მსოფლიო ნავთობის 43%-ზე მეტი კონფლიქტის ზონებიდან მოედინება

აშშ-ისა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული თავდასხმებიდან ექვსი თვის შემდეგ, რამაც ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს შეფასებით ნავთობის მიწოდების ყველაზე დიდი შეფერხება გამოიწვია ისტორიაში, მსოფლიო ნავთობის მოპოვების 43%-ზე მეტი იმ ქვეყნებზე მოდის, რომლებიც შეიარაღებული კონფლიქტით არიან მოცულნი: იუწყება Reuters სამშაბათს გამოქვეყნებულ გაანგარიშებაში.reuters

IEA-ს მონაცემებზე დაფუძნებულმა ანალიზმა აჩვენა, რომ ირანის ომში, რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტში, ლიბიის მიმდინარე არასტაბილურობაში ჩართულმა და ვენესუელის ექსპორტზე აშშ-ის შეზღუდვების ქვეშ მყოფმა ქვეყნებმა 2025 წელს ერთობლივად დღეში დაახლოებით 45 მილიონი ბარელი აწარმოეს, რაც ხაზს უსვამს გლობალური ენერგორესურსების კონცენტრაციას აქტიური საბრძოლო მოქმედებების ზონებში.marketscreener+1

სპარსეთის ყურის შეფერხებები და გადატვირთული საზღვაო მარშრუტები

ყველაზე დიდი ცალკეული შეფერხება ირანის მონაწილეობით მიმდინარე ომით არის გამოწვეული, რამაც ჰორმუზის სრუტეში ნაკადები შეზღუდა: ეს არის საზღვაო გზა, რომელზეც ისტორიულად გლობალური ვაჭრობის ნავთობის დაახლოებით მეხუთედი გადიოდა. ანალიტიკოსების შეფასებით, სპარსეთის ყურეში ნავთობის მიწოდების მიმდინარე შეფერხება დღეში 5-დან 7 მილიონ ბარელამდე მერყეობს, მიუხედავად იმისა, რომ საუდის არაბეთმა ექსპორტის ნაწილი წითელი ზღვის გავლით გადაამისამართა, ხოლო ყურის სხვა მწარმოებლებმა ალტერნატიული გზები მოიძიეს.firstpost+1

ივლისში წითელ ზღვასა და ეგვიპტის სუეცის არხთან განხორციელებულმა თავდასხმებმა აჩვენა, თუ რამდენად სწრაფად შეიძლება გავრცელდეს რისკები უშუალო კონფლიქტის ზონის მიღმა, რაც საფრთხეს უქმნის არა მხოლოდ ნედლი ნავთობის ხელმისაწვდომობას, არამედ მის ტრანსპორტირებასაც.economictimes+1

გადამუშავების კრიზისი სიტუაციას კიდევ უფრო ამძიმებს

სპარსეთის ყურესა და უკრაინაში მიმდინარე ომებმა ერთობლივად დაახლოებით 10%-ით შეამცირა გლობალური გადამუშავების სიმძლავრე, რამაც საწვავის ბაზრებზე დამატებითი ზეწოლა შექმნა. უკრაინამ დარტყმები მიაყენა რუსულ გადამამუშავებელ ქარხნებს აღმოსავლეთით ომსკშიც კი, უკრაინის მიერ კონტროლირებადი ტერიტორიიდან დაახლოებით 2700 კილომეტრის დაშორებით, რამაც მოსკოვს აიძულა ბენზინისა და დიზელის ექსპორტი აეკრძალა შიდა საწვავის დეფიციტის ფონზე.reuters+1

IEA-ს აგვისტოს ნავთობის ბაზრის ანგარიშის პროგნოზით, 2026 წელს ნავთობის გლობალური მიწოდება დღეში 4.3 მილიონი ბარელით შემცირდება, ხოლო ამერიკის კონტინენტის ზრდა მხოლოდ ნაწილობრივ დააბალანსებს ახლო აღმოსავლეთსა და რუსეთში არსებულ დანაკარგებს.iea

უსაფრთხოების შემცირებული ბუფერი

IEA-მ ავარიული მარაგებიდან რეკორდული მოცულობები გამოყო დარტყმის შესარბილებლად, თუმცა ეს რესურსები ახლა დიდწილად ამოწურულია, მაშინ როდესაც გლობალური მარაგები კვლავ მცირდება. საწვავის მაღალი ფასები ინფლაციის მთავარ მამოძრავებელ ძალად იქცა, რამაც ხელი შეუწყო სესხების აღების ღირებულების გაზრდას და აშშ-ის სახელმწიფო ვალის რეკორდულ 40 ტრილიონ დოლარამდე მიყვანას.marketscreener+1

"მორიგი დარტყმისთვის ბუფერი სულ უფრო ვიწროვდება," იუწყება Reuters Thomson Reuters Corporation ↘ 4.69%, და აღნიშნავს, რომ შეფერხებებმა თავისი მასშტაბითა და ხანგრძლივობით გადააჭარბა წინა ენერგეტიკულ კრიზისებს.reuters