო მიწოდება მოთხოვნას, სავარაუდოდ, 2030 წლამდე ვერ დააკმაყოფილებს.aspistrategist+1

უკრაინა ორ ცეცხლს შუა

ამ დეფიციტმა უკრაინა უკიდურესად მოწყვლადი გახადა. ხუთშაბათს The Wall Street Journal News Corp ↗ 0.75% იტყობინებოდა, რომ კიევი „ამ ზაფხულს დაუცველი დარჩა Patriot-ის საჰაერო თავდაცვის რაკეტების გლობალური დეფიციტის გამო“, ხოლო ოთხშაბათის თავდასხმა ბავშვთა საავადმყოფოსა და სკოლას მოხვდა. ავსტრალიის სტრატეგიული პოლიტიკის ინსტიტუტმა აღნიშნა, რომ ამერიკული სარაკეტო ფარის შესუსტება ნიშნავს, რომ „რუსეთს ახლა შეუძლია ქალაქები და ელექტროსადგურები ფაქტობრივად საკუთარი ნება-სურვილით დაბომბოს“.wsj+1

უკრაინის მძიმე მდგომარეობას ისიც ართულებს, რომ ივლისის ბოლოს პრეზიდენტმა ტრამპმა უარი თქვა ანკარაში გამართულ ნატოს სამიტზე მიცემულ პირობაზე, რომელიც უკრაინისთვის Patriot-ის რაკეტების წარმოების ლიცენზიის მინიჭებას ითვალისწინებდა. „ჩვენ ამაზე არ შევთანხმებულვართ“, განაცხადა ტრამპმა 25 ივლისს გამართულ კაბინეტის სხდომაზე და მიზეზად სენსიტიური ტექნოლოგიების გაზიარებასთან დაკავშირებული შეშფოთება დაასახელა. Reuters აგვისტოს დასაწყისში იტყობინებოდა, რომ ტრამპის საჯარო სკეპტიციზმის მიუხედავად, ამერიკელი ოფიციალური პირები მოლაპარაკებებს მაინც აგრძელებდნენ.abcnews+2

გლობალური პრობლემა

კრიზისი ბევრად სცილდება უკრაინის ფარგლებს. იმის გათვალისწინებით, რომ Patriot-ის რაკეტის წარმოებას 42 თვე, ხოლო THAAD-ის რაკეტის წარმოებას 53 თვე სჭირდება, მარაგების აღდგენას წლები დასჭირდება. პენტაგონი Lockheed Martin ↘ 3.00%-სა და RTX Corporation ↘ 3.66%-ს ათობით მილიარდ დოლარს უხდის წარმოების გასაზრდელად, თუმცა მოკავშირეებს, რომლებიც ამერიკულ რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემებზე არიან დამოკიდებულნი, თავდაცვისუნარიანობის ხანგრძლივი წყვეტა ემუქრებათ.aspistrategist

უკრაინა ამ დანაკლისის ადგილობრივი ძალებით შევსებას ცდილობს. Freya-ს ინიციატივის ფარგლებში, უკრაინული კომპანია Fire Point ავითარებს FP-7.x ტიპის რაკეტსაწინააღმდეგო სისტემას გერმანული წარმოების Diehl-ის ინფრაწითელი მაძიებლით. პროექტის მიზანია 2027 წლის ივლისისთვის მისი ბალისტიკური სამიზნის წინააღმდეგ გამოცდა, რაკეტის სავარაუდო ღირებულება კი 700,000 დოლარია. „ჩვენ ვცდილობთ პროგრამა, რომელსაც ჩვეულებრივ 20-დან 30 წლამდე სჭირდება, რამდენიმე წელიწადში ჩავატიოთ“, განაცხადა Fire Point-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ირინა ტერეხმა.aspistrategist