პაკისტანი აფრთხილებს, რომ ჰუსიტების თავდასხმებმა შესაძლოა მექას თავდაცვის პაქტი აამოქმედოს

სამშაბათს საუდის არაბეთის სამხრეთ ნაწილზე ჰუსიტების დრონებისა და ბალისტიკური რაკეტების სერიამ მიიტანა იერიში, რის შედეგადაც 73 ადამიანი დაშავდა და ნავთობობიექტებზე ხანძრები გაჩნდა. ეს იყო მექას ერთობლივი თავდაცვის შეთანხმების პირველი რეალური გამოცდა, რომელიც საუდის არაბეთმა, პაკისტანმა და თურქეთმა სულ რაღაც ერთი თვის წინ გააფორმეს.

საუდის არაბეთის კოალიციისა და ჰუსიტების სამხედრო განცხადებების თანახმად, თავდასხმები მიზნად ისახავდა აბჰას, ხამის მუშაიტის, ჯაზანისა და ნაჯრანის ქალაქებს, სადაც დაზიანდა Saudi Aramco-სთან დაკავშირებული ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა, აბჰას საერთაშორისო აეროპორტი და მეფე ხალიდის სახელობის ავიაბაზა. საუდის არაბეთის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ სამხრეთში რამდენიმე ენერგეტიკული ობიექტის მუშაობა დროებით შეჩერდა, დაშავდა 73 მშვიდობიანი მოქალაქე, მათ შორის ქალები და ბავშვები. რეგიონი მოიცავს ჯაზანში მდებარე ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას, რომლის სიმძლავრე დღეში 400 000 ბარელია.al-monitor+2

საუდის არაბეთის კოალიციის სპიკერმა თურქი ალ-მალკიმ თავდასხმებს "სახიფათო ესკალაცია" უწოდა და განაცხადა, რომ კოალიცია "მიიღებს ყველა საჭირო ოპერატიულ ზომას ტერორისტი ჰუსიტი მილიციის შესაკავებლად". საუდის არაბეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, პრინცმა ფეისალ ბინ ფარჰანმა მოსკოვში გამოსვლისას აღნიშნა, რომ დიპლომატიისთვის კარი ღია რჩება, თუმცა სამეფო "თავს დაცვისგან თავს არ შეიკავებს".reuters+2

მექას პაქტი კრიტიკის ქვეშ

7 აგვისტოს ხელმოწერილი მექას ერთობლივი თავდაცვის შეთანხმება ითვალისწინებს, რომ სამი ხელმომწერიდან ნებისმიერზე განხორციელებული შეიარაღებული თავდასხმა ჩაითვლება თავდასხმად ყველაზე. პაქტი ეფუძნება ნატოს მე-5 მუხლის პრინციპს, თუმცა ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მას არ გააჩნია ერთობლივი სარდლობა, მუდმივი ძალები ან კონკრეტული მექანიზმი მისი ამოქმედებისთვის.reuters+1

პაკისტანის თავდაცვის მინისტრმა ხავაჯა ასიფმა სამშაბათს განაცხადა, რომ პაქტი შესაძლოა ამოქმედდეს და Geo TV-სთან საუბრისას აღნიშნა, რომ შეთანხმების მნიშვნელობასთან დაკავშირებით "ორაზროვნება არ უნდა არსებობდეს". "ჩვენ ვალდებულნი ვართ დავიცვათ ამ პაქტის პირობები და, ღვთის ნებით, საჭიროების შემთხვევაში მათ პატივს ვცემთ", – განაცხადა მან. თურქეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დაგმო თავდასხმები და ჰუსიტებს მოუწოდა, "დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ მტრული ქმედებები".moneycontrol+2

თუმცა, არცერთ ქვეყანას არ გამოუცხადებია სამხედრო მობილიზაცია. ასიფმა აღიარა, რომ არ ფლობს ინფორმაციას თავდასხმების შემდეგ პაკისტანსა და საუდის არაბეთს შორის რაიმე კომუნიკაციის შესახებ და ხაზი გაუსვა, რომ შეთანხმება "არ არის აგრესიული შეთანხმება".economictimes.indiatimes+1

მოქნილობა და არა ავტომატიზმი

ანალიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ პაქტი უფრო შემაკავებელ ფაქტორად იყო ჩაფიქრებული, ვიდრე ოპერატიულ სამხედრო ხელშეკრულებად. ვაშინგტონის არაბულმა ცენტრმა აგვისტოს შეფასებაში აღნიშნა, რომ შეთანხმება "არ ადგენს ერთობლივ სარდლობას, მუდმივ ძალებს ან რაიმე კონკრეტულ მექანიზმს" და "ნაკლებად სავარაუდოა, რომ გამოიწვიოს რეალური სამხედრო პასუხი თავდასხმის შემთხვევაში". ატლანტიკური საბჭოს წარმომადგენელმა მაიკლ კუგელმანმა დაწერა, რომ შეთანხმება "არ არის ნატოს მსგავსი ალიანსი", თუმცა სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი რჩება.ndtvprofit+1

პაკისტანს საუდის არაბეთში უკვე ჰყავს დაახლოებით 8 000 სამხედრო მოსამსახურე, გამანადგურებლებთან და საჰაერო თავდაცვის სისტემებთან ერთად, რაც ისლამაბადს აძლევს საშუალებას, თავისი პასუხი არსებული უსაფრთხოების თანამშრომლობის ფარგლებში დაარეგულიროს და არა საბრძოლო ოპერაციებით. ქვეყნის პარლამენტმა 2015 წელს ერთხმად დაუჭირა მხარი იემენში საუდის არაბეთის კოალიციაში გაწევრიანების წინააღმდეგ, რაც პრეცედენტია და დღემდე განსაზღვრავს პოლიტიკას.firstpost+1

ჰუსიტების თავდასხმები მოჰყვა ოთხწლიანი ზავის ჩაშლას და ბაბ-ელ-მანდების სრუტის მახლობლად მიმდინარე მრავალდღიან ბრძოლებს, რომელთა შედეგადაც, AFP-ის მონაცემებით, 500-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ლონდონის კინგს კოლეჯის მკვლევარმა ანდრეას კრიგმა განაცხადა, რომ ეს თავდასხმები პრინც მუჰამედ ბინ სალმანისთვის "უკიდურესად არასასიამოვნო დილემას" ქმნის: "ჰუსიტები ზუსტად ამოწმებენ, სად გადის ერ-რიადის ნამდვილი წითელი ხაზი".al-monitor